Multilingual Turkish Dictionary

تورکجه

تورکجه
خُمین¬ : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]
همدان ساوه آراسیندا شهر آدی.
خُمین¬بؤلگه‏سینده¬توٌرک کندلری: بَزیجان/بُزیجان (36ک‏ق *140/ی‏تو)، بلادیرجان (23ک‏ق *350/ی‏تو)، پَندَرجان (24ک‏ق *550/ی‏تو)، چنار (27ک‏ق *910)، چوْوگان (21ک‏ق *300/ی‏تو)، قاراوند/خراوند(15ک‏ق‏د *1030/ ی‏تو)، خشتیجان/ خوشدوجان (30ک‏ق‏ب *80/ی‏تو)، خوگان (18ک‏ق *620/ی‏تو)، خیزآب (17ک‏ق *210/ ی‏تو)، سرکوبه (18ک‏ق*550/ی‏تو)،گوشه عظیم (1ک‏ب *130/ی‏تو)، ماهورستان/ماهورزن (23ک‏ق *330)،
خمین بؤلگه‏سینین داغلاری: قاراداغ (26ک‏ب2507)، علی خان یوُردو (16ک‏ق2774)، قارادینگه (29ک2685)، سوْل دره سی/ سوُلو (27ک‏ق‏ب2722)، گوَن داغی ‏ (28ک‏ق‏ب2652)، الوند (30ک‏ق‏ب3096)،

خْنثی : تورکجه تورکجه

[آد،عربجه]
هر ایکی جنسین علامتلری اوْلان جانلی ویا ایکی قارشیت شئیین اؤزللیکلری‏نی اوْرتا حالدا داشییان شئی، منفی و مثبت اولمایان
بی¬طرف، طرف‏سیز، یانسیز

خُنج : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]شیراز-اردکان دا کند آدی {باخ: آغکند}

خنجر : تورکجه تورکجه

[آد،فا]اوُجو اَیری¬بالاجا قیلیج (فا:إ)dagger

خنجر/خنچَل : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]خیاو،رزن،خوی،اورمیه ده کند آدی

خنجرچیچگی : تورکجه تورکجه

[آد،بیتگی]چیچک‏لری خنجر بیچیمینده اوْلان بیر چیچک، لاتین چیچگی (فا:نوعی گل)

خنجین : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]رزن ده کند آدی

خنچو : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]بجنورد دا کند آدی{باخ: آغکند}

خُنداب : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]آوج،همدان،کوْمیجان،قئیدارداکندآدی

خندان : تورکجه تورکجه

[آد،فا]گوٌلر (فا:خندان). {بو کلمه یالنیز شعرده ایشله نیر}

خَندق : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]بوشهر،ماهنشان و بجنورد(إلو) دا کند آدی

خندک/خندق : تورکجه تورکجه

[آد،ع‹فا:کندن]چوخور، قازیلمیش چوخور (فا:إ). moat

خندک اوْتو : تورکجه تورکجه

[آد،بیتگی]چوْخو خندک‏لرده بیتن، ایری یاپراق¬‏لاری اوْلان و بوْرو شکیل‏لی گوٌللری اوْلان بیر بیتگی

خندک قازان : تورکجه تورکجه

[آد]خندک قازماعا یارایان آراج

خَندَک/ خان کندی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]هشتَری ده کند آدی

