Multilingual Turkish Dictionary

Turuz Dictionary

Turuz Dictionary
AYAQ : Turuz Dictionary

ayağ.
son. tamam.
çat. (pa).
ayğaq. aylıq. ayal. ( neçə ayın birliyinə deyilir). fəsl. movsim.
yay aylığı.
bir il dörd aylığa bölünür.
ayar. ayrıc. dalqıc. sayı. əyar. dənğ.
nərsənin dənglik, danğlıq. dəklik, doğruluq, düzənlik, durumu, dərcəsi, qatı, təbəqəsi.
igirmi dörd ayağ.
həp bir ayağda kişilər toplumu.
nərsənin işləmə yolu, biçəmi, tərzi, miyzanı.
dəğirman ayağı.¶-könül hara baş ora. baş hara, ayaq ora. göz hara, qulaq ora.¶-ağuzsan çox ayaq çalmaq gərək. (ağuzdu çox ayaq çalsın gərək). (pişməyə uzun yol var). (ağuzsan. naşısan. xamsan. əcəmisin).¶-baş düz olursa, qoymaz ayaq caymağa.¶-düğürdən uzaq, qırx min ayaq, səndən bizə olsun dayaq, yardımçım ol, tanrı barım, tanrı barım. (düğürdən: şərdən). (tanrı barım: hər nəyim tanrı).¶-əldən çıxıb ayağa düşmək. (ölçünü qoru, alçalma).¶-başdan ayağa: başdan başa. başdan sona: boya boy. başa baş. əvvəldən axıra. (baş: axır).¶-bir ayaq qalın, bir ayaq yalın yürünməz. (qalın: mücəhhəz).(bir ayağın başmaqlı, biri başmaqsız yol gedilməz) {yol aracı, ayras özən dilərimiş. ( fərqli, mütəsna baxım, diqqət, səviyyə istər)}.¶-keçmişə ayaq diriyən, çağına uymaz.¶-qazan ayağ: qab qacaq

AYAQ : Turuz Dictionary

-bir ayağ: birdən.
bitil durub getdi. ¶-göz görəni, baş sezsə, könül çırpar, ayağ çapar, qol çalar. ¶-üreyin hər döyüntüsü, yenişin ayaq səsidir. (yenişin: zəfərin)

AYAQ : Turuz Dictionary

-gedəndə, çörək götür, gələndə, ayaq götür. (yola çıxdın, yol gərəclərin unutma, gəlirsənsə, gəlişivi yubatma (gəl qutar). (işlərivi uslu, qeyim yap). (yola çıxdın, yaraqlı, iş başladın, ayaqlı). (ayaqlı: yeyin. iti. əzmli)..¶-əllə ayaq tez doyar, gözlə damağ, heç doymaz (doyar: toxlanar. yorular) (damağ: boğaz)..¶-ağırayaq: qaradaban. qaraquyruq. ayağı yümsüz. uğursuz.
qaradabansan, gələn kimi evimə qan saldın..¶-ayaq, qorxaqa, qaçqu yaraq, alqara durqu yaraq. (ayaq, qorxaq üçün, qaçmağa yarar, qormaza durmaq üçün yarar)..¶-tənin yükün ayaq, tin yükün, ürək. (daşır).).(tən: gövdə).(tin: ruh)..¶-ağır ayaq: ayağı ağır. qara ayaq. yümnüsüz..¶-ağır ayaq: yümnsüz. uğursuz

AYAQ : Turuz Dictionary

qab. (qayaq. dadaq. çanaq)..¶-könül qalırsa qırqın, qaş oynamaz, ayağ gedməz, baş gedməz. (qırqın: küsük. küsgün). (dos kişilər ara, hər nədən öncə, könül alma ilkin önəm daşır. al dosduvun könlünü, düşman könlü partlasın)..¶-yumurtalar bir səbətə yığılmaz, iki ayağ bir quyuya sallanmaz..¶-baş qaldırıb, tökmə təni, əli yarağa, ayağ dayağa, qayrat kanı, türk qadını!..¶-bu ayaq: bayaq. bu qabağ.
bayaq geddi..¶-başdan yağar, ayağ islanar..¶-ayağ vermə:ayalğu. uzatma. mədd..¶-ağır ayaq: hamilə..¶-yar yara durmasa dayaq, yadda əzib, basar ayaq

