Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
BİRİ : Turuz Dictionary


acı badam, acı söz, biri partlar ağızda, biri çalar qulaqda. (çalar
sancar)
qoybolunsan sevgilivin yönündən, bırax gedə, başqa biri duru verər yolunda. (qoybolunsan
qoyu verilsən. tərk edilsən)
yalanı biri yapır, mini yayır.
bir qıl versə yetən biri kosaya, bir gün olar kosa bizə ağsaqqaılı.
bilmirsə biri tutar daşı , sil könüldən at o taydaşı. (tutar daşı
məhək daşı). (dəyər verməgin bilməyirsə biri, yaramaz ona heç kötüdən iyi).
iki düyp ağacım var, biri öl, biri quru. (düyp: təməl. əsas. əsası). (öl: höl. ya). (tapmaca). (yaz. qış).
oburun qarnı beş, biri hamşağ boş. (oburun
qarıbqulunun). (hamşağ: hamıçağ. həmişə).
yanında yerin itirsə biri, sənə nə varı ölürsə diri. (sənə nə varı
sənə nə mərbutdu).
biri var qocaldıqca köpəyə dönür, biri var ipəyə.
hər boşanmada biri oğular, biri onular. (oğular: sınar). (onular: doğrular. özün bular).
biri ölümü, gözilə görür, biri, ölüm gözilə görür, biridə, ölümü gözündə görür.
biri gedər gəlməz, biri yatar durmaz. (tapmca) (tüstü-kül).
biri naxırda, biri axırda. (biri naxurda, biri axurda). (naxır: qaramal, yekə baş mal sürüsü). (demək ikisidə bir əki təbiyəni götürüb. poxoğlu dədəsinə çəkər).
öğrəşirsə biri qapalı qalsın, qandalı qırıq tusdağı yarıq, acılar çəkdirər ona ayrılıq.(kişi öğrəşiyin əsiri. (öğrəşiyin: öğrəşdiyin. aldışının. atələrinin).
beş qardaşa beş qardaş , içində biri , baş qardaş , işləyirlər ağızbir, birbirinə xoş qardaş. (baş qardaş: baş barmaq). (tapmaca). (beş barmaq). {beş doğana beş doğan, içində biri , baş doğan, işləyirlər ağızbir, birbirindən xoş doğan. (doğan: qardaş)}.
ağzındaki doğma dilin danırsa, özgə poxun istəyilə yalırsa, nəyivə yarar belə biri.
boğular kəndi qınında umudum yox oyana, görə bilmirsə biri özgələrin dünyasın.
olan günün biri yeğ, yarın gələn iyidən. (olan günün: bu günkünün. indiki, hazırki günün). (yeğ: iyirək. yaxşıraq. betır. behtər). (olan günü gələnə satma).
qoyu biri güdər, sütün ellər içər. (qoyu: qoyunu).
ey gidi dünya!.
biri gülə , biri qıza qızıla, nə bilim nəyə qızdı, biri qıza biri yaşama, ağıya zara küsdü. (gidi: (< gedmәk) keçəri. fani).(qızdı: maraqlandı). (qıza küsmək: evlənməmək).
biri üçün olmayınca olmayır, dolmayınca dolmayır, biri üçün solmayınca solmayır.
yemək istəyib yemək, acalıb yemək, biri şişirir, biri doyurur.
biri təpər, biri qapar, biri yapar, biri tapar, evrən birində qalmaz.
biri var ölüm gəliri, biri var ölüm gətirir.
quyunu biri qazar, suyunu minlər içər. (biri qazar quyu , minlər içər suyu).
arzular könüldə doğur, könüldə yatır. başqa biri görəməz, kimsə onu biləməz.
istiyən olmadı aşiq, bilisən, sevgini aşsa biri aşiq olar.
oyaq biri, yuxuda biri, aparar iti. (yetərsizlik başlarda yetərlilik başımda , qovuşursa bir yerə, çatar işim göylərə). (bir kəsin işinin uvatlığı, umatlığı başqalarının yavatlığındanda etgilənir).
hər köngülün yarası olan sözü var, barası olan yeri var, qarası olan oyu var, sarası olan biri var. (yarası: açılası. çara axdarılası). (barası: varası). (qarası: açıqlanaması). (sarası: sarılası).
ağı acı, bal süycü, biri söğücü, biri söyücü. (biri söğücü, biri söyücü: biri çəkinməli, biri çəkici).
biri ölür könüldə yatır, biri ölür gömürdə batır. (gömürdə: sində. qəbirdə).
evrən çönər bir oxluda dayanmaz, günün biri barışır , günü gəlir uruşur. (oxluda: oxluqda: əksdə. mehvərdə. istiqamətdə).
arçağı çox toprağ ilə toprağın, daşla daş var biri ağdur ol biri qarə durur. (arçağı: fərqi).
on kişi bir ara gəli, arada var biri dəli. (dəlisiz el olmaz, bəlisiz toy).
gerçəklə inancın tanışlığı yok. biri başda doğur, biri könüldə.
bilsə biri dərdini, dərman arar dərd edməz, qanmaz kişi dərd çəkər, dərd içində gəbərir, dərdin deməz, çilən tökməz, yanar içi gəbərir.
biri qamuya, qamu birə. (qamu: hamı).
biri xandur çox barı, biri yaluq yox varı, barın başın yeyib keçər bu evrən. (barın başın: hamının başın).
gecə günüz qoyulsa, eyku kişi övgüsünü açmağa, mində biri aytılmaz. (eyku: eyi. iyi).
günəş hərkəsin üzərinə əşit doğar, bırak biri gül qoxar , biri pox qoxar.
dəmir dəmiri döğər, biri isdi biri soyuq.
kim qəmivə batdı o, dünya dəmin itirdi, enginə dalmış biri, evrən gözündə qalmaz. (enginə: ummana. uqyanusa).
qızıqlı seviş, keçəri yağış, biri yaşlılıq, biri yazlılıq. (qızıqlı:
ged gəlli. yüyrәk. istiqanlı.
maraqlı. əlaqəli). (yaşlılıq: gənclik)

