Multilingual Turkish Dictionary

تورکجه

تورکجه
توٌرکتیگین : تورکجه تورکجه

[تاریخی اؤزل آد] عابباسی خلیفه‏سی‏نین، ایدیل بوُلغارلارینا یوْللادیْغی هئیت¬ ده اوْلان بیر توٌرک بگی

توٌرکجو : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]توٌرکجولوک آخیمینی بنیمسه¬ین

توٌرکجولوک : تورکجه تورکجه

[باخ]توٌرکجه جیلیک

توٌرکجه : تورکجه تورکجه

[س، آد]گنل توٌرک دیلی، توٌرک دیلینده

توٌرکجه¬چی : تورکجه تورکجه

[آد]
توٌرک دیلینی اؤیره¬دن.
توٌرکجه جیلیک یانلی‏سی اوْلان

توٌرکجه¬چیلیک : تورکجه تورکجه

[آد]توٌرک دیلینی یاراماز و مخصوصا اؤزگه دیللی قورال‏سیز سؤزلردن آریتما گؤروشو و آخیمی

توٌرکجه¬سی : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]آچیق سؤیله‏مک گره ییرسه، آچیق جاسی

توٌرکجه¬شعر(قوْشقو)نوعلاری : تورکجه تورکجه

[آد،یازین]تورکجه¬ده، اؤزللیکله آذربایجان تورکجه سینده، شعرلر 50‏دن چوخ نوع اولابیلرلر و شاعرلر مضمون و قورولوشجا بو نوعلاری سئچیب قوْشقو قوْشوللار، بولارین اؤنملی‏لرینی بئله سیرالاماق اولار:
بایاتی،
قوْشما،
نوْحه، آغی، باهاریه، گؤزللـه‏مه، وصفِ¬حال، دئییشمه، باغلاما،
قیفیل¬بند،اوستادنامه،حربه¬زوربا،‌نازلاما،لایلا، سایا، گرایلی، هوْلاوار، ماهنی،تجنیس،
جیغالی-تجنیس، دوْداق دیمز، دوْداق دیمز تجنیس، دوْداق دیمز قوشما، آجیتما، توْیوق، بنزتمه، بدیعی بنزتمه، تاپماجا، شکایت نامه
تکریر، دوداقلی، ایکی دیل، مستزاد، قوشا یاپراق، غزل، روُباعی، استعاره، بئشلیک، دیوانی، اعتراض،
کنایه، ترجیع بند، قطعه/تیکه، ایکی قافیه‏لی، نقطه‏لی، نُقطه‏سیز، تلمیح، ایکی بِیت، تک بِیت،
گیزیر، کرمی، مثنوی، ترکیب بند، مسمّط ویا دوزمه،
اوْخشاما... (سؤزلرین هربیرینه آیریجا رجوع ائتمک اوْلار)73،

توٌرکجه‏لشدیرمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]
توٌرکجه‏لشمه سینی ساغلاماق.
اؤزگه دیلدن توٌرکجه¬یه چئویرمک(فا:ترجمه کردن)

توٌرکجه‏لشدیرمه : تورکجه تورکجه

[آد]توٌرکجه¬ یه چئویرمه ایشی

توٌرکجه‏لشمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]توٌرکجه¬اؤزل‏لیگی¬قازانماق(فا:ترکی¬شدن

