Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
KOLA : Az Turkish Farsi

(1)
حرام زاده، ناپاك. (اصل كلمه «كؤله» (غلام، برده. تر. قد.) است و مجازاً به معني برده زاده است.) كوْلاي حارام (kolay haram)
حرام زاده

KOLA : Az Turkish Farsi

(2)
كمينگاه، خانة كوچك سنگي كه در آن كمين كنند يا در آن برّه‌ها و بزغاله‌ها را نگه دارند. (← كؤله)

KÖLӘLİ : Az Turkish Farsi

نام طايفه‌اي از ايل شش بلوكي

KOLTӘ : Az Turkish Farsi

رو سري كوچك

KOM : Az Turkish Farsi

: جمع، گروه، انبوه جمعيّت. (← كوْپ، كوم2 و كؤم) كوْمپولوت (kompulut)
همگي، دسته جمعي. كوْمك (komәk)
كمك و ياري دسته جمعي

KÖM : Az Turkish Farsi

كمك و ياري دسته جمعي. (به تنهايي كاربرد ندارد؛ امّا در تركي قديم به معني تجمّع گوسفندان يا انسانها بوده. ← كوم، كوْم و كوْپ) كؤمك (kömәk) = كؤمّك (kömmәk)
كمك، ياري.
يار و ياور، پشتيبان. كؤمكچي (kömәkçi)
كمك رساننده، كمك كننده. كؤمك حال (kömәk hal)
كمكي، ياور، پشتيبان. كؤمكلَشمك (kömәklәşmәk)
به همديگر كمك كردن. كؤمكله‌مك (kömәklәmәk)
كمك كردن، كمك رساندن. كؤمور (kömür)
زغال. (به اعتبار اين كه زغال از انبوه و جمع شدن هيزمها در زير خاك به وجود مي‌آيد.) كؤمورچـو (kömürçü)
زغال فروش. كؤموران (kömüran)
از گياهان پيازي كه در مناطق سردسيري مي‌رويد و به عنوان سبزي خورش مورد استفاده قرار مي‌گـيرد. (اين گياه به صورت دسته جمعي در كنار هم مي‌رويند.) كؤمّه‌جَك (kömmәcәk)
چوبي كه در وسط سوراخي دارد و بر سر ستون خيمه قرار مي‌گيرد تا خيمه به كمك آن برپا گردد.
چوبي كه به صورت افقي در وسط سياه چادر طوري قرار مي‌گيرد كه در زمستان آب باران به درون چادر نفوذ نكند

KOMAH : Az Turkish Farsi

كماي، از گياهان علوفه‌اي سرد سيري. (← كاماه)

KÖMÇӘK : Az Turkish Farsi

(1)
فروزينه، هيزم نيمه سوخته

KÖMÇӘK : Az Turkish Farsi

(2) = كؤمچه (kömçә)
قاشق، قاشق بزرگ چوبي

KÖMMӘC : Az Turkish Farsi

كماج، ناني كه در اجاق با آتش و خاكستر پخته شده باشد. (ريشة كلمه در اصل «كـولمَج» يعني از
کول (خاكستر) + مج (پسوند) است.) كؤمّج پز (kömmәc pәz) = كؤمَش پز (kömәş pәz)
كماج پز، نوعي ديگ كوچك. كؤمَّجه (kömmәcә) = كؤمَّچه (kömmәçә)
نان كماج

KON : Az Turkish Farsi

تلفّظي از قوْن كه بن فعل «قوْنماق» (ساكن و مقيم شدن) است و هرچه كه در جاي خود محكم باشد.
كُند، تخته‌اي بزرگ و پهن كه پاي زندانيان را بر آن بندند.
زانوي شتر.
زانو بند شتر. كوْنـّا (konna) = كوْنـّه (konnә)
كُنده، شاخة بزرگ درخت. كوْنگول (kongul)
تخته سنگ، سنگ بزرگ و يك تكّه كه نتوان آن راتكان داد

KONC : Az Turkish Farsi

قيف، قيف چوبي

KONDARA : Az Turkish Farsi

= كوْنگَره (kongәrә)
برآمدگيهاي محرابي شكل كه نام يكي از نقشهاي جاجيم و قالي قشقايي نيز هست. كوْندارالى (kondaralı)
داراي نقش كنگره

