Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
İQİ : Turuz Dictionary


dərələr çatışarsada, iki dağ başı birbirinə çatmaz.
bilgi iki bölüm, bilmədiyin biləsən.
bir düşən şaşı, iki düşən kor. (şaşı: çeri)
bir olan iki olasıdan yeğ basar.
pencərədən çölgəyə iki kişi baxırsa, bir göz dalar boşluğa, bir göz dalar ulduza.
bir qorxan iki çəkinər.
iki pox arasında qalmaq. (heç yaxcı seçim bulamamaq)
iki döşəkli, iki amaclı ortada qalar, avara düşər. (qoşqa döşək ortaya düşər). (qoşqa: qoşa. cüt).
evlənincə tutun açıq iki gözün, evləndikdən tutuq yapın bir gözün
biziydik bizləridik, otuz iki qıziydik, gah əzildik düzüldük, bir taxcaya düzüldük. (tapmaca). (otuz iki diş)
iki nәrsə heç kiməsə yad olmaz, birincisi qaranlıq, ikiincisi yalnızlıq
iki budun tutduran yeri: butuq. bitik. göt. qalça (< qalın). köplə. köpəl (> kəpəl. kəfəl).
iki çək (çıpıt. nuxdə) arasında olan ən qıssa cızıq: çəkəz.
iki nərsəni birbirinə bağlayan, qovşayan tel, sap, girə: butar.
iki nərsənin birbirinə yanaki çatmasından oluşan bucağ: çatra. çatara.
iki qıçın arası: çatra. çatara. qıç arası.
ortasından çiğindən asılan iki qollu, başlı, ağızlı torba: çatanağ. heybə.
iki qollu: iki başlı. çatal. (satal).
çatal ağac.
çatal sözdən gücün bir sanıza (qərara) çatmaq olur.
çatal yol başında qaldığ.
iki üzlü nərsə: bükçəl. bükçöl.
bükçəl əkmək.
bükçəl parça.
iki ayağ bir qonucqa tıxanmaz. (iki ayağ bir qabuca soxulmaz). (olmasın işdə dirənmə).
iki düyp ağacım var, biri öl, biri quru. (düyp: təməl. əsas. əsası). (öl: höl. ya). (tapmaca). (yaz. qış).
iki dovşan bir oxula vurulmaz.
dovşan iki, bir oxilə vurulmaz.
iki könül birisə, yollar qıyındır demə. (qıyındır
zordu).
. iki könül bir olsa, yollar qıyın görünməz. (qıyın
zor).
yolda işdə iki olda, yemək başı təkdə olsan ötüşər.
bir qoyundan iki dəri alınmaz.
çan iki: saat iki. (çanğ: çanğ: saat).
kəndi başın dil açar, iki başa dil haçar. (başın
ağlın)
bir ağız iki qulaq. (az danış çox eşit).
iki quyan qovlaqan birin belə tutanmaz. (quyan
dovşan).
iki yayın başın tutan alava qalır. (alava: avara).
atdımı kiçik sayma!.
yaşam iki atdımlar arası yaşanır.
evrən iki günlük, bir gün sənə qarşı, bir gün sənə yarşı. sənlə oldu boysanma, sənə oldu qoysanma, evrən ikiymiş, sonda bitirmiş. (qarşı: əleyh. aykır. zidd). (yarşı: ləh. tərəf). (boysanma: qurranma). (qoysanma: üzülmə. mə'yus olma. naymıt olma).
bir ürəkdə iki sevgi yer bulmaz. {buda doğrusul sözlərdəndir. (doğrusul: doğru görünən. doğru çalarlı)}. (kişi istəyi sayıda sevə bilir. bırak (ama) toplum sözləşmə təməlli birə bir seçiş bəğənilib).
altı olub alaağız ağızdakın aldırar, iki olub birgəağız, göy üzdəkin endirər.
könül görər, göz görməz.
iki evrən çevrənər, könül bəzər birisi, göz oyalar o birisi.
azıqsız yola çıxanın iki gözü torbada qalar.
iki başdan içmiş suyun sevən ürək.
iki bucaq: qızılqışla.
iki dovşan qovanın yoxdu karı, birisin tutsada qaçrar obirin.
çomağın iki başın qoğan, ortasından olar. (çomağın iki başın qör, ortasın uğra). (dün ertəyə baxıb, günü tutmalı).
iki ağızlı qılıc: qoşlu qılıc. çatal qılıc.
ekizlər iki damcı su kimi birbirinə oxşar.
iki sevgi qovuşursa, açar güllər, iki sevgi qopuşursa, solar qalmaz.
kəndivə güvən, iki evrənin görür!.
yaşamda iki yol önündə durur, yazınla barış, yazınla yarış. (yazınla: onqunla. baxtınla).
iki dillilik dibsiz quyu, yoxdur suyu.
iki, neçə anlamlı sözlər: büküt sözlər. gizli, gizili, sirli sözlər. (butuk: büküt. sirr. sir).
iki iğnə bir sapilə saplanmaz.
ikki qoyannı qovan, heçdə birin tutmamış. (qoyannı
dovşanı)
iki iğnə bir ipdə, iş görənməz bir yerdə.
inanmışdıq ölümsüzdür sevgimiz, unutmazdıq iki təniz bir tiniz, şaxda vursa solar gülüz, donar su, qırıq yelkən, sınıq gəmi bir dəniz