BİRİ : Turuz Dictionary

-(bir ayağı gorda, biri toyda).
özü yəhərin qaşında, gözu qazanın aşında.
biri edindiyin sevər, biri sevdiyin edər. (edindiyin
qazandığın)- boş, içsiz, havayi biri: ötürük, osdurağ nərsə, kimsə. osdurağın biri. sürgünün biri. ötürükün biri. (avaranın

BİRİ : Turuz Dictionary

-biri var qoşuyla yaşır,biri var qoşu yaradır, biri var qoşuq yaşadır. (qoşuq: qoşuy: qoşu: şeir)
salxımdan ayrılmış, qopmuş dənələrin hər biri: qıla. qıra. gilə. dənə

BİRİ : Turuz Dictionary

kəm kim

BİRİBİR : Turuz Dictionary

ərabər. birlikdə. bahəm.
biribir gəlink

BİRİBİRİN : Turuz Dictionary


biribirin qırmaq: öldüşmək

BİRİBİRİNƏ : Turuz Dictionary

-biribirinə verib almalıq: dəğiş. mubadilə

BİRİBİRİNƏ : Turuz Dictionary

-biribirinə kiplədən, quran, bağlayan: qıbraq. kinrək. qurumsaq. salaçı. yolsuz birləşmələrə araçılıq, dəllallıq edən kimsə.
buda o pozuğun qıbrağıdır

BİRİCƏ : Turuz Dictionary


bir biricə min olur, damar damcı göl olur. (az azda olsa olsun, yığışsa çoxalar)

BİRİCİQ : Turuz Dictionary

iricik. bircə. təkgə. yekgə. yeqanə

BİRİCİQ : Turuz Dictionary

iricik. birincik. başlatı. başatı. ibtidaən. əvvəla. əvvələn.
başatı söyləyəlim ki.
başatı, siz deyən mən değiliəm.
başlatı, siz niyə geddiz ora

BİRİLİK : Turuz Dictionary

yoruq. yoruş. ittihad

BİRİM : Turuz Dictionary

pirim. dənə. iri.
pirim pirim qar gəlir.
pirim pirim göz yaşları.
quruh.
birim təkimlər: əfrad o quruh..¶-çəkmə (vəzn edmə) birimi: çəksə

BİRİMİ : Turuz Dictionary


ölçü birimi olaraq, bir bəlli ölçüdə kəsilmiş uzunluq, ip: gəz. (< kəs).
bir gəzdə on altı göz (düğün. bölüm) olur

BİRİN : Turuz Dictionary

-pis arvaddı, ağrıyan dişdi, yaman at, birin boşa, birin çəkir, birin sat

BİRİN : Turuz Dictionary

-birin tiksən toprağa, bir ovucluq dən verər. (tapmaca). (buğda)

BİRİN : Turuz Dictionary

-atsa birin sənin çün, atar səni obri çün. (çün: üçün).
birin kəl saymaq: dazlamaq. qazlamaq.
biləyi yoğun birin yıxmış, biligisi yoğun minin. (yoğun: zor. güc).
min bir quşu doğrayıb birin yeyər quş türü: doğrul

BİRİN : Turuz Dictionary

-ac sığıra baxarsın, ağzın dolu dad olur, azqın birin doyğursun, baş çanağın qan olur. {ağzın dolu dad olur. (yaxud) mal davarın bol olur}.¶yaşam dolu çəliş düğün , çalışma düğünlə qarşı durasan, çalış birin çözəsən. (bilə yaşam qolay değil, ayrıq yaşam onay değil. (bilə: birlikdə. bahəm) (onay değil: ağla batan, mə'qul deyil). (bilə yaşam qolay değil, çiləli yaşam onay değil).¶-biliyi güc minin , biləyi güc birin qaldırar