KÖNSÜ : Az Turkish Farsi

در قديم به معني «دود» بوده. كؤنسـوگ (könsüg)
غذاي دود خورده، غذايي كه بر اثر تركيب شدن با دود آتش بد مزه يا بد بو شده باشد. كؤنسـومك (könsümәk)
آلوده شدن غذا با دود آتش

KOP : Az Turkish Farsi

جمع، توده، انبوه شده و بالا آمده.
همه، همگي. (← كؤم، كوم2، و كوْم) كوْپّا (koppa)
آنچه روي هم انباشته و جمع شده باشد، دسته، بسته. كوْپ اوْلماق (kop olmaq)
در يك جا جمع شدن. كوْپّا-كوْپّا (koppa-koppa)
مجموعه‌هاي متوالي، دسته دسته، اشياي جمع شده و انبوه گشته. كوپّاجا (koppaca)
كمي برآمده و انباشته شده. كوْپّاوشماق (koppalaşmaq) = كوْپلاشماق (koplaşmaq)
همگي در يك جا جمع شدن

KÖP : Az Turkish Farsi

تورّم، برجستگي.
نفخ و برجستگي حلق بر اثر عصبانيّت. (← كـوپ) كؤپرو (köprü)
پُل. (پلهاي قديمي به صورت كماني، برآمده و برجسته بر روي رودخانه‌ها درست مي‌شد.)
خارپشت. (فا) كؤپَك (köpәk)
سگ. (به اعتبار اينكه حيواني عصباني است.) كؤپلَمه (köplәmә)
پر باد، متورّم، چاق. كؤپلو (köplü)
پر باد و متورّم. كؤپمك (köpmәk)
برجسته و متورّم شدن، نفخ كردن.
عصباني و ناراحت شدن. كؤپوره‌ك (köpürәk)
برجسته، زميني كه به خاطر روييدن قارچ برجسته شده باشد. كؤپـوك (köpük)
برجسته، بالا آمده

KÖPӘLӘK : Az Turkish Farsi

كپلك، نوعي بيماري دامي كه حيوان با خوردن چمني به نام «قره كؤپه‌لك» (جگن) به آن دچار مي‌شود

KORӘ : Az Turkish Farsi

(1)
كورة آجر پزي، جاي پختن آجر، سفال، گچ و … (ريشة كلمه از «قوْر» (آتش) است.)

