Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

AÇAR : Turuz Dictionary

dadlı sözün bircəsi, sandığından artıq açar bir ürək. (sandığından
düşündüyündən. fikr elədiyindən)
iç gizlərim açar dil, könül nisgilim tökər dil
yol colanı bilməzlik, azaşmağa yol açar.
günü sərçə açar, qarqa qapar.
könül başa iş açar. {-könül dilər baş dələr. (könül
həvəs)}.
çağı buraxsan çağa, açılmaz düğünlər açar.
solan güldən tomurcuq, qalar açar yazların.
sevən könül üz açar, gülər üzlü könül.
gülər qonşu ürək açar, qonşu ağlar könül tutar. (tutar: bükdər. qussələdər).
bitgi ösər çiçək açar bar verər, eyku işlər könül açar sağ verər. (eyku
iyi). (sağ: güvən. itminan).
bilginlik qayğunu açar, budalıq qayğuya çapar. (qayğu: çapraşıq). (budalıq
hovanlıq. axmaqlıq).
dedilər sıxıntılar keçədir, yarın gəlir, ömür bitdi keçən yoxdur, gələn yoxdur. təkcə açar, qapılar açar-kəndivə güvən.
keçsə gecə atsa dan, gizli yönlər açar yan.
hər nəyə gülmək kişi başına qalmasın açar.
kəndi başın dil açar, iki başa dil haçar. (başın
ağlın).
''niyə'' bilmək baş açar, ''nəyi'' bilmək yol açar. (baş açar: ağlı işlədər).
duvar keçən aşar keçər, açar keçər. (işi görən vurar daşa çıxar başa).
könül yarınsa gedən yolda, gül çiçək açar tikən kolda.
bilgəlik yorqalıq açar, bilgidən korğalıq qaçar. (yorqalıq
qabilliyyət). (korğalıq. qaybaxlıq. bədbaxlıq).
göz görəni dil desə, baş açar. (gördüklərindən danış, bilməyən bilsin, önə çıxan ey kötü baş uyar düşsün) (ey kötü
iyi kötünü). (baş uyar duşsün: kişi aqah olsun).
yapraqlıdır ağac deyil , tikilidir köynək deyil , kişi ilə dartışar, yeri gəlsə dərd açar. (tapmaca). (pitik).
sevməyini bacarmıyan, boş başına iş açar.
açıq könül səggiz uçmaq eşigin açar. (vardı könül kömür qarası, vardı könül könül alası).
başarıq qapılar açar.
iki sevgi qovuşursa, açar güllər, iki sevgi qopuşursa, solar qalmaz.
yaramaz aldış, azğışlığa yol açar. (aldış: adət).
bərk qapını verim açar, dərd qapısın, dözüm açar, özgəyə bel bağlayan, şamsız qalıb, əlin açar.
söz könül açar, bilgi beyin. {uçsa ışıq, ışıqlı göz kor qalır. (uçsa: sönsə). (lap iti görən göz qaranlıqda kor kimidir)}.
bərk qapını verim açar. (verim: para. hər ad ilə olur olsun).
doğru qapı doğru haçar , bəllidir açar.
qoynun açar tənin qucar toprağın, qaraqumdan dolar ala gözlərin, keçər günün, batar günün dünya yalan əylənməz.
baxt açar: qutan. onqun. şans gətirən. yümnlü.
necəlik varki nəçəlik basar, gözü işlətsən, beynivi açar. (keyfyyət kəmmiyyəti , bilik, biləyi basar).
barça ondan alqu bular, öznü aldan ıraq qılar, qara günün sonu çatar, danlar atar yollar açar. (alqu: boya. rəng. güc. tovan. bacarıq). (aldan: hamıdan). (barça: hərnə).
tutqunluğun tükitən, uçqunluğa yol açar

