Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
BAŞINA : Turuz Dictionary

-işsiz baş, başına daş. (açıq başı qada diş qoymaz)

BAŞINA : Turuz Dictionary

-pulluların başına daş düşüb, yoxsulların cibinə, heç biri pitik alanmırlar..¶-tək başına: yalquzaq..¶-söz bilməyən elbaşı, el başına, yov çəkir. (yov çəkir: yamanlıq, bəla, düşman gətirir.).¶-başına yağan qarı əritmək. (.
işlərin çözməklə uğraşmaq.
başına gələnləri keçirmək.
qocalıqla keçinmək)

BAŞINA : Turuz Dictionary

sınrına.
ərənlərə man dəğir, dağ sınrına (başına) yel dəğir: hər bəlayla yıxılmamalı, necə ki yel əsib dağa toxunur, yel keçir, dağ yerində qalır..¶-başına buyuran: buyurqan. xudrə'y

BAŞINA : Turuz Dictionary

təbii halətdə.-iki it başına boğuşar, qurd görcək barışar. (başına:təbii halətdə).
bilənlərin qadası, danaların başına düşsün. (danaların: malların. heyvanların. qanmazların).¶-yar yoldaşdan bezişən, kəndi başına sevişən

BAŞINA : Turuz Dictionary

-elağzı ala olsa, öz başına bəla açır. (elin gücü ağız birliyindədir) (ala: ixtilaflı)

BAŞINA : Turuz Dictionary


çağlar ötər heç bir acı öz başına sağalmaz.
dərtli olan düşünməsin boşuna, hər iş gəlir kül olanın başına
yaşlı olan başına görə, yaşına görə bilgili. (bilgili: xəbərli. başarcanlı)
düzənə sox düşüncəvi, başına uçur keçmiş evin. (günüvü bilməzə bıraqsan, keçmiş dusdağın sənin).
düzənə soxsan düşüncəvi, başına uçar keçmişin evi. (keçmişin yoxluğu tanınar).
baş baş olsa kişi başına iş gəlməz. (kişi başına iş gələr!!!, demişlər).
götü başına dəğməzlər: dəğərsizlər.
yol üzü dәrә dağ başına çatanmaz. (yol üzü dәrә
axarı dərəyə olan yol). (seçilən yol amac bəklətər).
sevməyini bacarmıyan, boş başına iş açar.
götündən kəsib başına qoymaq. (işi korlamaq).
hər nəyə gülmək kişi başına qalmasın açar.
kəl dərmanı öz başına.
tək gözilə tək qulağ ötüşür, tək başına güc gəlir.
kimsə verməz bildiyini özgüyə, gözəl görər verər inam güzgüyə, yağar külü qar yerinə başına, ölər yeri olmaz yeri daşına.
çalışki bir dar ağacın yıxasan, çalışmaki dar başına çıxasan. (xoş armanlar uğrunda).
dar ağacın yıxanlar, dar başına çıxmasın, başda gücün gəzənlər, el yazısın yazmasın.
götün tutur, salır saqqız başına, başsız elin başı dəğmiş daşına.
götü ağrır, başına saqqız salır.
başına gələn başdaqçı olar. (başına gələn: başdan keçirən) (başdaqçı: işbaşçı).
başına dönmə evrənin, başınla çevir olan evrәni.
hər kimin başına görə ağzı açılar.
kimisi evrəni başla döndürür, kimi evrənin başına dönür.
kişi gərək dar ağacın yıxmağa, qadam gəlsin dar başına çıxmağa.
yaşam öz başına qurulmaz, çalxanan su durulmaz, asda gedən yorulmaz, seçim seçiş olmasa, yazın belə yazılmaz. kəndivə güvən, yaşamla yürən. (yaşamla yürən: yaşamla çağdaşlaş).
başına gələn başmaqçı olar. (ağır yaşam kişini filosof edər).
bəyə versən aşını, sılar sənin başını, itə versən aşını, başa salar daşını. (sılar: sayqılar. ikram edәr).
el oxusun oylansın, öz başını qurtarsın.
səni sevməyənləri başına bırax, sevənlərlə könüllü tutaş.
tikən bitər başına, yaşarikən gül bitir

BAŞINA : Turuz Dictionary


iki başına dolça taxılıb, çiyində daşınan çubuq: omuzlama. çatı.
başına and içmiş: başandaqbaş andaq. fədayi
əkin başına gələn deyir.
tuxum minğləsin. (qarşıt verilir).
yağın inğləsin. (düşmanın zarısın)
kimsənin oy başına qapınmadan, kəndivə güvən bildiyin yapın.
yatlu olsunda tanuş, evrənin var düzəni hər başına. (yatlu: yadlı. biqanə. qərib). (düzəni: duzağı. kələyi)
kişi olub kəndi başına buyruq, yalan gerçək yoxdu yeri yaşamda.
birin, nərsəni öz başına bıraxmaq, sarıdan sıradan (səfdən süfdən) çıxartmaq, qoğmaq: hörgənin üstünə daşlab yubarmaq. ipin üstünə atıb göndərmək.
bacarıq yoxsa çözə bir sorunu, yemə qayğı bırak olsun başına, gücüvü istəyivi yığ başıva.
doyanmasan aşına, tabaq dəyər başına, eyi kötü gün keçər, dolub gələr yaşına.
öz başına: iygirməzin. yiyəsizin. yiyəsiz qalan. esgirməzin. isgirməzin

BAŞINA : Turuz Dictionary


yaşam tək başına alınır, tək başına sürülməz.
yalnızlıq başına buyruq, başyazısın bururuq, bir döngədə dururuq

