Multilingual Turkish Dictionary تورکجه تورکجه

سوُمر ¬دیلی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]پروتوتورک¬دیللری¬آراسیندا ان¬چوخ¬آراشدیر¬مالار سومر دیلی اوٌزه¬رینده اوْلوب،بو سببه بوتون¬پروْتو-توٌرک دیللرینی تانیماق اوٌچون و اؤزللیلکه قوْنشو قوملار کاسسی، لوللوبی، قوتتی، ایلام (انزان)، اوْرارتو، هیت، هورری (میتاننی)، ماد، ماننا دیللرینی تانیماق اوٌچون سومرلرین دیلی چوخ بؤیوک و اصلی اؤرنک اوْلابیلیر، اوْرال آلتای دیللری‏نین اؤزل‏لیکلری‏نی سومر دیلی اوٌزه‏رینده آشاغیداکی صورتده سیرالاماق اوْلار:
آدلارین حاللانماسی: سومرلرده یؤنلوک حال اکی «دا» اوْلوب وایندیکی تورکجه¬ده «آ،ه» اوْلوبدور، یئرلیک، چیخیش¬‏لیق اکلری «دا، دان» اکلری عیناً سومر دیلینده ایشله¬نیردی، اؤرنک اوچون «ایندیکی قاپی دان سؤزو؛ سومرجه ده قا-تا سؤیله‏نیردی و بونا تای، قاپی‏نی؛سومرجه قا-نی، قاپی یا: سومرجه قا-یا، قاپی کیمی: سومرجه قا-گیم، قاپی‏نین: سومرجه قا-نا (ق)، قاپی دا: سومرجه قا-تا».
سومر دیلینده «ک، آن» اکلری ایندیکی کیمی ایشله‏نیردی (اوُر، اوُروک: شهر، ارک/ اوٌز، اوٌزوک: سوقوشوٌ؛ ائشو: ائشیتمک، ائشتوک: قولاق؛ توُرو: دوغماق، توروک، تیریک: دیری؛ ائموک: اممک آلتی؛ سیلیک: تمیز، آری؛ ار: آردیجا گئتمک، ارن: آردیندان گئدن.
فعللرین چکیمی (تصریفی): د حرفی (توُ: دوْغماق، تودو: دوْغدو.
فعلدن آد دوٌرزَلدن اک، «م»، توُ: دوْغماق، توُم: وئرمه، تؤره‏مه، نسیل وئرمه/ توُمو: اوشاق، نسیل.
ساییلار و مرکّب ساییلار: بو گون بوتون التصاقی دیللرده تحلیلی دیللرین ترسینه اوْلاراق اوْن دان ییرمی‏یه قدر سایی¬‏لار اوْ بیری مرکب سایی‏لار کیمی اوّلجه بؤیوک رقمی اوخونور و سوْنرا کیچیک رقم گلیر (ایلکجه اوْنلوق وسونرا تکلیک) اؤرنک اوچون: اوْن بیر، اوْن ایکی، حال بوکی تحلیلی دیللرده اوْن دان ییرمی‏یه قدر سایی‏لار اوْ بیری مرکب سایی‏لارین ترسینه اوخونوللار: (فارسجادا: یازده، دوازده اوْ بیری سایی‏لارین ترسینه دیر: بیست ویک وبیست ودو، اینگیزجه دهfifteen twentyfive) سومر دیلینه باخدیقدا ایندیکی توٌرک دیلینه اویقون اوخونوردو: اوُ اوُش= اوْن اوٌچ/ اوْ مین (اوْ ایمما) = اوْن ایکی
سیرا سایی‏لار: ایندیکی توٌرکجه ده، «اینجی، اوٌنجو» سیرا سایی‏لارین علامتی دیر (بیرینجی، اوٌچونچو) خالق دیلینده یم اکی ده بعضاً آرتیریلاراق سیرا سایی دوٌزه‏لیر (بیریمینجی، اوچومونجو)، سومر دیلینده «کم، کوم» اکی ایله (خالق دیلینه بنزه‏یه‏رک) سیراسایی دوزه‏لیردی: اوُش کوم: اوچونجو، البته ایندی ده توُوا تورکلری ایچینده «کی، کو» اکلریله سیراسایی دوٌزه‏لیر
اسکی پروْتوتورک دیللرینده چوخ کلمه‏لر ایندیکی کیمی ایشله‏نیردی، بو کلمه‏لره کتابین لازیم اولان یئرلرینده اشاره اولوناجاق

سوُ‏ مرجیمه‏یی : تورکجه تورکجه

[آد،بیتگی]سوُ مرجیمگی‏گیللردن، سوُ اوٌزونده یئتیشن اوٌزن بیر بیتگی (فا:نوعی‏گیاه). lemna ‏

سوُ مرجیمگی‏گیللر : تورکجه تورکجه

[آد،بیتگی]بیرچنکلی بیر بیتگی فامیلی، اؤرنک: سوُ مرجیمگی (فا:تیره ای از‏گیاهان). juncaceae

سومر-کند/سومرکنت : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]موُغول یوٌروشو زامانی سککیزایل مُحاصره¬اوْلونان¬وایدیل¬چایی¬نین اوْرتابؤلومونده شهرآدی

سوُمرمری : تورکجه تورکجه

[آد]باخ: قایماق داشی

سوُمرین : تورکجه تورکجه

[آد]اردبیل‘ین¬دیجویجین¬کندیستانینداخیاو یولونوندابیریئر(*4000/تو) (قوْ:ثُمرین){باخ:سومرجه}‏‏

سوُمسوق : تورکجه تورکجه

[آد]یوُمروق، یوُمروقلا ووُرما

سوُمسوقلاماق : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]یوُمروقلا ووُرماق.{دوٌمسوک› سوٌمسوک}

سوُمقاییت : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]جمهوریآذربایجان شهرلریندن و خزر ساحیلینده باکی دان سوْنرا ان بؤیوک شهری ساییلیر {بعضی‏لری سوُمقاییت سؤزونون کؤکونو بیر داستانا و سوُم آدیندا بیر شخصه باغلاییرلار و گویا بیر قیْز، سوُ دالیسیجا گئدن سئوگیلیسی سوُم آدلی شخصه قاییت دئیه‏رک بوُ کلمه دوٌزَلیبدیر، البتدّه بو سؤزون درین معنالی اوْلماسی شُبهه‏لیدیر؛ سوُم و سوُما سؤزو آذربایجان یئر‌ آدلاریندا تانینمیش آددیر، و قایی لاردا اوْغوزلارین بیر بؤلومو اوْلاراق تانینیر و بو کلمه لرین بیرلَشیب یوُوارلاق لاشماسیلا بو کلمه دوزه¬لیر: سوما+قایی+ایگید/ سوُم+ قایی+ایت/سومقاییت: قایی ایگیتلرینین مقدس مکانی}