AÇAR : Turuz Dictionary

açan. açurğan. iştah, meyl gətirən.
leysan.
ağız açar: ifdar çağı.
biləyən. itidən.
açqı. açıcı. miftah.
qılavuz. (rahnəma).
qılavuz. arac. əbzar. əfzar. alət. vəsilə. vasitə.
rəmz. simgə. simbol. imək. işarət. nişan. bəlirti. iz.
məzə.
acıdan. acığdıran. yeyidən. yedirən. iştah açan.
piş ğəza.
nəmad.
önüt. öndə. başlığ. ərəfə. nərsənin açılşına, başlamasına yaxın çağ, yaxud başlamasının ilkin atdımları.
girintili çıxıntılı yer.
çatal. iştah gətirən.
çaşni. müxəlləfat.
dadlıq. əduvacat.
dövədən. döğəci. təhrik edən.
qələm. həkkaklıq, hər çeşit oyma, yazma, cızma açarı, aracı, sümbəsi, qələmi.
açaq. yeni. yeni açılmış. işlənməmiş. taza.
açaq. körpə. biçindən son bitən göy. çağacıq.
naşı. yontuq. yonluğ.
şayırd. uşaq. çırağ.
rəmz. simgə. simbol. imək. işarət. nişan. bəlirti. iz.
açval. arac. əbzar. tools.
çıraq. düğün, çətinlik, zorunluqdan çıxma araçı, yolu.
gənəlliklə hər çeşit tutuq, bükülü (bağlı. kirli) nərsəni açan, qaba, tünd, iti nərsəni yumuşadan araclara verilən ad. əbzar.
pinc, lülə kimi xırlı (ivli) nərsəni açan arac. (pinc + açar)
qulpuq (qoluqlanmış. kilitli) nərsəni açma ayqıtı.
tədbir.
açquc. açqı.
gülər üz. şux.
turşu.
duzda qoyulan açar, turşu: şorağ. (< çorağ).
rüşvət.
məzə..¶-yardım açar: yardac. əl tutan. qol tutan. xeyrxah..¶-söz söz açar, söz göz açar..¶-tək kişi yerisə, iz açar, iki olsa yol..¶-açar açmaz: açaan kimi.¶-açar fəransə: ingilis haçarı. çöğüç. (< çöğ. döv.çev)..¶-bərk qapını berim açar. (berim: verim)
.¶-gül açar, bülbül sayrır..¶-mən gedəli, güllər qalar, yazda açar, qışda solar, pisdən qalar izlər, eydən bir iz qalar. (eydən: eyidən. iyidən. yaxşıdan)..¶-altun haçar, qapılar açar..¶-ac qalanın, çörək açar dilini..¶-yol açar, dərd qaldırar düşünən, yollar qaqıb, dərd artırar üşünən. (yol yapar, dərdə açar bulur düşünən, yolları bağlar, dərdi çoxaldar qorxağan).¶-altun haçar, açmaz açar..¶-ulu qayğı keçərsə, kiçiklərə yol açar.¶-bilik, yol açar ilikə. (bilim, ilim başarcağa yol açar)..¶-ağıl xəznə, könül yozaq, dil açar. (açar: açqıç) (akıl hazine, gönül kilit, dil açar)..¶-aşırtçılıq sapıqlığa yol açar. (aşırtçılıq
ifratkarlıq. panlıq. artıq gedmə)..¶-umud, yarınlar açar. (hər günün sonu var, günlərin sürümü).¶-qınçıların əlləri, yerə döğər belləri. qara topraq gül açar, uğur bular elləri. (qınçıların: zəhmətkeşlərin). ¶-osduraq göt açar, ösgürək göğüs. ¶
kişi için, söz açar. (için:
içində olanı.
ruhun). (kişi kimliyin söz açar). {söz kişinin baylığı. (baylığı: varı yoxu. devləti)}.¶-açar (turşu) boğaz qızıdar. (açar: turşu) (boğaz qızıdar: iştah açar).¶-yol açar, dərd qaldırır düşünən, yollar qapıp, dərdə salar üşünən

AÇAR : Turuz Dictionary

teylər. (teyləmək: tiyələmək. qələmləmək. çalmaq. yontmaq).
bağrım başı təklik teylər. (bağrım başı
könül yaramı).
açğa.
ağça demə açğa de