İQİ : Turuz Dictionary

iği. (idi. isi). iyi. iyə.
ağa.
iyim nə dər: ağam nə istir.
tanrı.
iki başına dolça taxılıb, çiyində daşınan çubuq: omuzlama. çatı.
iki cırıq arasında qalan uzun tikə: şırıq. < sırıq.
iki tabağdan oluşub birbirinə çalanda çanğ, zəng səsi verir: sırınc. cırınğ (> sərənc (fars)}.
iki qat parçanın arasına qırxım, pambıq qoyaraq tikilmiş olan: küpük. (qopuq: şişik).
iki üçə dalınmaz. (dalınmaz: bölünməz. ayrılmaz).
beşi ikiyə dalsan, iki yarım edər. (dalsan: bölsən. ayırsan).
yapdığıvı sevməsən, iki yolun seçməyə, ya sevdiyin dəğişmək, ya yapdığın alışmaq.
çatlağ ayağ (iki dırnaqlı) yılxı (heyvan): çıtırğaq. çıtğaq. {> sıdırğaq (kaşqər)}. çatırğaq. çatğaq. çartağ.
hürən itin sözü var, iki əlin sesi var.
iki qarışıq nərsəni birbirindən açırmaq, ayırmaq, təsfiyə edmək: çökdürmək. çözdürmək.
gümüşü altından çökdür.
iki üç yaşlı at: qonan.
at alsan qonan, dəvə alsan enən. (enən: doğan)
iki üzlülükdür: yozluqdur:
danışmağa söz yoxdur, görüşməyə yer yoxdur, baxışmağa üz yoxdur, uzaq qaldın ıraq dur, yaxınçılıq yozluqdur.
öğlədən sonra, kölgələrin iki qat uzandığı sürə: ikindi.
iki üç barmaqdan qalın olan təxdə: kəsləmə. kəsdəmə. kərtəmə