خنده : تورکجه تورکجه

[آد،فا]گوٌلوش، گوٌلمه. {بو کلمه یالنیز شعرده ایشله نیر}

خنه¬یه : تورکجه تورکجه

[آد]خنه¬یه¬سؤزو تورکلر ایچینده و اؤزللیکله آذربایجان توٌرکلرینده یایقین بیر تئریمدیر، تورکلر بیر کند و بؤلگه¬نین قوتسال مکانینا خنه¬یه دییرلر، بوُ سؤز فارسجا¬یادا گئچه¬رک خانقاه شکلینده ایشله نیر، ایلگینج بوُدورکی بوُکلمه فارس ادبیاتیندا چوْخراق تورک شاعرلر طرفیندن ایشله¬نیبدیر و فارسجادا خانگاه شکلینده هئچواقت یازیلما¬ییبدیر و یئنه ده جالبدیرکی دهخدا لُغتنامه سینده یالنیز تورک و آذربایجانا یاخین بؤلگه¬لرده موجوددور و ایرانین جنوب بؤلگه¬لرینده حتی بیر دانادا گؤزه دَیمیر؛ بوُ کلمه لُغت باخیمیندان خان و آیا سؤزلریندن دوٌزلمیشدیر، آیا سؤزو سوُمرلرده تانری و قوُتسال وارلیق¬معناسیندادیر و«خان¬آیا» خان و بگه یاراشان قوُتسال یئر مفهوموندادیر، بو کلمه بوُتون یئرلرده قوُتسال مفهوما مالکدیر و اوْجاق ویا دینه منسوب اوْلان افرادین اوْلدوغو یئرلره ده دئییلیر (جناب-سیمین¬فر بوُکلمه¬نی الهی¬¬حاکم¬ یئری معنالاییبدیر
خنه¬یه سؤزو همیشه اوْلدوغو کیمی فارس دیلینده اوْ دیلین قالیبنا سالیناراق خانایا/ خاناغا/ خاناقا/ خاناقاه/ خانقاه شکلینده یازیلیبدیر، و ایندیلیکده ده تام فارسجا گؤرونوم وئرمک اوٌچون خانگاه یازیرلار، حالبوکی هم شکل و هم معناجا فارسجا لغته اوْخشارلیغی یوْخدور

خنه¬یه/خانایا : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]هئریس، کلئیبر، تبریز، میانا، خوی مراغا، کلئیبر، بازار¬ماسال، ساوه-نوبران، اردبیل، کوْمیجان، هشتپر،سالماس، زنجان، بوُکان و اوُرمیه، خالخال، کلئیبر، هیشئیین ده کند آدی؛ زنجان و خالخال دا داغ آدی، هئریس ده چای آدی

خنه¬یه : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]قاراداغ یوسفانلی ¬طایفاسینا باغلی اوْبا آدی3،

خواب : تورکجه تورکجه

[آد،فا]
یوخو، اویقو.
فرش اوٌزونون یاتیمی(فا:إ)

خواجه : تورکجه تورکجه

[باخ]
خاجا.
خوْجا

خوارزم : تورکجه تورکجه

[اآ]دیواندا بیر تورک اؤلکه¬سی¬آدی. { دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر}