توٌرک¬حُکومت¬لری : تورکجه تورکجه

[آد]¬تورک حکومتلری نین آدی قیساجا اشاغی باشلیقلار التیندا وئریلیر: امپراتورلوقلار،¬ دؤولتلر، بگلیکلر،آتابگلیکلر،خانلیقلار،جمهوریتلر: ¬امپراتورلوقلار:
آسیاهوُن¬¬امپراتورلوغو(م.ق4جوـ¬م.س48جی¬قرن).
آوروپا(غربی)هوُن¬امپراتورلوغو(م
469).
آغ¬هوُن-امپراتورلوغو(م4جوقرنسونلاری557).
بیرینجی¬گؤی-تورک¬امپراتورلوغو(م
582).
شرقی¬گؤی¬تورک-امپراتورلوغو¬(م¬
630).
غربی¬گؤی¬تورک-امپراتورلوغو¬(م¬
630).
ایکینجی¬گؤی¬تورک-امپراتورلوغو¬(م¬
744).
اوُیغور¬امپراتورلوغو¬(م
840).
آوروپا¬آوار¬امپراتورلوغو¬(م¬6جی¬قرن¬-¬805).
خزر¬امپراتورلوغو¬(م¬7جی-یوٌزیل-¬965).
¬بؤیوک-سلجوقلو¬امپراتورلوغو¬(م¬
1157).
-خوارزمشاهلار¬امپراتورلوغو¬(م¬
1231).
¬تئیمور-امپراتورلوغو¬(م¬
1405).
¬بابور(هیند¬تورک)-امپراتورلوغو¬(م¬
1858).
عُثمانلی¬امپراتورلوغو-(م¬
1920). ¬دؤولتلر:
قوُزئی¬هون¬دؤولتی¬(م¬
156).
گوٌنئی¬هون¬دؤولتی¬(م¬
216).
بیرینجی-چائو¬هون¬دؤولتی¬(م¬
329).
ایکینجی¬چائو¬هون-دؤولتی¬(م¬
352).
هسیا¬هون¬دؤولتی¬(م¬
431).
قوزئی‏لیانق¬هون¬دؤولتی¬(م¬
460).
لوْوُ-لان-هوُن¬دؤولتی¬(م¬
460)
تابقاچ¬دؤولتی¬(م¬
557)
دوغو¬تابقاچ¬دؤولتی¬(م534¬-557)
غربی¬تابقاچ-دؤولتی¬(م534¬-557)
دوغوتورکوستان/تورفان/اوُیغورلار¬(م
1368)
شاتوْ¬توٌرک¬دؤولتی¬(م¬
923)
تانق¬شاتوْ¬توٌرک-دؤولتی¬(م¬
946)
تسینق¬شاتوْ¬توٌرک¬دؤولتی¬(م¬
936)
قان¬چوْوْ¬اوُیغور¬دؤولتی¬(م¬
1226)
توٌرگیش¬دؤولتی(م
766)
قارلوُق¬دؤولتی(م
1215)
قیرقیزدؤولتی(م
1207)
سابار¬دؤولتی-(م¬5جی¬7¬جی¬یوٌزیل¬آراسی)
اوْن¬اوْغور¬دؤولتی¬(م¬5جی-قرن¬سونو¬6جی¬قرن-اوْرتاسی
توُکورقور¬دوْققوز¬اوْغور-دؤولتی¬(م¬5جی¬قرن¬سونو¬6جی¬قرنسوْنو)
اوُتورقور-(اوْتوز¬اوْغور)¬دؤولتی¬(م¬5جی¬قرن¬سونو¬6جی¬قرن-سوْنو)
باسارابا¬توٌرک¬دؤولتی¬(باسارابیا¬روْمن¬دؤولتی‏نین-باشلانقیجی1330).
قاراخانلی¬دؤولتی¬(م¬
1042)
دوغو¬قاراخانلی¬دؤولتی¬(م¬
1211)
غربی-قاراخانلی¬دؤولتی¬(م¬
1212)
اوْغوز¬یابقو¬دؤولتی-(م¬10جو¬قرنباشلاری-¬1000)
غزنه‏لی¬دؤولتی¬(م¬
1187)
سوریه¬سلجوقلو¬دؤولتی¬(م¬
1117)
کرمان¬سلجوقلو¬دؤولتی¬(م¬
1187)
آنادولو-سلجوقلو¬دؤولتی¬(م¬
1307)
عراق¬سلجوقلو-دؤولتی¬(م¬
1194)
ایوبی‏لر¬دؤولتی¬(م¬
1348)
هیند/¬دهلی¬تورک¬سُلطان‏لیغی¬(م¬
1413)
میصیر¬تورک¬دؤولتی¬(م¬
1383)
قارا¬قوْیونلو-دؤولتی¬(م¬
1469)
آغ¬قوْیونلو¬دؤولتی¬(م¬
1502)
تئیمور¬دؤولتی¬(م¬
1506) بگلیکلر:
اوُیغور¬بگلیکی¬(م¬8جی¬قرن¬باشلاری)
قارلوُق¬بگلیکی¬(م¬-13جو¬قرن¬باشلاری)
توْلونلار¬بگلیکی¬(م¬
1417)
آخشیدلر¬بگلیکی¬(م¬
969)
ازمیر¬بگلیکی،-چاقا¬بگلیگی¬(م¬
1097)
دیلماج¬اوْغوللاری-بگلیکی¬(م¬
1192)
دانشمندلی¬بگلیکی¬(م¬
1178)
سالتوُقلو¬بگلیکی¬(م¬
1202)
آهلات-شاهلاری/سؤکمنلیلربگلیگی(م
1207)
آرتوقلو-بگلیکی¬(م¬
1409)
ایناللی¬بگلیکی¬(م¬
1183)
منگوٌجلو¬بگلیکی¬(م¬
1250)
اربیل-بگلیکی،¬بگ¬تَگینلیلر¬(م¬
1232)
