Multilingual Turkish Dictionary

تورکجه تورکجه

تورکجه تورکجه
سوُلوچوُر : تورکجه تورکجه

[تاریخی اؤزل آد] گؤی توٌرکلر دؤولتی، بگ و کوْموتان آدی

سوُلوخان : تورکجه تورکجه

[تاریخی اؤزل آد] غربی¬گؤی‏توٌرکلرینه¬باغلی،توٌرگیش¬بگلریندن

سوُلودره : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]زنجان و اوجان دا داغ آدی؛ کلئیبر و ضیاآباد، هئریس و اهر ده کند آدی

سوُلوف : تورکجه تورکجه

[آد،بیتگی]بیر نوع داری، معمولا چلتیک تارلالاریندا بیتن، ایری دانالی داری اوْلاراق توْیوق داری‏سی‏دا آدلانیر «چلتیگه خاطر سوُلوف‏لاردا سوُ ایچیر: آتاسؤزو». {سوُ سؤز ایله ایلگی‏لی اولمالیدیر}

سوُلوق : تورکجه تورکجه

[آد]
سوُیو بوْل یئر، سولاق (فا: مرداب).
قوش قفسینده سوُ قویولان قاب (فا:ظرف آب).
قابارجیق، ایچی سولو قابارتی (فا:دمل و جوش آبدار).
قوْیونون ایلک سوٌتوندن عمله گلن پنیره اوخشار آغارتی «اوشاق‏لارین هره‏سینه بیرسوُلوق وئردی» (فا:نوعی لبن). { سنگلاخ سؤزلویونده ایشله نیبدیر}

سوُلوقان : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]انسان¬آدی، باخ:سوُلو+ قان

سوُلوق‏لاماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]سوُلوق¬عمله¬گلمک، قابارلاماق

سوُلوق‏لانماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]سوُلوق¬باغلاماق،قاباراوْلماق

سوُلولاشماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]قورولوقدان چیخیب سولو وضعیته گلمک (فا:آبدار شدن)

سوُلولوق : تورکجه تورکجه

[آد]سویو چوخ اوْلان یئر، شیره‏لی‏لیک

سوُله : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]قئیدار و‏نیشابور، اوُرمیه ده کند آدی

سوُما : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]
سوُمرلرده¬تانری¬آدی
یئرآدی {بو آد سومرلرین سوُما تانریسی نین آدیندان قالان ایز اوْلاراق سومر ملتی نین آدینی داشییر، بؤلگه خالقلاری اوْ دؤنم کیئنگَرلره، سومر دئییردیلر و بو آد شامان دینینی یایانلار دئمکدیر، آیدیندیرکی اونلارین تاپیناقلاریدا اونلارین آدیلا باغلی اولاراق سوُمای آدی وئریلیبدیر و سومای، سومرلرین قوتسال مکانی اولاراق سونرالار بوتون دینلر اوٌچون مقدس یئر آنلامیندا ایشله نیبدیر و شکسیز بوُ آد حرف دَییشمه¬سیله عربجه ده صومعه شکلینه گلیبدیر، البتده بوجور یئر آدلارینی صومعه شکلینده یازسالاردا اهالی بورایا سوُما دئییرلر

سوُما/سوُمای‏ : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]اردبیل،هشتَری،هئریس،کلئیبر،سراب،اهر، میانا،مراغا،اوُرمیه،نیشابور،تاروُم،خالخال¬داکندآدی. هشتَری ¬و مراغا دا چای آدی{سومر›سوما، باخ:صومعه‏}

سوُمادیْل : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]اهر ده کند آدی {قوتسال زوْلاق یئر}

سوُماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم،ت]اطاعت¬وتقدیم¬ائتمک{باخ:سوُنماق}

سوُماق : تورکجه تورکجه

[آد]بوٌتون اوْرتا آسیا و غرب تورکللری آراسیندا سؤیله نن و تانینان بیر نوع کیلیم، باخ: سوٌمک

سوُماق : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]تاروُم دا کند آدی

سوُماق : تورکجه تورکجه

[آد]باخ: سُماق

سوُماقان/ سماقان : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]سایین‏قالا دا کند آدی

