Multilingual Turkish Dictionary تورکجه تورکجه

دیلینی-کسمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]
سوسدورماق،کئییتمک
(س) سوسماق

دیلینیم : تورکجه تورکجه

[آد]دیلینمه، دیلیم دیلیم آیریلا بیلمه اؤزل‏لیگی

دیلینین اوُجونا گلمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]آغزیندان قاچیرماق

دیلینین جزاسینی چکمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]یئرلی یئرسیز دانیشما سبب ایله ضرر گؤرمک

دیلی¬‏یاتقین : تورکجه تورکجه

[صفت]بیر¬دیلی راحتجه دانیشان آدام حاققیندا

دیلی‏یانماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]
آجی و اوٌزونتو چکمک.
بیخماق

دیمده‏له‏مک : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]دوٌرتمه‏له‏مک

[آد]
قوش آغزی‏نین سرت و اوزون چیخینتی‏سی، قوُش قاقاسی (فا:منقار).
دیک اوْلان، چوخ دیک.
ساغلام، دقّتلی، سیخینتتی‏سیز. {دیم+دیک؛ دیم سس تقلیدی شکلینده اؤن اک اوْلاراق دیک سؤزونو شیدّتلندیرمک اوٌچون آرتیریلیر، اؤرنک اوچون: دوم دوز}

دیمدیک آیاقدا دوُرماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]ییخیلماماق

دیمدیک بوُرون : تورکجه تورکجه

[صفت]بورنو دیمدیک¬کیمی¬اَیری و اوُجو ایتی

دیمدیک دیـبـی : تورکجه تورکجه

[آد، دیرگی]بیر سیرا قوشلارین دیمدیک‏لرینین دیـبـینده کی دری‏نین قالین بؤلومو

دیمدیک لشمک : تورکجه تورکجه

[قا]دیمدیک‏له بیربیرینی ووُرماق

دیمدیک لنمک : تورکجه تورکجه

[بلسیز ائیلم]دیمدیک‏له ووُرولماق

دیمدیک‏له‏مک : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]دیمدیک‏له ووُرماق ویا گؤتوروب یئمک

دیمدیک‏لی : تورکجه تورکجه

[صفت]دیمدیگی اوْلان، دیمدیگه اوْخشار قاپاغی و آغزی اوْلان

دیمدیکلی ممه‏لیلر : تورکجه تورکجه

[آد، دیرگی]اؤرنک نوْعو دیمدیکلی ممه‏لی اوْلان تک دلیک‏لی‏لر تاقیمیندان بیر حئیوان سوْیو

دیمدیک‏لی-ممه‏لی : تورکجه تورکجه

[آد، دیرگی]تک¬دلیک‏لی¬لرین دیمدیکلی ممه¬لیلر سوْیوندان، ووجودو یومشاق توکلرله اؤرتولو، اتی یئییلن، استرالیا و تاسمانی ایرماقلاریندا یاشایان بیر ممه‏لی نوْعو ornithorynchus anatinus‏