چوْبان-اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1309)
قارامان¬اوْغوللاری-بگلیکی¬(م¬
1483)
اینانج¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬-
1368)
صاحب¬آتا¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1341)
پروانه¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1322)
منته¬شه¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1424)
جاندار-اوْغوللاری¬بگلیکی،¬اسفندیار¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1461)،¬بگلیگین¬قوروجوسو¬دمیر¬یامان¬جاندار¬بگ-اوْغوزلارین¬قایی¬بوْیونداندیر،¬بگلیک¬م¬1461¬ده¬عُثمانلی-امپراتورلوغونا¬باغلاندی.
قاراسی¬بگ¬اوْغوللاری-بگلیکی¬(م¬
1360)
کرمیان¬(کریم¬الدین¬علی¬شیر-بگ)¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1429)
حمید-اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1391)
ساریخان-اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1410)
آیدین¬اوْغوللاری-بگلیکی¬(م¬
1426)
تکه¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬-
1423)
ارَتنا(ərətna)اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬-
1380)
دوُلقدیر¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1521)
رمضان¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1608)
دوْبروجا¬(بالکانلاردا¬یئر¬آدی)¬تورک¬بگلیکی¬¬¬(م¬
1417)
قادی¬بُرهان¬الدّین¬احمد¬بگلیکی¬(م¬
1398)
اشرف¬اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬
1326)
برچم-اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬12جی¬یوٌزیل)
یاروقلولار-اوْغوللاری¬بگلیکی¬(م¬12جی¬یوٌزیل) آتابگلیکلر:
شام-(سوریه)¬آتابگلیکی،¬توُغ¬تکین‏لیلر،¬بؤریلر¬(م¬
1154)
موصُل¬حلَب¬آتابگلیکی،¬زنگی‏لیلر¬(م¬
1259)
آذربایجان¬آتابگلیکی،¬ایلدنیزلیلر¬(م¬
1225)
فارس¬آتابگلیکی،¬سالغوُرلولار¬(م¬
1284) خانلیقلار:
بؤیوک¬بوُلغارییا¬خانلیغی¬(م¬
665)
ایتیل-(ووْلقا)¬بوُلغار¬خانلیغی¬(م¬
1391)
توُنا¬بوُلغار-خانلیغی¬(م¬
864)
پئچه¬نک¬خانلیغی¬(م¬
1091)
اوُز¬خانلیغی¬(م¬
1068)
کوُمان¬قیپچاق¬خانلیغی-(م¬9جو-¬13جو¬یوٌزیل).
اؤزبک¬خانلیغی¬(م¬
1599)
قازان¬خانلیغی¬(م¬
1552)
کریم¬خانلیغی¬(م¬-
1475)
قاسیم/کاسیم¬خانلیغی¬(م¬
1552)
خیوه/هیوه¬خانلیغی¬(م¬
1920)
سیبیر¬خانلیغی¬(م¬
1600)
بوُخارا¬خانلیغی¬(م¬-
1785)
کاشغرتورفان¬خانلیغی(م15جی-یوٌزیل¬تا-¬1877)
هوکاند/خُجند¬خانلیغی¬(م¬
1876)
توٌرکمنستان¬خانلیغی¬(م¬
1885) تورک-جُمهوریت‏لری،¬تورک¬مُختار¬جُمهوریت‏لری:
-آذربایجان¬جمهوریتی¬(م¬
1920)
-(ایران)آذربایجان¬جمهوریتی¬(م¬
1946)
غربی-تراکیا¬تورک¬جُمهوریتی¬(م¬1913،¬1923)
تورکیه-جُمهوریتی¬(م¬1923)
حاتای¬(خاتای)¬جُمهوریتی¬(م¬-
1939)
قوُزئی¬قبرس¬تورک¬جُمهوریتی¬(م¬1983)
آذربایجان¬جُمهوریتی¬(م¬1991)
(ایران)-آذربایجان¬آزادیستان¬مُختارلیغی(م¬1920)