AÇAR : Turuz Dictionary

-yolaçar: yolgər

AÇAR : Turuz Dictionary

açaz. qılıt. kilid. qılcıt. qılcıq. kilcit. kilcik. kitcik. püf. çəm. xəm.
yazar.
çimlər toprağa göy saçaq yazar. (çimlər: çəmənlər). (saçaq yazar: süfrə açar).¶-qunçə, gülə açar, söz könuldən qaçar, çaxır küpdən uçar.¶-söz yayıldıqca cığır salar, danyırlara yollar açar.¶-izaçar:
şifrə.
izah. təşrih.¶-altın qılıc dəmir açar, çəlik yarar. (qılıc: yaraq) (çəlik: polad).¶-yoldu açar kişi içinin. (yol kişinin için dışarı tökər).¶-tün qapısın tınq açar. (tınq: tınqa: danqa. qara pul)

AÇAR : Turuz Dictionary

-yanu qapısın açar davar. (tamu. yanu).
könül dilək, başla ayaq bir yoldasa, qutaylığa yol açar. (qutaylığa: xoşbəxlik).
söz, yol açar, iş açmaz. (açmaz: çözməz)

AÇAR : Turuz Dictionary

açaz. püf. çəm. xəm. qılıt. kilid. qılcıt. qılcıq. kilcit. kilcik. kitcik. kiti

AÇARAMAQ : Turuz Dictionary

açarmaq. açalamaq. gəvirmək. kavçalamaq. eşələmək. gözləmək. gözələmək. aramaq. axtarmaq. qarqanmaq

AÇARATMAQ : Turuz Dictionary

açartmaq. açalatmaq. gəvirtmək. aratmaq. kavçalatmaq. eşələtmək

AÇARÇI : Turuz Dictionary

tədbirçi

AÇARI : Turuz Dictionary

-sırr açarı: qapala. qabala. im. rəmz

AÇARI : Turuz Dictionary

dişgili. deşgili. həlli.
işgillərin deşgili: işgillərin dişgili. müşgüllərin açarı.
ölkə başı yetgili, işgillərin deşgili. (yetgili: iş bilən. layiq).
açıqlayanı. aşqarladanı.
dil düşüncə açarı. (açarı: açıqlayanı. aşqarladanı). (dilsiz düşünə bilməsən).
qələbə açarı, rəmzi: üstəlik ucu.
sevgi gücü, üstəlik ucu

AÇARI : Turuz Dictionary

-bilik, birlik, biləkdir, açmazların açarı!. (açmaz
keçməz. qapçal. çarasızlıq)

AÇARI : Turuz Dictionary

-toxlu yolun açarı. (toxlu
doğru. haklı. mühiqq)

AÇARI : Turuz Dictionary

-hər qulpun öz açarı var.¶-bilim baxt açarı

AÇARIŞ : Turuz Dictionary

oşuğ. boşut. ötürüş. bıraxış. boşatma, tərxis çağı.
mal davarın boşuğu çatdı: çölə bıraxma çağı

AÇARLARI : Turuz Dictionary

-tanınmamış qapıları, yonulmamış açarları, bu dünyanın, bu dünyanın

AÇARLI : Turuz Dictionary

tədbirli

AÇARMAQ : Turuz Dictionary

açaramaq. açalamaq. gəvirmək. kavçalamaq. eşələmək. gözləmək. gözələmək. aramaq. axtarmaq. qarqanmaq

AÇARMIŞ : Turuz Dictionary

-istəkdə güc olursa, aşmazları aşarmış, açmazları açarmış

AÇARMIŞ : Turuz Dictionary

göz açarmış evləniş, sevgi gözü kor eylər

AÇARMIŞ : Turuz Dictionary

-umata, yelkən açarmış: uğra, şansa yol açarmış

AÇARSA : Turuz Dictionary

-pişirib sözün açarsa ağız, qızmaz qulağı, çəkməz ağız. (qulağı qızmaq: qınanmaq. cəza görmək) {ağız çəkmək:
üzr istmək. pox yedim demək.
ağzın quyu biləziyinə (ayaq yolu daşına) çəkmək}

AÇARSAN : Turuz Dictionary

-dünə baxsan dündəkini taparsan, ilgəri bax yeni yollar açarsan yararsan

AÇARTMAQ : Turuz Dictionary

açaratmaq. açalatmaq. gəvirtmək. aratmaq. kavçalatmaq. eşələtmək