Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
ZIL : Az Turkish Farsi

:
زير، سرازيري، شيب تند. زيل اوزو قوْولو. (سرازيري تند)
صداي زير. (در مقابل بم)
ممتد، پي در پي، سلسله وار و پشت سر هم.
از پيشوندهاي كثرت و ممتد. زيل باخماق (zıl baxmaq)
زل زدن در چشم ديگران. زيل-زيله (zıl-zılә)
گمپولهاي زينتي و ملوّن كه سلسله‌وار بر پايه‌هاي چادر بسته مي‌شود. زيل قيرميزی (zıl qırmızı)
كاملاً قرمز

ZİNCİR : Az Turkish Farsi

: زنجير. (← زنجير) زينجيرله‌مك (zincirlәmәk)
با زنجير بستن

ZINDAN : Az Turkish Farsi

:
زندان، محبس.
كمر كوه كه به اعتقاد قدما اغلب جايگاه جنّ و پري است. (اصل كلمة زندان هم «جيندان» (محلّ اجنّه) است؛ به اعتبار اينكه قديمي‌ترين زندانها در ميان كمر كوهها بوده.)

ZİNG : Az Turkish Farsi

: آه و زاري، صدا، آوا. (← سينگ) زينگ-و-زال (zing-o-zal)
ترنّم، به آهستگي آواز خواندن. زينگيرلَنمك (zingirlәnmәk)
به صدا در آمدن، با سوز و گداز ناليدن. زينگيله‌مك (zingilәmәk)
ترنّم كردن، به آهستگي آواز خواندن.
آه و زاري كردن، ناليدن

ZINHAR : Az Turkish Farsi

: هرگز، ابدا. زينْهاركى (zınharkı)
حتّي اگر، تا آنجا كه

ZINHARA : Az Turkish Farsi

: زنّار، در قديم نوعي كمر بند بوده؛ امّا امروزه به رشتة زينتي ابريشمي و گمپولداري مي‌گويند كه روي چوْقّا (نوعي ارخالق) به صورت حمايل از روي دو شانه بسته مي‌شود

ZIQ : Az Turkish Farsi

: صداي بريده و كوتاه. زيقّى چيخمادی. (كوچكترين صدا از خود بروز نداد.) زيق-زيقّك (zıq-zıqqәk) = زيقّيريقَّك (zıqqırıqqәk)
سكسكه

ZIR : Az Turkish Farsi

: صداي زر زر، صداي باد معده. زير دلي (zır dәli)
كاملاً ديوانه، ديوانة محض. زيرّيلاماق (zırrılamaq)
زر زر كردن، صداي خارج شدن باد معده

ӘZİZ : Az Turkish Farsi

: عزيز، ارجمند و گرامي. (عزيز و ذليل دو كلمة متضاد است؛ «ازيز» در تركي از مصدر «ازمك» (خرد كردن) و به معني كوه صعب‌العبور و خرد كننده و «عزيز» در عربي به معني زميني كه كشت كردن در آن مشكل باشد؛ در عوض به زمين سست و نفوذپذير «ذليل» گفته مي‌شده.) عزيز كرده (әziz kәrdә)
محبوب، عزيز و با ارزش شده. عزيزلَشمَك (әziz lәşmәk)
عزيز شدن. عزيزلَمه (әzizlәmә)
مراسم بزرگداشت. عزيزلَنمَك (әzizlәnmәk)
خود را عزيز كردن، عزيزتر شدن

ZӘMMӘ : Az Turkish Farsi

: (ع) ذمّه، كفالت، ضمانت

ZӘNCİR : Az Turkish Farsi

: زنجير. (اصل كلمه «سانجير» از ريشة «سانجماق» (فرو كردن) است؛ به اعتبار در هم فرو رفتن حلقه‌هاي زنجير. ← سانج)

ZӘNG : Az Turkish Farsi

:
زنگوله.
صداي خوش، نواي دلنشين

ZӘNGAL : Az Turkish Farsi

: قطعه چوبي كه به جاي شانة قالي بافي در بعضي از بافتنيها از آن استفاده مي‌شود

ZOHR : Az Turkish Farsi

: ظهر، نيمة روز

ZOL : Az Turkish Farsi

= زوْلا (zola)
از گياهان علوفه‌اي خاردار

ZOLӘK : Az Turkish Farsi

:
پيش‌زا، حيواني كه قبل از زمان زايمان بزايد.
شكم اوّل حيوان، حيوان جوان حامله كه اوّلين بار حامله شده باشد

ZOQ : Az Turkish Farsi

: درد توأم با حركت و ضربان. (← سوْق و سوك) زوْق آتماق (zoq atmaq) = زوْق وورماق (zoq vurmaq)
درد داشتن توأم با جهش و ضربان زخم. زوْقّو (zoqqu)
آنكه با خود حرف زند، بيمار رواني كه خود به خود حرف زند و حركات نا به هنگام انجام دهد. زوْقّولاماق (zoqqulamaq)
زق زدن زخم

ZOVQ : Az Turkish Farsi

: (ع)
ذوق، سليقه.
علاقه، ميل. ذوْوقلو (zovqlu)
با ذوق و شوق، علاقه مند. ذوْوقناق (zovqnaq)
ذوقناك، خوشحال و شاداب

ӘZQARL : Az Turkish Farsi

: مريض. (← آز2 ، آزاييملي)

ZӘQQATU : Az Turkish Farsi

= زقّالتين (zәqqaltın) = زقوْو (zәqqov) = زقّيروْو (zәqqırov)
مزة ناگواري كه تركيبي از تلخي، شوري و ترشي باشد، بسيار ترش يا تلخ

ZӘRB : Az Turkish Farsi

: (ع)
ضرب، عمل ضرب در چهار عمل اصلي رياضيات.
ضربه، خسارت.
ضرب زدن سكّه.
ضربة محكم، با نيروي بيش از حدّ معمول. ضربت (zәrbәt) = ضربه (zәrbә)
ضربه، كوبش.
خسارت، فشار مالي يا بدني. ضربلي (zәrbli) = ضربه‌لي (zәbәli)
با ضربت، با فشار. ضربه باسماق (zәrbә basmaq)
فشار آوردن، تحميل كردن. ضربه وورماق (zәrbә vurmaq)
ضربه زدن، خسارت وارد كردن

ZӘRBİN : Az Turkish Farsi

: خيال، تصوّر. زربين وورماق (zәrbin vurmaq)
خيال‌ انگيزي كردن

ZӘRDİYAN : Az Turkish Farsi

: نوعي مهرة زينتي زنانه

ZӘRRӘ : Az Turkish Farsi

: ذرّه، مقدار بسيار كم. ذرّه بين (zәrrә bin)
ذرّه بين، ريز بين. ذرّه‌چه (zәrrәçә)
به اندازة ذرّه‌اي، به قدر يك ذرّه

ZUÇ : Az Turkish Farsi

: حالت نشستن روي دو پا و مقعد. زوچ اوْتورموش. (روي دو پا و مقعد نشسته است.)