توٌرک¬دیرگی¬ایل سایاری : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]تورک ایل سایاری‏نین آدلاری 12 حئیواندان تشکیل تاپیر:
آت (ییلقی).
قوْیون.
بیچین (مئیمون).
توْیوق.
ایت.
دوْغوز (قارا کئییک).
سیْچان ایلی.
سیغیر (اینک).
بارس (پلنگ).
داوشان.
بالیق.
ایلان؛ گونش ایلینین سایی¬سینی نظره¬آلارساق او سایی¬نی 12‏یه بؤلوب قالان سایی اوْ حئیوانا عاید اوْلان ایلی گؤستریر (قالان صفر اوْلسا همان 12ساییلیر) اؤرنک: (1+12*113=12÷1357) 1357جی¬ایل آت ایلی¬دیر،البته میلادی ایللر اوچون قالان عدددن 10 چیخارساق یوخاری قورالی ایشلتمک اولار

توٌرک¬دیلی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]توٌرک¬دیلی، اوُرال آلتای دیللرینین 5 بؤیوک قوْلوندان بیری ساییلیر، باخ:‌اوُرال آلتای؛ توٌرک دیلی8000 ه یاخین کؤک سؤزجوک، 3500 ه قدر فعل و 46 یا قدر زامانا صاحبدیر و بو باخیمدان دونیانین ان زنگین دیللریندن ساییلیر (مُقایسه اوچون فارسجادا 4000 کؤک کلمه و
70 فعل و
12 زامان واردیر)، دوٌنیادا تورکجه دانیشانلارین سایی‏سی چینجه، هیندجه، اینگلیزجه و اسپانیولجادان سوْنراکی‏سیرادادیر

توٌرک¬دیلی¬نین¬ان¬اسکی¬یازیسی : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]آلماآتا شهرینین 50ک. یاخینیدا ایسیق¬گؤل‘ده قازینتی سیراسیندا تاپیلان ائسیک آدیندا بیر کورقان‏دا یاری پاسلانمیش تاباغین اوٌستونده ایکی سطیرلیک تورکجه یازی تورک دیلی و تاریخینی 2500 ایل قاباغا آپاریر، یازی بئیله یازیلیر »تیگین 23ونده اؤلدو ایسیق خالقی¬نین باشی ساغ اولسون»

توٌرک¬دیلی‏نین¬تاریخی¬دؤنم‏لری : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]آراشدیرماجیلار وبیلگین¬لر تورک دیلی تاریخینی گئچمیشدن ایندیه قدر مُختلف دؤره‏لره بؤلوللر:
آلتای دؤرو.
ان اسکی تورکجه دؤنَمی (پروْتوْتوٌرک، سومئر ایلام و شامانلار دؤرو).
ایلک تورکجه دؤنمی (هون، بلغار، پئچه نک، خزرتورکجه سی، میلادان اؤنجه‏دن گؤی تورکجه‏یه قدر).
اسکی تورکجه، م
10جو یوٌزیللر (گؤی تورک، اویغور، قیرقیز تورکلری).
اوْرتا تورکجه دؤنمی (
10 جی یوٌز ایل‏لرده سلجوقلو و عثمانلی دؤنمی)
یئنی توٌرکجه (بو دؤنمه عاید 22 تا 28 مُختلف تورکجه دیللرینه اشاره ائتمک اولار، بو دیللر عمومیتله اوچ بؤیوک غربی شرقی و قوزئی قوروپلارینا باغلانیللار