دَیمز : تورکجه تورکجه

[آد]دَیری یوخ، لایق دئییل

دَیمک 1 : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]
توْخونماق، تماس ائتمک«بوُ شئی ‏لره دَیمه، اوْنا گوٌلـله دَیدی». (فا:تماس گرفتن).
بیرینه توْخونماق، تحقیر ائتمک «کؤنلونه دَیمک».
(گؤز سؤزیله) ساتاشماق، گؤرونمک «گؤزونه بیر قارالتی دَیدی».
(قوُلاق سؤز ایله) چاتماق، یئتیشمک «قوُلاغینا بیر سؤز دَیدی».
(یئره سؤز ایله) ییخیلماق «اوُشاق یئره دَیدی».
(سوْیوق سؤز ایله) اوٌشوتمک، سوْیوغون تأثیر ایله خسته‏لنمک «اوْغلانا سوْیوق دَییبدیر».
(بیربیرینه¬سؤزایله) قاریشماق، چاخناشماق «دوٌنیا بیربیرینه دَیدی».
(کؤمک، یاردیم، خئیر سؤزلریله) کؤمک ائله‏مک، خئیری اوْلماق «بوُ کیشی‏نین منه چوْخ کؤمه‏یی دَییب».
(مج)بیر یئره و بیرینه باش چکمک «سن گئت ائوه دَی سوْنرا گل» (فا:نائل شدن).
دَیری اوْلماق، لازیم اوْلماق «یاخشی مالدیر آلماغا دَیر» (فا:ارزش داشتن).
(دَییب دوْلاشماق کلمه سیله بیرلیکده) ساتاشماق، توْخونماق «نه¬ییمه دَییب دوْلاشاجاقلار؟1».
دَیرینده اوْلماق،قارشیلیق اوْلماق «بوُ خالچا یوٌزمین توٌمنه دَیر».
بیر سیرا کلمه‏لرله مختلف افاده‏لی مُرکب سؤزلر دوٌزَلدیر «گؤز دَیمک، ضرر دَیمک، باشی داشا دَیمک، دیشی دیشینه دَیمک: قیجیرتماق». {سومرجه ‹تاگ›،گؤ، دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر‹تگمک›:دَیمک، توخونماق، ارمک، وارماق، یاخالاماق، هجوم ائتمک، دوٌشمک؛ بو سؤزون ان یایقین و اصلی معنالاریندان وارماق، یاخینلاشماق و تماسدا اولماق و یاناشماقدیر، دیواندا ایشله‏نن تَگْدی کلمه‏سی بو سؤزدن آلیناراق زیارتچی معناسیندادیر و گرچکدن زیارتچی حرکتده اولوب بیر یئره یئتیشندیر، و تَگَره (دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر: اطراف، دایره) کلمه‏سی اطراف و چئوره اوچون سؤیله‏نیر و اُفق¬دا گؤز دَین یئرلری آنلادیر و چون بو گؤرونتو همیشه دایره بیچیمینده اولور بو اوٌزدن هر دایره شئی اوچونده تگره دئییلیب، البته دیواندا تگمک سؤزوندن آلیناراق تگیرمک کلمه‏سی یاخینلاشدیرماق معنالانیب و اورداکی ایشله‏نن جمله‏دن دولاندیرماق و فیرلاندیرماق مفهومونو دوٌشونمک اولار و بو سؤزدن آلیناراق تگیرمان= دییرمان کلمه‏سی دوزه‏لیر کی فیرلادان داش اوچون سؤیله‏نیر، و گئنه تگیرمه سؤزونه اشاره اولوب کی پاراکیمی هر نوع دایره بیچیمینده اولان شئیه دئییلیر، آیدیندیر عربجه و فارسجادا ایشله‏نن دایره، دَهره (فیرلانان دونیا)، تایر= طایر سوزلری تگره و تگیرمه سؤزوندن اله گلیب؛ فارسجا دگرگون و دیگر سؤزلریده دگیرمک سؤزونون دگیشمک مفهوموندان آلینمالیدیلار6؛، دَگمک سؤزونون ایزی آیری کلمه‏لرده ده گؤرسه‏نیر: دَگَر= دَیر (بیر اولچویه دَین و یئتیشن اؤزللیک)، دَییرمی› تگیرمه، دگه‏نک› دَیه‏نک (بیر شئیه دَین آلت)، دگیشمک (اؤلچوسو بیربیرینه یئتیشمک و ایکی شئیه بیر دَیر وئره‏رک عوضله‏مک)، دیغیرلانماق› تگیرلنمک و دایاماق؛ گئنیش باخیلیرسا عربجه ده ایشله‏نن دَوَران و دور کلمه‏لریده سوُمرلردن آلینمیش اوْلمالیدیر و بو کؤکه باغلیدیر}.
دَیمک2 (تاثیرلی ائیلم) یئتیشمیش تاخیل و میوه‏لری توْپلاماق، دَرمک «توُت دَیمیشدیر، ‌تاخیل‏لاری دَیدیلر: توْپلادیلار». {اصلینده¬دَرمک سؤزو اوْلاراق حرف دؤنوشمه‏سی سوْنوجو ر حرفی¬حذف اوْلوب،و چوْخراق¬دانیشیق¬دیلینده¬ایشله‏نیر}

دَیمه : تورکجه تورکجه

[آد]
دَیمک ایشی.
‌دَیمه دوُیوسو (فا:حس بساوایی). (sense of touch‏

دَیمه-دوٌش/دَیمه-دوٌشر : تورکجه تورکجه

[صفت]هرشئی‏دن¬تئزکوٌسن، تئز اینجی¬ین،تئزسیْنان(فا:زودرنج). quick to take offence

دَیمه-دوٌشرلیک : تورکجه تورکجه

[آد]هرشئی¬دن کوسمه و اینجیمه اؤزل‏لیگی

دَیمه¬قاچ : تورکجه تورکجه

[آد]اوشاق اویونلاریندان بیرینین آدی

دَیمه¬میش : تورکجه تورکجه

[صفت]کال، یئتیشمه میش

تورکجه تورکجه