سوُمایجیق : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]سراب دا کند آدی {سوما+جیق}

سوُمباتا : تورکجه تورکجه

[آد،فا]سورته‏رک بیرسرت سطح و اوٌزئیی پاریلداتماق و صافلاتماق اوٌچون اوْلان آلت (فا:سمباده)

سوُمر /سوُمئر : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]اسکی¬تورک¬آدلاریندان،اوغلان¬آدی (فا:إ)

سوُمَران : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]زنجان دا داغ آدی

سوُمر/سوُمرلر : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]سومرلر میلادان5000 ایل اؤنجه بین‏النهرینه گلمیشلر و بؤیوک امپراتورلوق قورموشلار، سومرلرین اؤنملی شهرلریندن اوُر، اوُروک، ائرئخ، ‏نیپور، کیش،لاقاش،‏لارساشهرلرینه¬اشاره ائتمک اوْلار،سومرلرین دؤنَمینده هله تک تانری‏لیق دینلری میدانا گلمه میشدی، و سومرلر اوْ بیری خلقلر کیمی (ایلام، هوری، کاسسی، اورارتو، …) بوُت¬پرست ایدیلر،سومرلرین¬دینی بیر طرفدن اسکی تورک شامانیزم اینی و آیری طرفدن زرتوشت‘یزمین روٌشئیم‏لرینی و قایناقلارینی خاطرلادیر، سومرلرده هر شهرین مستقیل تانریجاسی اولدوغو حالدا بوتون سومرلرین اوٌچ واحد تانری‏سی وارایدی
آنو: گؤی تانریسی.
بئل: یئرتانری‏سی.
آآ: درین دره یییه سی، یئنه¬ده سومرلرین بؤیوک رب النوع‏لاریندان نه نه آدلی بیر ایلاهینی آد آپارماق اوْلار، سومرلرین شهر بؤیوگو «پاتئسی» آدلانیردی، چوخ عالیملرجه مصر، یونان، روم، مدنیت‏لری سومر مدنیتیندن تؤره‏مه دیر، سومرلرین بشریته وئردیگی ان اؤنَملی شئیلری بئیله سیرالاماق اولار:
بشریتین ایلک قانونلاری میلاددان 2600 ایل اؤنجه سومرلر طرفیندن یازیلمیش، اوُر شهری عدلیه سند‏لری «آنا ایتی¬شوُ» قانونلار مجموعه سی، «اورکاجینا کتیبه‏لری» معامله و ارثلیک، هبه، بوشانمایا عاید قانونلاری گؤسته‏ریر.
شفاهی دانیشیق دیلینی یازیبلار و چیوی (میخی) الفباسینین اساسلارینی قویاراق بو خطین کشف اوْلماسیندا بؤیوک رول اوْیناییبلار.
طب، هئیأت و مختلف صنایع ده ایلک آددیم‏لاری آتیبلار.
گئجه گؤندوزو 24 ساعاتا و هرساعاتی 60 دقیقه‏یه وهردقیقه‏نی 60 ثانیه‏یه بؤلمک سومرلرین یادگاریدیر.
دایره‏نی 360 درجه‏یه بؤلمک سومرلره عایددیر.
بیر سیرا مئتال‏لارین کشفی، اؤرنک اوچون آلومینیوم، قالوانیزه مادّه‏لرین ایشلَتمه‏سی سومرلره عایددیر، سومرلر م ق2015جی ایلده ایلاملار طرفیندن آرادان گئتدیلر و بیر سیراسی آذربایجان یول ایله اوْرتاآسیایا قاییدیب و بیر سیراسی‏دا سامی‏لرین ایچینده اریدیلر؛ بو مطلبه اشاره ائتمه‏لی ییک سومر کلمه‏سی اَکدلرین طرفیندن بو قوما وئریلن آددیر و اولار اؤزلرینه kiengi (r) کی ائن‏گی (ر) دئییردیلر، آیدیندیرکی سومرلرین شامان دینینه ایناندیقلاری اوچون بو آدلا تانینیبلار و شامااینی سومرجه ده، دین بؤیوکلرینه دئییله‏رک بو کلمه سومرجه کؤکلو کلمه ساییلیر، بو کلمه بیر چوخ تورک ائللری آدی کیمی ار سؤز ایله دوزه‏له‏رک شامان دینینه عاید اولان انسانلارا اشارتدیر، جالیبدیرکی ار اکی سومرلرین اؤز آدلاریندا‏دا گؤزه دَییر«کیئنگ+ ار، کیئینگر،کینگر،کنگر»،سوُمئرلرین¬اصلی¬آدلاریلا توٌرکلرین کنگر طایفاسی آدی آراسیندا بنزرلیک اینانیلمازدی و مسلما بوُ یؤنده درین آراشدیرما یارارلی اوْلاجاقدیر، البتده آراز اوْغلو اؤز کتابیندا سومرلرین گؤنئی طرفینده اوْلان بصره کؤرفزینه، کنگر خلیجی آدینی وئریبدیر