İQİ : Turuz Dictionary

igi. idi. iyi. açıq. (# iti: acıq).
qoş. iki. cüt. cift.
qoş qolun açıb.
qoş qollu.
qoş qanatlı..¶-iki rəgə: sürmə..¶-iki ayaqlı (qıçlı) nərdüvan: baçat (bağçat)..¶-iki hörgüclü dəvə: boğur (iki nərsə (hörgüc) arasında olan darlıq)..¶-iki üzlü: aşılı (dəri, parça).¶-ikidə bir: birçala..¶-ikidən bir: yarım..¶-iki üzlü toxunmuş, qurunmuş parça, nərsə: toxay. tuxay. ¶iki üzlü. içkirli. riyakar..¶-dörtdən bir: çərək..¶-iki başlı: çatqal.
çatqal işlər..¶-iki uclu: çatqal..¶-iki qat: ikit. dulay. muzaəf. muzaf..¶-iki dənə: ikitə.
ikitə çörək..¶-iki baş: ikit.qoşqa..¶-iki bərabər: ikit..¶-iki qollu nərsə: əçov. açov. haça..¶-qırx qulağlı, iki ağızlı (tapmaca) (xurcun).¶
bir qoyundan iki dəri alınmaz.¶-iki çatanın (satanın), qıçın qovuşduğu yer: çat. çatalba.¶-kar iki gülər, bir sənin gülməyivə, birdə kəndi düşündüyünə.¶-iki qılplı qazan: qulağlı. asma qazan.¶-yarın min olsada, topraq iki olmaz, yenidən doğmaz.¶-qonağa aş qoy, iki əlin boş qoy. (qonağa iş buyurma).¶-iki üzlülərə: iküzlülərə. ikitlərə: kitozlara.
ikitlərə yol vermə, alağuza söz vermə. (alağuza: ağzı açıq).¶-ağacı yaran bir pay, higgəsin deyən iki pay. (yaran: ayıran).¶-iki yaxın uruşdular, özgələrə yem oldular.¶-iki ev bir evə sığmaz.¶-iki gözüm!: gör inanmamışdım. özüvüdə cırsan inanmaram.¶-iki qılıc, bir qına sığmaz.¶-iki sınıvdan, qırıcdan, cinsdən olan: azma. atma. qayma. qırma.¶-otuz iki qalalı dil var olsun. iki qulaq arasında oturan yalançı baş yox olsun. (dilin suçu yox, dildə yalan yox). (otuz iki qalalı: otuz iki qapılı. hər diş bir qapı).¶
iki ağız bir olcaq, bir ağız küt gəlir. (küt gəlir:bacaracaqsız olur. qısa gəlir). ¶-altı olub, ağızala, ağzındakın aldırar, iki olub, ağızbir, göy üzdəkin endirər. (ağızala: ağzala: birik olmayan). (biriq: müttəhid). ¶-iki çetik , bir arslana tapdurur. (çetik. çetük. çitik. ketek. ketik. kedi: pişik. mişik). (tapdurur: tapdur: əşdir. bərabərdir). (iki çetik bir olsa, bir arslana tapdurur). ¶-iki könül bir olsa, kimin ona sözü var. {könüldəşlər elçi aramaz). (aramaz: gəzməz)}. (könüldəşə elçi gərəkməz) (elçi: arxan. vasitə). ¶-iki söyək iki sevək.
biri sığınaq, atana qoucağı, ikincisi sevgi, birinci sığınmalı, ikincisi sevməli. ¶-tanrı iki əllə bir başa çırpmaz. ¶
iki ayaq sığmaz, bir başmağa təpincə. (bir başmağa, iki ayaq sığmaz). (sığmaz ayaq iki olsa, bir başmağın tayına)..¶-iki qala qəhbəsi. (yaman).¶-bir oxla iki ov..¶-eşək minənin ayağı, iki arvadlının qulağı dinməz..¶-gözün biri könlə, biri başa baxar, onda iki ürəkli qalar, beləliklə göz qorxaq olar..¶-iki olub birə dəğməz, gözlü olub kora dəğməz..¶-iki sırtlan bir sırtlanın sırtın sökər!.¶-iki ağız birgəlsə, göy üzdəkin endirər, altı ağız algəlsə, əlindəkin aldırır. (birgəlsə: səsbir olsa). (algəlsə: ixtilaflı olsa)..¶-kişi iki kökdə durur, doğma dil, doğma topraq..¶-yarın min olsada, topraq iki olmaz, yenidən doğmaz..¶-otuz iki qapısı var, bir balası, min bəlası. (dilivə yiyə dur)..¶-iki it başına boğuşar, qurd görcək barışar. (başına:təbii halətdə).¶
iki iki. ikibir. ikisi birgə. ikisi bahəm. ¶-paydaya tikilirsə iki göz, yurtdan ocaq köçər, ocaqdan köz. (oğuntulara, artıqlara bağlı olan kişi batar, ölkə dağılar). ¶-korun istədiği bir göz, iki olursa nə söz..¶-bir baş əlində qalmasın iki əl..¶-iki ekiz, ağır engil (tapmaca) (tərazı).¶-yumurtalar bir səbətə yığılmaz, iki ayağ bir quyuya sallanmaz..¶-sevgi daşı, təkin başda daşınmaz, iki könül çırpınmasa alınmaz. (təkin başda: təkin başla: bircə başla) (dənək, iki daşlı, sevgi, iki başlı). (hər nəyi dənəməyə dənək daşı, ölçüt, me'yar gərəkir. çin sevgidə iki yanlı, qarşıtlı, iki başlı olmalıdır..¶-iki bucaq: qoşgül: cütgül..¶-İki qoç toslaşlaşar, qurdun qarnı acığar. (toslaşlaşmaq: tutuşmaq. çarpışmaq. savaşmaq. burnuzlaşmaq). (iç savaşda, qayın ölkələr toy tutar). (qayın ölkələr: rəqib ölkələr. yad ölkələr)..¶-iki yoldaş dos qalmış, biri ata çatınca..¶-dənək, iki daşlı, sevgi, iki başlı. (hər nəyi dənəməyə dənək daşı, ölçüt, me'yar gərəkir. çin sevgidə iki yanlı, qarşıtlı, iki başlı olmalıdır. (sevgi daşı, təkcə başda daşınmaz, iki könül çırpınmasa alınmaz).¶-iki sanı düğü verdiyi pay, əkin vermiş dağlara tay. (sanı: dənə). (ağırsama diləki: şükr edmə zikri)