AYAQ : Turuz Dictionary

-qarın yükü qata düşər, ayaq gedər, qab üzülər. (qata: dama). ¶-papağa baş tap, çarığa ayaq. (hər dəğərə, görəvə, işə, yerə, məqama, uyqun uyqarın tap). ¶-ayaq basan:
ged gəl eliyən.
qədəm qoyan. ¶-könül tutursa qanad, uçudar başı ayağ salı. (könül: həvəs). ¶-otuzunda qaysa ayağ, toparlayıb yığılar, altmışında qaysa ayağ, toparlamaq güc olar

AYAQ : Turuz Dictionary

-ayaq çəkmək: yeriməkdən çəkilmək. toxdamaq. durmaq. saxlanmaq. ¶-əlin kəsib ayaq açmaq: qapıdan qoğub pəncərəden almaq. ¶-əl ayaq göstərmək.
əl ayaq edmək.
əl ayaqdan düşmək.
əlin kəsib ayaq açmaq: qapıdan qoğub pəncərəden almaq. ¶-tən düşür tindən, tinin kəndi uçar yüksəklərə, çatmaz əl, yerdən ayaq üzmək gərək. (tin: iç. ruh).¶-itiayaq: getgir. gitgir

AYAQ : Turuz Dictionary

çatma. paya.
yaxın..
tikinti ayağında basdırdılar.
senə yaxınlaş: sen ayağına gəl.
daban. ölçü birimi.
daban dartı: ayaq dartı: daban ücrəti. ayaq əzab.¶-ayağı bağlanmaq: ayaqdalmaq. azaqdalmaq. qurtulmaq.
tez gec bizim oyun ayaqdalar.¶-kotbeyinlə birgə ayaq götürmə, çoraq yerdə əkin əkib itirmə.¶-ayaq geyəcəyi: corab < çulqab.¶-ayağ boğunu: topuq.¶-yanılmaz əl büdrəməz ayaq olmaz.¶-atda ayaq, ərdə bağır olmasa, yurdun dağar, ölkə qalır özgəyə. (bağır: qayrat).¶-aş hara ayaq ora, baş hara könül ora. (bu bir seçimdir)

AYAQ : Turuz Dictionary


yol üstü, ayağ üstü yoluxma, görüşmə: kəstəm.
əl ayağ doşalmaq: əl ayağ itirmək. nə edib edmədiyin bilməmək. (doşalmaq: dolaşmaq. tovalaşmaq).
anlıq başa, ayaq ol, qanlı başda, papağ yox. (anlıq: bulqa. arif)
ayağ üsdü, bir qolayım su tutmaq, çimmək, yuğunmaq: çıpalmaq. çıpanmaq.
çatlağ ayağ (iki dırnaqlı) yılxı (heyvan): çıtırğaq. çıtğaq. {> sıdırğaq (kaşqər)}. çatırğaq. çatğaq. çartağ.
onğuşmadan çıxma döğüşə, yalın ayaq basma yürüşə. (onuğmadan: onğuşmadan. hazırlaşmadan).
ayaq qoyulduqda içəri içilib, sorulub, çıxılması güc olan yer: içik. batlaq.
yalın olsa basma ayaq tikənә, beyini kütə,sağır qulaq söz girməz.
ayaq vardır yürməyə, əldə vardır almağa, qulaq vardır duymağa, beyin vardır gördüklərin, duyduqların qanmağa.
çoxda gözəlsə qalı, ol ayaq atda qalı
yatanlar yatmış, oyaqlar durmuş, turuza dayaq qalmış. (turuza: gerçəyə)
göydən keçən yol səni, götürməmiş arzuların yerinə, əl çalışır ayaq yürür çatdırarmış armanların evinə. (göydən keçən yol: bulutlar salan yol)
daş dəğməmiş gəzməsə ayaq, daş düşdü başa olunca yataq.
könül sevsə, ayaq gedməz baş dansa.
(uşağın ayaq açması): təti pati yerimək. itlənmək
kəsmə ayağ, qıssa gəlsə yorqanın, uzat yorqan, üşünməsin ayağın.
qayada ayaq qoyma üçün açılan yer: ləmə. dəmə

AYAQ YOLU : Turuz Dictionary

deşgə (deşik. dışıq). tuvalet. müstərah

AYAQA : Turuz Dictionary

-başdan ayağa bütün geyim, bir gedən
tutşu. (sərhəm)

AYAQA : Turuz Dictionary

-bilgəli baş, yük olmamış ayağa(bilgəli
ağıllı)

