Multilingual Turkish Dictionary تورکجه

چاغا : تورکجه تورکجه

[آد،دا]
کؤرپه،بالاجا،اوشاقnew-born child
ساواش بالتاسی
چالیْم، گؤسته‏ریش(تاریخی اؤزل آد) توٌرکمَنلرین چاودوُر اوْیماغی اوُلوبابالاریندان
{باخ: چاغ؛ بعضاً کلمه نی چوْخالماق= چوْغالماق سؤزونه باغلاییرلار6}

چاغابگ : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]سلجوُقلولار دؤنَمی بگلریندن. قیْلیچارسلان خان’ین قایناتاسیْ. آنادوْلوداکی ایلک¬ دنیزجیلیک حرکتلرینی باشلاتاراق بو ایشده اؤنجوٌلوک ائدن بگ

چاغاتای : تورکجه تورکجه

[آد]
چاغیْنین¬آتاسی.
چاغداش، چاغ¬ایْنین ایلریسینده
چنگیزخانین اوْغلو، بابوُر خان دؤنَمی بگ‏لریندن (چاغاتای حسنعلی بگ)
{چاغ¬آتاسی معناسی اوُیقون¬گؤرونور(زامانیندا آتا¬کیمی¬ساییلان¬)، بعضاً چاغا+ تای (اوشاق کیمی) معنالانیر ولی بو یوروم اصابتلی گؤرونمور، بوُ باخیش لا چاغابگ کیمی کلمه¬لره چاغینا بگ اوْلان مفهومو وئره بیلیرک}

چاغاتای¬تورکجه-سی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]چاغاتای تورکجه‏سی ویا شرق تورکجه‏سی تیموری‏لر زامانی و اؤزل‏لیکله سمرقندده انکشاف ائتدی (بوُ سؤز چنگیزخانین ایکینجی اوْغلونون آدیندان آلینما بیر سؤزدور)، بو دیلین ان اؤنملی آدامی امیرعلیشیر نوایی دیر، نوایی‏نین ‏مهم اثری خمسه 3200 بیتدیر، معروف سنگلاخ سؤزلوگو نوایی‏نین دیوانین یاخشی دوشونمک اوٌچون یازیلمیشدیر، نوایی‏له برابر میرحیدر خوارزمی، سکاکی، آتائی، یقینی، گدائی، لطفی بو دیلین توسعه تاپماسیندا بؤیوک رول‏لاری وارایدی، آذری تورکجه‏سی چاغاتای تورکجه سینین دوْلقون¬لاشما¬سیندا بؤیوک تاثیری اولموشدور، بو دؤنمده گلیشن‏مکتبه هرات‏مکتبی دئییلیر و بو‏مکتب نوایی‏نین حمایه¬سیله بؤیوک عالیم‏لر یئتیشدیریبدیر، اؤرنک اوٌچون: تاریخچی‏لر، حافظ ابرو، سمرقندی، میرخواند، خواندمیر، دؤولتشاه سمرقندی، بهزاد نقاش، سلطانعلی خطاّط، حسین واعظ رساّم و آیرلارینا اشاره ائتمک اولار، هیندوستاندا سلطنت قوران بابور امپراتورلوغودا اثرلرینی چاغاتای تورکجه¬سیله یازمیش¬دیر، چاغاتای تورکجه سینده چوخلو کتابلار یازیلیب، اؤرنک اوٌچون: بدایع اللغات، لغت ابوشکا، لغت فضل اله، کتاب زبان تورکو (یعقوب چنگی)، سنگلاخ، التمغای ناصری، بهجت الغات، لغت شیخ سلیمان افندی بخارایی

چاغاتایجا : تورکجه تورکجه

[آد]باخ: چاغاتای توٌرکجه سی

چاغاتایخاتوُن : تورکجه تورکجه

[تاریخی اؤزل آد] آلتیْن¬اوْردو خانی¬اوُزبَک خان¬ین ائوده¬شی

چاغاتایخان : تورکجه تورکجه

[تاریخی اؤزل آد] چَنگیزخان¬ین اوْغلو و چاغاتای دؤولتی‏نین قوُروجوسونون آدیدیر،چَنگیز امپراتوْرلوُغونون رَسمی دیلی توٌرکجه¬ایدی. آنجاق سوْنراکی دؤنَم، بؤیوک دؤولتلرین اوْلوشماسی ایله بعضی‏لرینده اوْرتایا چیْخان دیل و کوٌلتور، قاریْشیق‏لیقلارینا راغماً، چاغاتای خان، توٌرک دیلینه و ادبیاتینا چوْخ بؤیوک اؤنَم وئره-رک آیری بیر مقاما صاحبدیر. بو اوٌزدن، توٌرکجه‏¬دیلی بو اوُلو کیشییه چوْخ¬شئی بوْرجلودور.آیریْجا گوٌنوموزده¬دانیشیلان¬توٌرکجه¬‏نین آغیز و گرامئری¬ساختاری(¬یاپی¬سی)، «چاغاتای لهجه¬سی» اوْلاراق بو کیشی‏نین آدیْنا عطفاً اوْنون دؤنَمیندن گلمکده‏دیر
باخ: موُغوللار، آلتون¬اوْردو

چاغاتای¬سوُلاله-سی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]بوُ حکومتین قوُروجوسو چاغاتای¬خان ایدی (باخ:موُغول¬امپراتورلوغو)، حکومت قارلوق تورک¬لرینه دایاناراق قوُرولموشدور و اوُیقور تورکلری¬نین ائتگی سی آلتیندایدی، چاغاتاخانین زوجه سی سئوینج توٌرکان (باخ: خوارزمشاهلار) 1128ده قاراخاتای دؤولتی¬نی قوُردو و بوُ حکومت چاغاتای حکومتینین اوُزانتی¬سی اوْلاراق 1211ه قدر دوام ائتدی، خانلیغین بئشینجی حؤکمداری پادشاه¬خاتون، توٌرکان خانین قیزایدی

چاغاتایلار : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]بارتولد‘ا گؤره بوُ اوُلوس دؤرد طبقه¬یه بؤلونوردو: آرلات¬لار، جلاییرلر، بارلاس¬لار، قوْشون¬لار؛ قوْشون سؤزو اوْردو عضولارینا دئییله¬رک قالان اوٌچ طبقه