İQİ : Turuz Dictionary

-iki nərsənin arasın doldurmaq yerləşdirilən tikə: dalğuc. ( < dalmaq: soxmaq. soxulmaq).
bu yarıqı dalğıcla (dalqucla doldur).
çəkişin sapın dalğıcla çıxmasın.
iki günlük gül: sövə gül (sövə: dayanıqlı, duramlı, sürəmli olmayan nərsə).
iki qıçın ağı, arası, qoltuğ kimi, gövdənin bükük yerləri: yapış.
uşağ tərləsə yapış soğıcları tez yanar. (sorğıc: soğıc: gövdənin ən incə, həssas dərisi, pərdəsi. zar. sar).
verməyənin bir üzü qara, verənin iki üzü, alıb verməyənin içüzü qara. (içüzü: vicdanı).
baş barmağı iki barmağın arasına qoyub (soxub) vurulan düdmə, yumuruq: soxulma. soxrulma. (> soqolmə (fars)}.
iki yüzü > ikzü.
istəyənin birzü (bir üzü) qara, verməyənin ikzü (iki yüzü). (istəyənin: diləyənin).
iki, neçə nərsəni birbirindən savlatmaq, savalatmaq, ayırmaq: sovşatmaq.
iki nərsəni birbirinə kiplətmək üçün aralarına daldırılan diləşə, işgə tikə: dalquc. darquc. dilgic. qəmə.
bir əlin nəsi var, iki əlin səsi var.
döğüşdə atın iki yanın qapayan qalxan: yançıq. at qalxanı, coşunu.
iki taylı, üzlü: iki yanlı. yanaşıq.
nə yanaşıq adamımış bu gədə.
iki qıçlı nərdüvan. üstündə durub işləyəcək düz yeri olan uca nərdüvan. tapcanğ. tovcan. üzüm qanasnda işlənən uca çarpaya.
iki nərsədə birbirinə keçən bölüm: tıxru. tıxrı.
qılıcın tıxrısın uzun götür.
iki nərsənin birbirə qovuşduran: ulağ. yam. yamaq.
ulağu: yamağu. yamağlıq.
iki nərsənin birbirinə avlayan, yapışdıran tikə: ağ. ağı. av. avı. ( < avmaq: almaq).
iki ölçünün arasında qalan bölüm: dönəm.
iki yaxın vuruşmuş, ötgələrə yem olmuş. (ötgələrə: özgələrə).
iki yaşa girmiş dana: tükə. tüngə.
dişi tükə.
iki yaşlıq dəvə: (bir yaşdakına köşək, üç yaşdakına daylaq denir) sürüm. törüm.
iki nərsəni birbirinə qatıb hörmək, toxumaq, qarışıtmaq: yorğatmaq. sarğatmaq. çevğətmək. (çərmətmək). məxlut edmək.
sarğalı saç: rəhli sapla hörülmüş saç.
sarğalı at: quyruğu rəhli sapla hörülmüş at.
iki nərsənin qoğşağı, ayrıldığı yer, orun: yarıq.
iki taydan biri: yartıq. dəngə. lingə.
iki yartıqlı qapı.
götün iki tayı: yamuz. yanuz