توٌرک¬دیلی¬نین¬دئییش‏لری(لهجه‏لری) : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]توٌرکجه دئییشلرینی اوُزمانلار مثلاً رشیدرحمتی¬آرات، جراردکلوزن، باسکاکوف و فرهاد زئینالوف مختلف شکیل‏لرده بؤلومله¬ییرلر، ان یایقین و دوٌزگونو زئینالوفون بؤلومله‏مه سیدیر:
اوْغوز قروپو (آنادولو وبالکان «توٌرکجه¬سی=إ»، آذربایجان¬إ، قاقاووُز¬إ، توٌرکمن¬إ)،
قیٌپچاق قروپو (قاراقالپاق¬إ، قیرقیز¬إ، قازاق¬إ)،
بوُلغار-قیٌپچاق-اوْغوز قروپو (قازان¬إ، باشقیرد¬إ، قاراچای-بالکار-إ،قوموق¬إ،کاراییم¬إ)،
قارلوق اوُیغور قروپو (اؤزبک¬إ، سار اوُیغور¬إ، یئنی اوُیغور¬إ، سالار¬إ)،
اوُیغور-اوْغوز قروپو (توُبا/توُوا¬إ، توفا یا کاراکاس/ قاراقاش¬إ، هاکاس¬إ، شوْر¬إ، بارابین¬إ، چولیم یاکوئریک¬إ)،
چوُواش،
یاقوُت/یاکوُت¬إ31؛ایندیکی زاماندا تورک دیلی¬نی بعضاً اوٌچ بؤیوک قُروبا بؤلورلر: شرق(دوْغو) تورکجه‏سی چاغاتای تورکجه‏سینه دایاناراق مئیدانا چیخمیش، غربی تورکجه‏سی اوْغوز تورکجه‏سینه باغلاناراق اوْرتایا گلمیش و قوزئی تورکجه سیده قیپچاق تورکجه‏سینه دایاناراق دوزَلمیشدیر، بو قروُپلارین هر بیرینده نئچه آلْت دئییش سایماق اولار

توٌرکشاد : تورکجه تورکجه

[تاریخی اؤزل آد] ایستَمی خاقان‏’ین اوْغوللاریندان

توٌرکَک : تورکجه تورکجه

[آد]بوُخجا. { دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر}

توٌرکلرین¬اسلام دان قاباقکی داستانلاری : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]بولارین ان اؤنملی داستانلاری، یارادیلیش داستانی، افراسیاب، شوُ، هوُن، گوک توٌرک، اوْغوز و اویغورلارین داستانی دیر، بو داستانلار تورکلرین اسلام دان اؤنجه اینانج و دویقولارینی گؤستریر و اوْلارین تک تانری یا اینانمالارینی بیلدیریر

توٌرکلرین¬اسلامدان سوْنراکی اسکی داستانلاری : تورکجه تورکجه

[اؤزل آد]ساتوق بوغراخان، ماناس، چنگیزنامه، دده‏قوُرقود داستانلاریدیر، بو داستان¬لار اسکی عادت و عنعنه¬لره دایاناراق اسلامی شکل توتموشدور، و ایلک اوٌچ داستانی اوْرتاآسیادا و دده‏قوْرقود داستانی آذربایجان‏دا یارانمیشدیر، باخ: آذربایجانین یئنی داستانلاری

توٌرکلشدیرمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرلی ائیلم]توٌرک دیلینی و توٌرکلوگو بنیمستدیرمک (فا:ف‏س ترک شدن)

توٌرکلشمک : تورکجه تورکجه

[تاثیرسیز ائیلم]توٌرک اوْلماق، توٌرک دیلینی بنیمسه‏مک (فا:تُرک شدن)

توٌرکلشمه : تورکجه تورکجه

[آد]توٌرکلشمک ایشی

توٌرکلوک : تورکجه تورکجه

[آد]
توٌرک اوْلما وضعیتی.
توٌرک‏لرین مئیدانا گتیردیگی توْپلولوق