Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
HӘPӘ : Az Turkish Farsi

: گرما، حرارت. (← هف1، هفه)هپه‌له‌مك (hәpәlәmәk)
حرارت دادن، برشته كردن

HӘP : Az Turkish Farsi

(1)
صداي قاپيدن با دهان.
مجازاً به معني تلاش و فعاليت بي نظم. (← هب) هپَران (hәpәran)
چنگ انداختن، تقلّا كردن. هپَّله-هيپّوْو (hәppәlә-hippov)
لاابالي، لاقيد. هپَّل-هوپَّل ائدمك (hәppәl-huppәl edmәk)
دست و پا كردن، فعاليت كردن. هپَن (hәpәn) = هپَنگ (hәpәng)
بي قيد، نا منظّم، نادان، خل. هپَنپو (hәpәnpu)
تو سري زدن، كتك كاري

HӘP : Az Turkish Farsi

(2)
حب، قرص

HӘQ : Az Turkish Farsi

: (ع)
حق و حقيقت، راست و درست.
باريتعالي، يكي از نامهاي پروردگار.
پاداش، مزد، اجرت.
عدل و عدالت.
در بارة، راجع به، مربوط به. اوْنونگ حقّينه هئچنه دئمه. (در بارة او چيزي مگو.)
حق، دين، بدهكاري. حقّ ائدمك (hәqq edmәk)
حق را ادا كردن، دين خود را ادا كردن. حقدار (hәqdar)
محق، ذيحق، طلبكار.
صاحب اختيار.
نامزد. حق دونيا (hәq dünya)
دنياي حق، جهان آخرت. حق وئرمك (hәq vermәk)
حق و حقوق را پرداختن.
تأييد كردن حقّانيت. حقّه (hәqqә)
حقّه، واقعي.
تني. (در مقابل ناتني) حقّه كاكا (hәqqә kaka)
برادر تني و حقيقي. حقّيش (hәqqiş)
در حقيقت، حقيقتاً

HӘR : Az Turkish Farsi

(1)
هر، هر يك.
هر آنچه، همه، سراسر. هر ايل (hәr il)
هر سال، همه ساله. هر باش (hәr baş)
نا منظّم، نا مرتّب، محفلي كه در آن هر كسي به ميل خود رفتار كند. هر بيري (hәr biri)
هر كدام، هر يك. هر جايى (hәr cayı)
هر جايي، هرزه، ولگرد. هر حالدا (hәr halda)
در هر حال، به هر صورت. هر دمبيل (hәr dәmbil)
بي نظم، لاابالي. (اصل كلمه «هر دن بير» به معني كسي كه در هر لحظه متغيّر مي‌گردد.) هر كس (hәr kәs) = هر كه (hәr kә) = هر كيم (hәr kim) = هر كيمسه (hәr kimsә)
هر كس، همه، همگان. هر كه-هر كه (hәr kә-hәr kә)
هر كس، هر كس، هرج و مرج، بلبشو. هر گلدي (hәr gәldi) = هر گَلي (hәr gәli)
هر جايي، هرزه، ولگرد. هر گون (hәr gün)
هر روز، هميشه. هر نه (hәr nә)
هرچه، همه چيز. هر لمّر (hәr lәmmәr)
هر گونه، هر فوت و فن، هر شكل. هره گلدي (hәrә gәldi)
هر جايي، هرزه، ولگرد. هرّ-و-هوْش (hәrr-o-hoş)
داخل در هم، نا منظّم. هر يان (hәr yan)
هر طرف. هر يانا (hәr yana)
به هر طرف. هر ياندان (hәr yandan)
از هر طرف

HӘR : Az Turkish Farsi

(2)
سر وصدا، فرياد. (← هار = هارّ) هرا (hәra) = هراي (hәray)
فرياد، سر و صدا. هرار
صداي سيل.
دره، مسيل، آبراه. هر از خود (hәr әz xud)
سخن بيخود، آنكه هر سخني از خود در آورد و بدون مشورت كار كند

ӘHR : Az Turkish Farsi

: عرعر، سرو كوهي، نام درختي بلند كه به زيبايي قامت مشهور است

HӘRӘ KURRӘ : Az Turkish Farsi

: عاري از هنر و ظرافت، خشن و زمخت

HӘRAM : Az Turkish Farsi

: (ع) (← حارام)

HӘRBӘ : Az Turkish Farsi

: نام گياهي با برگهاي ريز كه مصرف دارويي دارد

HӘRC : Az Turkish Farsi

: آشفته، لا ابالي. (← هرز) هرجه (hәrcә)
هرزه، ولگرد. هرجه‌لي (hәrcәli)
آشفته و توأم با هرج و مرج.
هر جايي، ولگرد، هرزه. هرج-و-مرج (hәrc-o-mәrc)
هرج و مرج، آشفتگي

HӘRÇӘL : Az Turkish Farsi

: بي تربيت، بازيگوش. (ريشة كلمه از «هرج» است ← هرج و ارچل)