AYAQA : Turuz Dictionary

-dos başa, düşman ayağa baxar. (baş ucalığın dosd istər, ayağ qaymasın düşman)

AYAQA : Turuz Dictionary

-yetməzə çatarsa əlin, başın qoyub salma ayağa daşı. (yetməz: namərd)..¶-başa qada, ayağa duzağ.(duzağ: köstək. bənd)

AYAQA : Turuz Dictionary

-yoldaş var yola ayaqdaş, yoldaşda var ayaqa daş. ¶-ayağa düşmək: gücə yenilmək, gücə boyun olmaq, qoyun olmaq. təslim olmaq.
ayaqdan düş, ayağa düşmə. (ayaqdan düşmək: gücün itirmək). ¶-ayağa qalx
örgə qop. ¶-tərs çönəndə baxtlar, gülcərədə tikən batar ayağa, qışın günü ayran dolar çanağa. (gülcərədə: güllükdə. gülüstanda)

AYAQA : Turuz Dictionary


sözlü başın dili bayraq irkədə, sözsüz başın düşmüş ayağa dili. (irkədə: taxda. qudrətdə)
əl ayağa düşmək: ətəyə düşmək. ətəklənmək. yalvarmaq. alçalmaq. iltimas, iltica' edmək.
yat yatağa, bax yaşama ölü gör, dur ayağa, bax yaşama diri gör

AYAQA : Turuz Dictionary


bir elin olmasa qeyrət qoruya öz dilini , dura bilməz ayağa yox olacaq, tez geci var.
uca başlar enmiş olar ayağa, ağ günündə qara günün qarağa. (qarağa:
bax. önləm, tədbir qıl.
qara ağa: bax ağa). (necə uca olsa baş, günü gələr yerə düşər)

AYAQA : Turuz Dictionary

-ayağa qalxdır, durdur:qaldır. toxdat. düzət. düzəlt. sağat. sağlat. onat. yonat. dikət. ayaqlat. durdur. durur. iyilət. yaxcılat. yaxcıt. açlat. islah ed.
gözləmək yox yarına, kəndi özüdə gələcək, sən çalış dur ayağa gündü geriyə kəçəri

AYAQA : Turuz Dictionary

-ayağa durmaq: yürbaymaq. (kəsəl, yatalağ kimsə) qalxıb yerimək. yarbaymaq.
ərik yuxudan qalxınca, irik yürbay: təmbəl özünə gəlincə xəsdə ayağa qalxar. kəsələ dərman tapıldı, armana (təmbələ) yox.
təpədən ayağa yaraqlanmaq: diş dırnağına can qorallanmaq.
böyük, qutsal kimsə, yerə gedmək ( gəlmək) qulluğa, ayağa gedmək, gəlmək: qatınmaq. təkinmək. təşrif edmək (aparmaq, gətirmək) müşərrəf, şərəfyab olmaq.
bəy təkindi.
təbrizə təkinsəz, bizədə baş vurun.
(təmbəl özünə gəlincə xəsdə ayağa qalxar). (ərik yuxudan qalxınca, irik yürbay). {kəsələ dərman tapıldı, armana (təmbələ) yox}. (ərik: təmbəl). (irik: xəsdə). {yürbaymaq: yarbaymaq. (kəsəl, yatalağ kimsə) qalxıb yerimək. ayağa durmaq}

AYAQACA : Turuz Dictionary

ayağaca. sonunaca. sonuna kadar

AYAQALTI : Turuz Dictionary

-ayağaltı araclar: altan

AYAQALTI : Turuz Dictionary

-ayağaltı ayaqqabı: çapağ

AYAQALTI : Turuz Dictionary

-ayaqaltı başmağı: şapaq. çapaq

AYAQALTI : Turuz Dictionary

-bir törə (rəsmi) yerə, bir salığa gələnləri əlaltı, ayaqaltı qulluqların görən görəvli: kavas. kovas. kavaş. (başmaqçı). qulluqçu. qormıtıc. qormıtçı. qılıqçı. qıllıqçı

AYAQALTI : Turuz Dictionary

-yanları, dalısı açıq olan ayağaltı başmağı: tərlik. kəsik. kəsit. kərit

AYAQALTI : Turuz Dictionary

ayağaltı. sürtləmə. sürütləmə. sürütmə. sürütdək. sürlə. dəmpayi.
ayağ altı. yastan. yasta. asta