KOR : Az Turkish Farsi

(1)
كور، نابينا.
خاموش، بدون نور يا حركت.
باريك، كم عرض. به هم نزديك.
آنچه كه به خاطر كوچكي با چشم ديده نشود. مانند
تخم حشرات.
نيست و نابودشده، پاك و محو گشته. كوْرا (kora) = كوْره (korә)
باريك، كم عرض. كوْرا يوْل. (راه باريك و كم عرض)
مقدار كم و اندك. كوْرا ساواد. (سواد كم)
آشيانة مورچگان كه از سوراخهاي ريز و باريك درست شده است. قريمچه كوْره‌يي. (خانة مورچه) كوْرا ذئهْن (kora zehn)
ذهن كور، كم هوش، كم حافظه. كوْرا قوْوملوق (kora qovmluq)
قوم و خويشي نسبتاً نزديك. كوْرا-كوْرا (kora-kora)
كم كم، يواش يواش. كوْرا مار (kora mar)
مار كوچك، افعي. كوْر اوْغلو (kor oğlu)
نام يكي از داستانهاي قديمي ايلات قشقايي كه فردي به نام كور اوْغلو (قهرمان افسانه‌اي تركان) شخصيت اصلي اين داستان است.
نام آهنگي كه برگرفته از داستان كوْر اوْغلو است. (ضمناً آهنگهاي
سحر آوازي، جنگنامه، كؤچ ائيوَز و … منسوب به همين داستان مي‌باشد.)
نام نوعي زنبور كه رنگي آميخته به سبز و زرد دارد. كوْر اوْلماق (kor olmaq)
نا بينا شدن.
خاموش شدن چراغ، اجاق، موتور و …
پاك شدن، محو و نابود شدن. كوْر ائدمك (kor edmәk)
نابينا كردن.
خاموش كردن چراغ، اجاق، موتور و …
پاك و محو كردن.
پُر كردن چاه و مانند آن. كوْر ايلان (kor ilan)
مار كوچك، افعي. كوْر باغيرساق (kor bağırsaq)
كيسة آپانديس. كوْر بايقوش (kor bayquş) = كوْر بايغى (kor bayğı) = كوْر وايغى (kor vayğı)
جغد. كوْر بييا جو (kor biya cu)
از بازيهاي دسته جمعي كودكان. (← كيم، كيم بيليجي) كوْر پخشه (kor pәxşә)
پشة كور، پشة ريز. كوْر تاپ (kor tap)
كورمال كورمال. كوْر چال (kor çal)
چاه عميق و كم عرض. كوْر دوگون (kor dügün)
گره كور، گرهي كه باز كردن آن مشكل باشد. كوْر زنگولَك (kor zәngulәk)
نام جانوري سخت جان كه شبيه گربه وحشي است و تمايل شديدي به خوردن آلت تناسلي و بيضه‌هاي انسان و جانوران ديگر دارد اين جانور را هرچه كتك زنند باد كند و چاق‌تر شود. (در تركي قديم اين جانور را «پوْرسوق» مي‌گفتند. ← قاشقالداق) كوْر قوش (kor quş)
جغد، بوم. كوْر قويـماق (kor qoymaq)
تخم گذاري حشرات. كوْر قويو (kor quyu)
چاه عميق، چاه تاريك. كوْر قيز (kor qız)
دختر نابينا.
نام يكي از آهنگهاي موسيقي.
مجازاً به آدم نالايق گفته مي‌شود. كوْر كپه‌لَك (kor kәpәlәk)
جغد. كوْر كش (kor kәş)
آنكه دست نابينايي را بگيرد.
عروسي بدون ساز و دهل، عروسي بدون تجمّلات. كوْر گوم (kor gum)
گُم گور، سر به نيست، نابود. كوْرلوق (korluq)
كوري، نابينايي. كوْرماج (kormac)
انبوه حشرات. كوْر منجيل (kor mәncil)
نسبتاً كور، كاچ. كوْر ميچَك (kor miçәk) = كوْر ميلچَك (kor milçәk)
پشة ريز و كوچك. كوْره قضايى (korә qәzayı)
اتّفاقاً، ناگهان. كوْره‌ك (korәk)
آشيانة مورچگان و حشرات.
تخم حشرات.
دمل چركين زير پوست. كوْرونْج (korunc)
انبوه حشرات. كوْر وايقوش (kor vayquş) = كوْر ياپالاق (kor yapalaq)
جغد، بوم.
خفّاش

KOR : Az Turkish Farsi

(2)
(در تركي قديم به معني زيان و ضرر است.) كوْرلوق (korluq)
مشقّت، سختي، عذاب و ناراحتي. كوْرلوق چكمك (korluq çәkmәk) = كوْرلوق گؤرمك (korluq görmәk)
عذاب كشيدن، به رنج و مشقّت افتادن. كوْرلوق وئرمك (korluq vermәk)
عذاب دادن، شكنجه كردن. كوْر-و-كافار (kor-o-kafar)
كور و كافر، به سختي كتك خورده يا تنبيه شده. كوْرو كافار ائدمك (koru kafar edmәk)
اصطلاح طعنه آميزي است مبني بر انجام كار خارق‌العاده

KORӘ : Az Turkish Farsi

(2)
مثل، مانند، نمونه. اوْنونگ كوْره‌سي دونيادا يوْخ. (مانند او در دنيا نيست.)

KOR BӘ KUŞ : Az Turkish Farsi

نام طايفه‌اي از ايل دره‌شوري

KORÇAL : Az Turkish Farsi

بي ادب و بي تربيت. (← كورچ2، كورچال)

KORӘNG : Az Turkish Farsi

اسب كُرند، اسبي كه رنگش بور يا حنايي باشد

KOROV : Az Turkish Farsi

آلت فلزي بيل مانندي كه كشاورزان با آن خاك زمين كشاورزي را جا به جا و كرت بندي كنند