BİRİN : Turuz Dictionary

-birin birin min bolur, dama dama göl bolur.¶-yaman arvad, yaman qonşu, yaman at, birin boşa, birin boşla, birin sat.¶-yaman arvad, yaman qonşu, yaman at, birin boşa, birin boşla, birin sat.¶-birin kəmsidər, birin kansıdar, birin xamsıdar, varı yoxu yalan dünya. (kəmsidər: kiçik tutar). ( kansıdar: böyük tutar). (xamsıdar: yorar).¶-ölüm bir düşmür yoxsula, baya, birin yatağda tutur, birin dirir darağa.¶-bir birin ölütür: birin biri öldürrr

BİRİN : Turuz Dictionary

-birin danan, minində danar.¶-yesən qayğının minin, bitirməz işin birin

BİRİN : Turuz Dictionary

-güclü bilək birin basmış, güclü bilik minin

BİRİN : Turuz Dictionary

təkcə bir.
qurulmağa min bir güc, yıxılmağa, birin güc..¶-dil, din. birini elim qoymaz, birində beyin. (qoymaz: tərk edməz).
qoyun oldun basıldın, birin sevdin, asıldın, birlik qurdun, yasıldın. (yasıldın: ağ günə çıxdın. rəhmətə, bolluğa uğradın)..¶-birin boğub, birin doğmaq. (etdiyi bir kötülüğü gidərmək, qayırmaq üçün iyilik edmək).¶-aldadırsan birin, sanma abdalından, güvənmiş biridir o lap artığınıdan (artığınıdan: gərəkdiyindən). (sənə aldanan birini axmaq sayma, o çəkdən, həddən artıq sənə inanıb, güvənib).¶-yaşam dadın, duzun, acısın, birin dad, birin çək, birin at.¶-ölüm, olum içində doğub, birin yorub, mininsə boğub..¶-güclü bilək birin, güclü bilik minin yıxar

BİRİN : Turuz Dictionary

-birin ötən su arxdan, mində sonra ötər su. (bir su ötgən arığdan, minğ yıldan sonğ da su ötər). (bir kərə su axan arxdan, genə günü gələr axar su). (uzaq olsada devran dönür, gəzək genə bizə düşür. (gəzək: sıra. novbət). (olasıya görə, bir kərə olan nərsə, min kərə ötsədə, minincidə olasıdır, mümkündür). (olasıya görə: ehtimalata görə)

BİRİN : Turuz Dictionary


axdarma sən göyçəyini yaşamda, axdar birin gözəlliklər gətirsin.
yetdidi, birin demərəm, beşin bilmərəm, birin unutdum.
sevmə birin tümünə, ən sevdiyin, ən acıdan kimindir. (tümünə: dibinə)
birin, nərsəni öz başına bıraxmaq, sarıdan sıradan (səfdən süfdən) çıxartmaq, qoğmaq: hörgənin üstünə daşlab yubarmaq. ipin üstünə atıb göndərmək.
birin, nəyi sevmək, gözlənilməzdən özün onda görməkdir

BİRİN : Turuz Dictionary

birisi.
alacaq birin, içdəki yerin. (birin: birisi)
gözlə görən çoxlarını bəğənmiş, könülisə yalnız birin sevərmiş.
ikki qoyannı qovan, heçdə birin tutmamış. (qoyannı
dovşanı)
hamı birin kəndi üçün sevərmiş, kimsə kimi, kimsə üçün sevməmiş
omuza yaslama baş, gün acısı keçər gedər, min söz denə birin tutsa yetər gedər. (omuza yaslama baş: boynuvu ciğnivə qoyma).
göz çoxun sevər, ürək birin bəğənər.
ağzı birin gücü artar, köpçül sözü dağı yartar. (köpçül. çoxluq).
usdan güc alan minin yıxmış, qoldan güc alan birin yıxmış
birin ömrü yarı puç, birin ömrü barı puç. (barı: hamısı).
birin alan yüzün gözlər. (poxtamahlıq: yekə tamahlıq).
iki quyan qovlaqan birin belə tutanmaz. (quyan
dovşan).
dünya yarandığından belə yazmış.
eniş yoxuş dünyanı basmış, birin asmış, birin yasmış. (asmış: məhv edmiş)(yasmış: mərhəmət edmiş).
yaramaz birin.
arpaya qatsan at yeməz, kəpəyə qatsan it yeməz.
bağır dağlayar, içi yandırar, birin güldürər, minin ağladar, alan dünya, danan dünya.
birin bəy edər başından yağan, minin ağladar, ağçıya yavan, çaman dünya, yaman dünya. (çaman: çalaman. şıltaq). (yavan: möhtac).
göz gözəli xoşlayar, könül birin oxşayar. (oxşayar: bəğənər).
yaşam durur buruşuq, hər buruqda min daşut, aşsan birin, bəklən geyin, qalanları bəllənməz. (daşut: xətər). (bəklən geyin: ardın gözlə)