سوُمَرجه-یئرآدلاری : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]آذربایجاندا بیر سیرا یئر آدلاری واردیرکی اوْنلارین تلفظ و اؤزللیکله خالق دیلینده سؤیله نیشلرینه باخاندا انسانی درین دوٌشونجه یه دالدیریر، چونکی بوکلمه لری ایندیکی سؤزجوکلرله معنالاماق ممکن دگیلدیر و یالنیز سومر، اوُرارتو و اوْنلار کیمی التصاقی دیللی قوْملاردان قالان اؤزل آدلارلا ایضاح اوْلونا بیلیر و سؤیله نیش طرزلری اوْنلارین تانری، تانریچا و کرال آدلاریلا اؤرتوشور، بوُ آدلارین نئچه¬سینه اشاره اوْلاراق یئری گلدیکجه آیری بؤلوملرده ده اشاره اوْلوناجاق: سوُمَرین یئر آدی، سومر سؤزیله عینیدیر، ناپیشتا کندینین آدی ایلاملاردا ناپیرتو و سومرلرده اوُت¬ناپیشتیم سؤزونه اوُیماقدادیر،گال¬کندی عینا سومرجه¬ده واردیر، ائرئشکیگال (یئر التی تانری سی)،لوُگال¬باندا (گیلگَمیش¬ین تانری¬سی)، نَرگال(اؤلولر تانری سی)، نینگال (گونشین آناسی و آی تانری¬نین خانیمی) سؤزلر¬ینده گال سؤزونو گؤرمک اوْلار، یئنه ده ماخ سؤزو ائلگاماخ (تاپیناق) سؤزونده گؤرمک اوْلار، کاللا سؤزو بیر آیری یئر آدلارینداندیرکی ساده جه سومر سؤزلرینده تایی واردیر، بو کلمه¬ سومئرجه ایرکاللا سؤزونده و یئنه ده تکلیکده ایشله نیبدیر و یئر آلتی دوٌنیاسی معناسیندادیر، آیریجا گال/قالgal سؤزوده بوْل و اوُلو معناسیندا گلیبدیر، یئنه ده سومرجه ده قالاق‌ kalag سؤزو قالاق و قالین آنلامیندادیر بو کلمه لری قارشیلادیقدا ائله سانیلیر کاللا سؤزو همان قالا کلمه سیدیر، پولادقایا گالا سؤزونو عینا قالا مفهوموندا بیلیر، بوُنلارین یانیندا اوُر/اوُروک سؤزو شهر معناسیندا سوُمرلرین باشکندی اوْلوبدور، بوُنلارا تای تموز (باهار تانری سی)، شاماش (گونش تانری سی)، آیا (شاماش تانری نین سئوگیلیسی)، ائلاماکو (آغاج...)، ماشوُ/میشوْو (گونشین باتدیغی یئر، داغ)، دیلموُن (سومرلرین جنتی)، کی(یئر)، ماقان magan (سومرلرین باتی سیندا یئر آدی)، نئدوُ/نئتی (یئرآلتی دوٌنیا بکچی سی)، سین (بؤیوک نجوم تانری سی) کیمی کلمه لره اشاره ائتمک اوْلار 205،66،62،116}