Multilingual Turkish Dictionary

Turkish

Turkish
DÂVETNAME : Ottoman Turkish

davet mektubu

DÂVUD (A.S.) : Ottoman Turkish

"Kur'an-ı Kerim'de ismi geçer ve Benî İsrail Peygamberlerindendir. Hz. Süleyman'ın (A.S.) babasıdır. Hem Peygamber, hem Sultandı. İbranice Zebur kitabı kendisine nâzil olmuştur. Sesi çok güzeldi. M.Ö. 1010 da vefat ettiği nakledilir. (Bak: Yuşa)(Telyin-i hadid, en büyük bir ni'met-i İlâhiyyedir ki; büyük bir peygamberinin fazlını, onunla gösteriyor. Evet, telyin-i hadid, yâni demiri hamur gibi yumuşatmak ve nühâsı eritmek ve mâdenleri bulmak, çıkarmak; bütün maddi sanâyi-i beşeriyyenin aslı ve anasıdır ve esası ve mâdenidir. İşte şu âyet işaret ediyor ki: ""Büyük bir Resule, büyük bir Halife-i Zemine, büyük bir mucize suretinde, büyük bir ni'met olarak; telyin-i hadiddir ve demiri hamur gibi yumuşatmak ve tel gibi inceltmek ve bakırı eritmekle ekser sanâyi-i umumiyeye medar olmaktır."" Mâdem bir Resule; hem halife, yâni hem mânevi hem maddi bir hâkime, lisanına hikmet ve eline san'at vermiş. Lisanındaki hikmete sarihan teşvik eder. Elbette elindeki san'ata dahi tergib işareti var. Cenâb-ı Hak, şu âyetin lisan-ı işaretiyle mânen diyor:""Ey beni-Âdem! Evâmir-i teklifiyeme itâat eden bir abdimin lisanına ve kalbine öyle bir hikmet verdim ki; herşey'i kemâl-i vuzuh ile fasledip hakikatını gösteriyor ve eline de öyle bir san'at verdim ki; elinde balmumu gibi demiri her şekle çevirir. Halifelik ve pâdişahlığına mühim kuvvet elde eder. Mâdem bu mümkündür, veriliyor. Hem ehemmiyetlidir. Hem hayat-ı içtimâiyenizde ona çok muhtaçsınız. Siz de evâmir-i tekviniyeme itâat etseniz o hikmet ve o san'at, size de verilebilir. Mürur-u zamanla yetişir ve yanaşabilirsiniz."" İşte beşerin san'at cihetinde en ileri gitmesi ve maddi kuvvet cihetinde en mühim iktidar elde etmesi; telyin-i hadid iledir ve izâbe-i nühas iledir. Âyette nühas ""kıtr"" ile tâbir edilmiş. Şu âyetler, umum nev-i beşerin nazarını şu hakikate çeviriyor ve şu hakikatın ne kadar ehemmiyetli olduğunu takdir etmeyen eski zaman insanlarına ve şimdiki tenbellerine şiddetle ihtar ediyor... S.)"

DÂVÛD : Ottoman Turkish

üyük bir peygamber

DÂVÛDVÂRÎ : Ottoman Turkish

Davut alehisselâm gibi

DÂYE : Ottoman Turkish

dadı, çocuk bakıcısı

DÂÎ : Ottoman Turkish

duacı, çağıran

DÂĞDAĞA : Ottoman Turkish

gürültü patırtı

DÂĞDÂR : Ottoman Turkish

yanık, yaralı

DÎDE : Ottoman Turkish

göz

DÎDEBÂN : Ottoman Turkish

gözcü, gözleyen

DÎK : Ottoman Turkish

Darlık, sıkıntı. Gam. Kalbe sıkıntı veren

DÎK : Ottoman Turkish

ince, dar

DÎK-UL ELFAZ : Ottoman Turkish

İfade zorluğu. Gayet ince ve derin ve ruhen hissedilen bazı mânaların ifade edilemeyişi

DÎK-UN NEFES : Ottoman Turkish

Nefes darlığı

DÖNÜM : Ottoman Turkish

919 m2 lik eski bir arazi ölçüsü

DÖVİZ : Ottoman Turkish

Fr. Yabancı devlet parası. * Yabancı ülkelerde ecnebi paralarla ödenecek olan poliçe, çek gibi senetler

DÛD-HÂNE : Ottoman Turkish

f. Kabile, silsile, hânedan, soysop

DÛN : Ottoman Turkish

Gayrı, diğer, maadâ

DÛN : Ottoman Turkish

aşağı

DÛN-PERVER : Ottoman Turkish

f. Kötü kimseleri koruyan, alçak kişileri muhafaza edip onların ilerlemelerine yardımcı olan

DÛNHİMMET : Ottoman Turkish

gayreti az

DÛR : Ottoman Turkish

uzak

DÛRENDİŞ : Ottoman Turkish

ilerisi için kaygılanan

DÛRENDİŞÂNE : Ottoman Turkish

ilerisi için kaygılanırcasına

DÛÇAR : Ottoman Turkish

f. Yakalanmış. Çatmış. Mübtelâ. * Ulaşmış