خوارزم¬توٌرک-لهجه-سی/باتی‏توٌرکوستان¬لهجه‏سی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]م12جی یوٌزیلده اوغوز، قیپچاق، خلج و قانقیلی ائللری‏نین تاثیری آلتیندا خوارزم تورکجه‏سی اوْرتایا چیخیر، موغول دؤورو خوارزم منطقه‏سی جوجی اوُلوسو و آلتین اوْردو حکومتینه تابع اوْلور، معتزله مذهبی و آیری عرفانی طریقت‏لر منطقه کوٌلتورونون یوکسلمه‏سینه سبب اوْلدو و چوخلو کتابلار یازیلدی، بونلارین نئچه سیندن آد آپاریریق:
نهج الفرادیس: دینی واخلاقی احکاملار و معجزه‏لر موردینده دیر ویازاری علی اوْغلو محمود، کرَدَر اهلی دیر.
مُعین المُرید: شیخ شریف م1313ده یازیب و مذهبی و عرفانی اوْلاراق 900 بیت‏دن عبارتدیر.
محبت نامه خوارزمی: تورکجه مثنوی دیر و تورکجه فارسجا غزللری واردیر و آلتین اوْردو امیرلریندن محمد خوجا بگ‘ین آرزی¬سیله یازیلمیشدیر و اونا تقدیم اوْلموش، اثر حقینده تبریزلی پروفئسور تورخان گنجه‏لی تدقیق ائتمیشدیر.
مقدمه الادب زمخشری: جار الله محمود زمخشری طرفیندن تورک، فارس و خوارزم‏لی‏لره عربجه اؤیرَتمک اوٌچون یازیلمیشدیر و سلطان آتسیز خوارزمشاهلی‘یا تقدیم ائدیلمیشدیر، کتابدا نئچه کلمه اؤرنک اوٌچون بئله دیر: (اوبا: کند؛ ایسیق سوُی: حامام؛ کئبیت: دوکان، روسجا کیبیتکا‏دا بو سؤزودن آلینمیشدیر؛ سین: قبر، مزار؛ سینلاق: مقبره).
تبیان الغات الترکی علی لسان قانیقلی: بوکتاب محمد بن قیس طرفیندن خوارزم تورکجه سینی آنلاتماق اوچون عربجه یازیلمیش
ابن‏مهنّا (لغت ابن‏مهنّا) احمد منیری (لغت شرفنامه ابراهیمی کتابینین یازاریدیر) طرفیندن و «فرهنگِ¬جهانگیری»‏نی یازماق اوٌچون استفاده اوْلونوبدور
قصّهء یوسف، بو منظوم اثر یوسف وزلیخا داستانیدیر وعلی¬آدلی بیرشاعر طرفیندن 12 هجالی و دؤردلوک شعرله یازیلیبدیر
خُسرو و شیرین قُطْب: قُطْب¬آدلی و گنجه‏لی¬ نظامی ‏نین خسرو شیرین¬داستانینین¬ترجمه¬سی اوْلاراق م1342ده حاضرلانمیشدیر
رونق-الاسلام: م1465دا بوکتاب تورکمن لره اسلام دینی¬نی اؤیرتمک اوٌچون شیخ شرف طرفیندن یازیلمیشدیر (فا:ترکی خوارزم)

خوارزمشاهلار : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]قوُروجوسو: قُطب¬الدین¬ محمد، حاکمیت دؤنمی: م
1231؛ حاکمیت یئرلری: ماوراالنهر، قوُزئی هندوستان. ایچ چکیشمه¬لر و موُغول یوروشو حکومتین ییخیلیشینا سبب اوْلدو. خوارزمشاه دؤولتینده اشتراک ائدن بوْیلاردان نئچه سینه اشاره اوْلونور: خلجلر، قانقیلی، قیْپچاق، کیمک ائیمور، یاموُت، چاودور، حسن¬ایلی، آتا، تکه، سالوُر، ایمرالی، یوُموروقلو، گؤکلان، ارساری، ساکار، بوُنلار هیْیوا hıyva تورکمنلری آدلانیردی، ائیموُر بوْیونا باغلی¬قارا یوُ¬وار¬جالی اوْیما¬غی، هاسالیْ بوْیو، آلیکان/ علی¬کان¬ اوْیما¬غی، قوْچ¬گیری، ایزوُل بوْیو. خوراساندا یاشایان قارابایاتلار اوٌچ قوْلا آیریلیرلار: اؤزبایاتلار یا آغ¬بایاتلار، قارابایاتلار یا خوْراسان بایاتلاری، شام بایاتلاری یا قوْچان بوْیو بایاتلاری. قُطب¬الدین¬محمد خلج بوْیونا منسوب ایدی و آناسی تَرکَن خاتون¬ قانقیلی¬لاردان ایدی، سلطان جلال-الدین¬¬ خوارزمشاه، قارا خاتایلارین امیری باراق حاجب¬ین قیزیلا ائوله¬نیر و بارق‘ین اوْ بیری قیْزی سئوینج/ سئوینج¬تَرکَن چنگیزین¬اوْغلو چاغاتای¬¬خانلا ائو¬لنمیشدیر، سلطان¬جلال¬الدینین¬قیزی¬خان
سُلطان جوُجی¬خانلا و تَرکَن¬خاتون چنگیزخانین امیری حاجب دانیشمندله ائولندی

خَواص : تورکجه تورکجه

[آد،عربجه]یاخین‏لار،بؤیوکلر و سئچیلمیشلر(فا:إ)