XAN

XAN : Azerbaijani English Dictionary

i. khan

XAN : Arin Turkish Etimology Dictionary

< > kan. gen.
sərik. işləmək üçün açıq, çonğ, böyük tikinti.
xan kimi: artıq, çox geniş.
böyük, zəngin, varlı barlı kişi.
( < qon. qonmaq). xan evi. böyük, geniş qonaq, oturaq, barınaq. saray (hörüklü, sarəlmış qorunmuş, sərik, gen tikinti).
karvansaray.
oyuq, deşik, açıq yer. çardağın qırağında açıq yer.
karvansaray.
ğan. qan. qoruyar, saxlar əki olaraq sözlərə bağlanan sözcük.
türklərin ən böyük başbuğu. əfrasyab oğullarına verilən unqun, onqun.
xaqandan daha alt düzəydəki pirəns için kullanılır. xaqana bağlı. hüqümdar. bəylik başqanı. yönətici.
qazanxan: qaziyol quzat.- qansız yomaq bolmaz: qansız məsəl olmaz.
xanın qarısı: xanışqa

XAN : Arin Turkish Etimology Dictionary

xanın özəl yerlik.
xanların girdə çadırı: girdək.
mən xançı, sən yolçu: qarşı qarşıyıq.
nə xanlar endirmiş qoca kərvan.
peşxan: qondur. qontur. kantur.
xan qapısında sürəkli, çabıq görəv yapan atlı qurum: qapıqulu

XAN : Azerbaijani Explanatory Dictionary

is. tar.
Orta esrlerde Şerq ölke-lerinin bir çoxunda feodal hakimlerin titulu ve bu titulu daşryan şexs. Bir əkinçi gedirdi məstanə; Yolda ol rast gəldi bir xanə. S.Ə.Şirvani.
cu ilin yayında Naxçıvan xan-larının cavanları Keçiliyə ova gəlmişdilər. E.Sultanov. Müxtəlif yerlərdən ruhanilərin, mülkədarların, bəy və xanların "Əkinçi"yə hücumu artıb şiddət edirdi. M.İbrahimov. // Bu zümreye mensub adamlarrn adrna elave edilen leqeb. Alı kişi neçə illər idi ki, Həsən xana ilxı otarırdı. "Koroğlu". Almış sifarişi Hüseynqulu xan; Ildırım tökülür qaş-qabağından. S.Vurğun.
məc. Ağa, hökmran. Necə ki yar ilə həm-zəban idim; Xalq içində sultan idim, xan idim. Q.Zakir.
köhn. Aşrq-aşrq oyununda: başçr, ha-kim. Bu oyunda iştirak edənlər öz ara-larında birini "xan" seçərdilər. H.Sarabski. Əvvəllər kənd uşaqları, "xan cığal olar"
deyə [Memmedxanla] oynamaq istəməsələr də, sonralar razılıq vermişdilər. P.Makulu.
məc. Obrazlr teşbehlerde: canalrcr, iş-veli, nazlr gözlere işare. Müddətdi həsrə-təm, bir gəz bəri bax; O xan gözlərinin sədəqəsi canım. Q.Zakir.
Bezi mürekkeb kişi adlarrnrn ikinci ter-kib hissesi; mes.: Muradxan, İsmixan, Selimxan.
0 Xan ilə aş (plov) yemir ki bığı yağa batar
çox meğrur, lovğa, tekebbürlü adam haqqrnda. [Sultan bey:] Əşi, xan ilə aş yemi-rəm ki, bığım yağa batar.. U.Hacrbeyov.

XAN : Turuz Dictionary

gən.
yayıq. uyma. saçıq. saçağ. saçlıq. qonu. süfrə.
yoğur açıma üçün yayvan, dəğirmi, girdə taxda.
xan otrağı, durqunağı (iqamətqahı): ordukət. ordu kənd. xan kənd

XAN : Turuz Dictionary

ayan. varlı..¶-qazan xan. güclü, daynaqlı xan

XAN : Turuz Dictionary

-gözü ac, qarnısa tox, xan belə yoxsulluq edər

XAN : Turuz Dictionary

-xan yazıl: xətti humayun

XAN : Turuz Dictionary

xan evinin ac pişiyi. (qıtmır)

XAN : Turuz Dictionary

-suvuq kişi iş görməz, gördük işi xan sevməz. (suvuq: şol. veləngər)

XAN : Turuz Dictionary

(eşqin tam çağı çalınmaz).
sevgi seviş çağ sürəsi, baş dibigi bəllənməz, bu bir oyun bəylər üçün, bu oyuna xan dəğməz. (bəylər: gənclər)

XAN : Turuz Dictionary

xan daynuğ.: xanın güvəni, muridi e'timadı

XAN : Turuz Dictionary

xan başı köprü bolsa, atlab öt. (əgər xanın qafası köprü olursa üzərindən sıçrayıb gec. çünkü o kimi bir köprüye güvən olmaz).
özgə yurda xan olda, öz yurduva qulluqçu. (dünyayada ağalıq edsən, öz elivin qulluqçusu ol)

XAN : Turuz Dictionary

gən.
yayıq. uyma. saçıq. saçağ. saçlıq. qonu. süfrə.
yoğur açıma üçün yayvan, dəğirmi, girdə taxda.
xan otrağı, durqunağı (iqamətqahı): ordukət. ordu kənd. xan kənd

XAN : Turuz Dictionary

ayan. varlı..¶-qazan xan. güclü, daynaqlı xan

XAN : Turuz Dictionary

-gözü ac, qarnısa tox, xan belə yoxsulluq edər

XAN : Turuz Dictionary

-xan yazıl: xətti humayun

XAN : Turuz Dictionary

xan evinin ac pişiyi. (qıtmır)

XAN : Turuz Dictionary

-suvuq kişi iş görməz, gördük işi xan sevməz. (suvuq: şol. veləngər)

XAN : Turuz Dictionary

(eşqin tam çağı çalınmaz).
sevgi seviş çağ sürəsi, baş dibigi bəllənməz, bu bir oyun bəylər üçün, bu oyuna xan dəğməz. (bəylər: gənclər)

XAN : Turuz Dictionary

xan daynuğ.: xanın güvəni, muridi e'timadı

XAN : Turuz Dictionary

xan başı köprü bolsa, atlab öt. (əgər xanın qafası köprü olursa üzərindən sıçrayıb gec. çünkü o kimi bir köprüye güvən olmaz).
özgə yurda xan olda, öz yurduva qulluqçu. (dünyayada ağalıq edsən, öz elivin qulluqçusu ol)

XAN : Az Turkish Farsi

ا.عنوانی که به پادشاه یا امیری در تورکستان و سایر نواحی داده می‌شد. از واژة خاقان به وجود آمده است. به طور عمومی ‌به مقام پایینتر از خاقان اطلاق می‌شد. عنوان بزرگان. لقب و عنوان مالکان ده و زمین. عنوانی که برای احترام به آخر مردان اضافه می‌شد مانند احمدخان. عنوانی که قبل از بعضی نسبتهای فامیلی به نشان احترام می‌آید مانند خان دایی. عنوان رؤسای قبایل و پادشاهان و فرمانروایان ترک و مغول. در دورة صفوی عنوان حاکم ایالات کوچک. شاه در بازی کودکان. سرکرده. به همین تلفظ و معنا وارد زبان روسی، فارسی و عربی و انگلیسی شده است