İQİBİR : Turuz Dictionary

ikibir. iki iki. ikisi birgə. ikisi bahəm

İQİCAN : Turuz Dictionary

ikican. (ikiyan). dartqın. qısqın. (iki nərsə arasında dartılı, qısılı qalan). mürəddəd. mütərəddid. tərəddüdlü. quşqulu. qərarsız. çəkişli

İQİÇAQLI : Turuz Dictionary

ikiçağlı. ibhamlı.
ikiçağlı söz: iki anlamlı

İQİİNCİSİ : Turuz Dictionary


iki nәrsə heç kiməsə yad olmaz, birincisi qaranlıq, ikiincisi yalnızlıq

İQİLƏ : Turuz Dictionary

ikilə. dubarə.
ilkin mən dedim, o ikilədi

İQİLƏM : Turuz Dictionary

ikiləm. kor. qurqulu. quşqulu. işgilli. çorman. korman. qarışıq. çapal. qapçal. tuçal. açılması qolay olmayan. zorluq. ötməz. çıxmaz. çözülməz. güclük.
kor düğün

İQİLƏMƏ : Turuz Dictionary

ikiləmə. ikiləyu

İQİLƏMƏM : Turuz Dictionary

ikiləməm.təkərləməm. tikrar edməm

İQİLƏNİŞ : Turuz Dictionary

ikiləniş. quşqu. şübhə.
başından ikilənişi at

İQİLƏNMƏ : Turuz Dictionary

ikilənmə. durağma. quşqulanma. şəgg edmə.
duyğuları bırxma, arzuları uzatma, arman qalmış istəyin, çalış yetin durağma. (arman qalmış: çatmaz qalmış)

İQİLƏNMƏZ : Turuz Dictionary

ikilənməz. üşlənməz. quşqulanmaz. şəgg edərək çəkilməz.
uslu kişi uslu olsa üşlənməz, iş çağında oyaq olur düşlənməz. (üşlənməz: ikilənməz. quşqulanmaz. şəgg edərək çəkilməz)(düşlənməz: düşlənməz. mürgüləməz. yuxusun almaz)

İQİLƏYİN : Turuz Dictionary

-ikiləyin arasında barış üçün görüş, ucraş: qavşıt. saziş mulaqatı

İQİLƏYU : Turuz Dictionary

ikiləyu. ikiləmə

İQİLİ : Turuz Dictionary

ikili. iki qat. (qat: sıra. qur)

İQİLİ : Turuz Dictionary

ikili. qoşar. (iki. cüt).
qoşar qadınlı: iki arvadlı

İQİLİQ : Turuz Dictionary

ikilik. qoşluq. cütlük.
kotana qoşulan üç ikilik qaraqayış. öküzün ikinci ikiliyi

İQİLİYİ : Turuz Dictionary

-öküzün ikinci ikiliyi: qaraqayış. kotana qoşulan üç ikilik (qoşluq. cütlük)

İQİMİZTƏ : Turuz Dictionary


bitməsin bildik ikimizdə, nədən ağladıq içimizdə

İQİN : Turuz Dictionary

iğin. çiğin. əğin. omuz. tomuz. qomuz. kətf. kitf.
omuz omuza: (
çiyin çiyinə. yan yana.
çox sıxışıq biçimində).
omuz öpüşmək: əşit durumda olmaq.
omuza çıxmaq: başa çıxmaq: sırtılmaq. şımarmaq. üzlənmək.
omuzda daşımaq: sayqı göstərmək

İQİNC : Turuz Dictionary


kəzdə birinc aldansam, yazıqlar olsun ana, kəzdə ikinc aldansam, utlar olunsun mana. (yazıqlar: utlar )

İQİNCİ : Turuz Dictionary

-çəkilən, dartılan nərsənin ikinci kəz çəkilməsi gərəkən nərsə: keşli. çəkli. çəkilməli. dartılmalı. döğülməli. dövülməli