BAŞINA : Turuz Dictionary

-kəndi başına buyruq olmaq: kəndi başın dolandırmaq, dolandıra bilmək.
kəndi başına:
1 başqalarının payı, yardımı, qatqısı olmaqsızın. kimsəyə sormadan.
cilovun atın başına keçirilən bölümü: kəlləlik
tarla sürürkən, tarlanın başına çatdığında, öküzləri geri çevirmək üçün söylənən söz: geroğlum.
öz, kəndi başına: kəndi kəndi. öz özünə.
yalnız başına: kəndi kəndinə. kəndiləyin.
xanların, xaqanların, şahların başına qoyulan tac: xanlıq tacı. kəpəz. ortağ. urtağ.
pişquşlu ilə burmaq üçün burquların, piçlərin başına qoyulan iki qanatlı yarıq: kələbək. kəbələk. kəpənək. kəpələk
ağzın açıb səsin başına almaq: kəvçirmək.
qap pəncərə başına qoyulan daş, ağac: gərməç.
gömütlərin, qəbirlərin başına tikilən ağac, incə yassı yayıq daş: qılavan

BAŞINA : Turuz Dictionary

-başına çıxmaq: yelkəsinə minib almaq. çiğnində oturmaq. birini üstələyib əlaltılamaq.
qabı çevirib, başına çəkmək, içmək: tikmək. dikmək.
tüfək başına vurulan dəlici, deşici qəmə: deşnə ( < deşmək). sərneyzə.
saymayıb başına bıraxmaq: yeləmək. yeləmgətmək. əsgərmək. əsgərtmək.
uşağı yelib əsgərib qoysan nəyə varar.
birinin oyun, düşüncəsin etgiliyərək aldatmaq, başına şirə yaxmaq: usmaqlamaq.
başına artırıldığı sözə güclülük, itilik anlamı artırır: yel.
nərsə başına, çevrəsinə yığışmaq: üşümək. üşmək. birikmək. toplanmaq. dərilmək. darılmaq. (# uçmaq: dağılmaq. çalınmaq. saçılmaq).
təkbaşına: yalxayı. tək. təkinə.
otlağda yalxayı gəzən bir inək gördüm.
gecə gözündə, yalxı yalxayı hara belə

BAŞINALIQ : Turuz Dictionary

aşnalıq. müstəqillilik. istiqlal

BAŞINCA : Turuz Dictionary


yoxsa yaşamda yasa, kəndi başınca yaşa

BAŞINI : Turuz Dictionary

-sağ yaşıyan, başını güdür, könüllə yürür. (kişiliyə dəğər (layiq) yaşam sürən, ağlın unutmur, könül sevənindən qalmır.).(baş (ağıl) olduğumuz, yaşadığımız ortamı, mihiti say sanalır (ölçür biçir), könüldə, neçün etdiyimizi, bizə sayalır, açıqlır)

BAŞINI : Turuz Dictionary


dilin tuta bilməyən, tez başını uçurmuş. (dil tutula bilməsə, baş dinəcə oturmaz). (dinəcə
huzurda. asayişdə).
ilandırsa əz başını, yavadırsa at daşını.
başa düşməz açamaz başını dərddən. ( başa düşməzin başı dərddən açılmaz!).
qorxmuş kişi qoç başını qoş görət.
ölçü ilə iş baş başlayıb dartan ip, yolun tutmuş itirməmiş başını

BAŞINI : Turuz Dictionary


sanma tapır yalnız sənin başını, evrən çalar yetməz yetər daşını

BAŞININ : Turuz Dictionary

ağlının.
başının çörəgin yeməkr(biri tovanlıq edib, itirirsə böylə deyilir). (tovanlıq: axmaqlıq)

BAŞININ : Turuz Dictionary

-uşağın başının əmziyi, yumşaq yeri: gənğiz. genğiz. geniz. gənzik. genzik.
uşağ yıxılıb gənziyindən yarıldı

BAŞINLA : Turuz Dictionary


ürəkdən sev, başınla seç. {könül duysun başın tutsun. (tutsun: yönəlsin. təsmimləşsin)}.
yaşamı könüllə duy, başınla sür, seçimlə yür.
başına dönmə evrənin, başınla çevir olan evrәni.
dolandırmadan başıvı evrən, sür evrəni başınla dolan.
hay boş deyən evrənin sonu, sonun buraq, başınla yaşa. ( evrəni başından yaşa, dibini bırax)

BAŞINLA : Turuz Dictionary


tüm başınla düşün, tüm könüllə inan, tüm gücünlə çalış

BAŞINTA : Turuz Dictionary

ir yerdə qurulan kürsü, sədr, təxt. özəlliklə törələrdə, yığıncaların yuxarı başında, xanlara, böyüklərə ayrılmış, quruqlu qoruqlu, başı örtülü, saçağlı yer: örəkə. ərklik. > ərikə. qaydırma.
boru başında iv açan arac: kavrama. ivələ. cıvata. boru haçar

BAŞINTA : Turuz Dictionary

-iş başında gülsəndə, bitişində gülməməyədə yer saxla.¶-yağun qonaq saxlama, aşında yər, başında. (yər: yer. yeyər). (yağun: yağuvu. düşmanuvu)

BAŞINTA : Turuz Dictionary

aşında.
acından qarnı gurlar, başında nələr oylar. (oylar: düşunər)

BAŞINTA : Turuz Dictionary

aşında. axırında. (baş: axır)

BAŞINTA : Turuz Dictionary

aşında.
aşında yedi, başında

BAŞINTA : Turuz Dictionary

-dosdu iş başında gör..¶-ipək olsa palanı, törrə başında yeri var. (törrə: törgə. ali, böyük məylis)..¶-qaya başında gəzən, günündə qayar. (günündə: bir gün)