HӘRDӘ : Az Turkish Farsi

: (ف) ارده، غذايي كه معمولاً از كنجد كوبيده به دست آيد. (از ريشة اردن = هردن (آرد كردن) فارسي است.) هرده-هورده (hәrdә-hurdә)
مخلوط، در هم، از خرد تا درشت، نا منظّم.
مجازاً به معني پستي و بلندي

ӘHRİ : Az Turkish Farsi

: اهرم، وسيله‌اي كه جهت بلند كردن اجسام سنگين به كار مي‌رود

HӘRӘKӘ : Az Turkish Farsi

: گيره، بريده‌اي از ساقه يا شاخة درخت كه دو شاخه است و براي استحكام ميخ چادرها به كار مي‌برند

HӘRKӘN : Az Turkish Farsi

: اين كلمه احتمالاً محرّف «ارگَن» تركي به معني مرد جوان و به سنّ بلوغ رسيده است. به اين ضرب المثل توجّه كنيد
هر نه نينگ بير هركَني وار اوْدونا گئدَنينگ اؤركني وار

HӘRӘMİ : Az Turkish Farsi

: (ع)
پردة حفاظ اعم از پارچه، گليم يا جاجيم و نوعي رختخواب پيچ.
نام نقشي در گليم

HӘRӘNG-HӘRӘNG : Az Turkish Farsi

: نام يكي از بازيهاي دسته جمعي كودكان و نوجوانان

HӘRPӘ : Az Turkish Farsi

: جو. (بول وئردي) (← آرپا)

HӘRӘSӘT : Az Turkish Farsi

= هرَسه (hәrәsә)
(ع)
محلّ نفس كشيدن، عرصه، جايگاه.
روز تنگي، روز نحس و نا ميمون و نا مبارك. سئرَم هرَسَتده گئدَنگ. (مي‌خواهم كه در روز نحس بروي.) هرَستدن چيخماق (hәrәsәtdәn çıxmaq)
عصباني شدن، از كوره در رفتن. هرَسه تنگ اوْلماق (hәrәsә tәng olmaq) = هرَسه كورّ اوْلماق (hәrәsә kurr olmaq)
عرصه تنگ شدن، احساس خفقان و نفس تنگي نمودن

HӘRZ : Az Turkish Farsi

: اضافي، به درد مخور. (← هرج) هرز گئدمك (hәrz gedmәk)
بيهوده رفتن، هدر رفتن آب زراعت. هرزه (hәrzә)
هرزه، ياوه‌گو

HӘS : Az Turkish Farsi

= هسْك (hәsk)
صداي نفس نفس زدن. (← هاس) هس بَند (hәs bәnd)
نفس بند آمده، خسته و بي حال. هسَك (hәsәk)
نفس نفس زدن. هس-هس (hәs-hәs) = هسْك-هسْك (hәsk-hәsk)
نفسهاي متوالي و ممتد كه بر اثر فعاليت زياد كشيده مي‌شود.
آزمندي و طمع، حرص. هسك-هسكينن (hәsk-hәskinәn)
نفس زنان، در حال خستگي يا بيماري نفس زدن. هسْكيله‌مك (hәskilәmәk)
نفسهاي ممتد و عميق كشيدن. هسوايـی (hәsvayı)
بيمار رواني، خُل، گيج و پكر.
مشكوك و مردّد. هسّيگ (hәssig)
خسته و بي حال. هسّيگمك (hәssigmәk)
از خستگي يا تشنگي بي حال شدن

HӘŞ : Az Turkish Farsi

: = هشْت (hәşt)
كاملاً سير، حيواني كه بر اثر زياد خوردن نتواند حركت كند.
ميوة كامل و رسيده.
مات، حيران و سرگردان.
بحث و جدال، ستيزه، دعوا. هشار (hәşar)
حيوان، دام. (← هاشار) هشت دوشمك (hәşt düşmәk)
نزاع و جدال پيش آمدن. هشت قالماق (hәşt qalmaq)
مات و حيران ماندن. هشت-و-مشت (hәşt-o-mәşt)
بحث و جدال. هشتوار (hәştvar)
آشفته حال، حيران و پريشان. هشته (hәştә)
ميوة رسيده، زردآلويي كه ميوه و هستة شيرين داشته باشد. هشتيگمك (hәştigmәk)
كاملاً سير شدن، آرام و راحت شدن. هشَر (hәşәr)
لفظي است كه در مقابل بشر به كار برده مي‌شود، حيوان، آنكه رفتار حيواني داشته باشد. هشري (hәşәri)
حيوان صفت، آنكه شديداً به جنس مخالف تمايل نشان دهد. هشوار (hәşvar)
آشفته، مختلف و متفاوت

HӘŞİYӘ : Az Turkish Farsi

: (ع) حاشيه، لبه. حشييه‌لي (hәşiyәli)
داراي حاشيه، لبه دار

HӘSӘN : Az Turkish Farsi

: (ع)
از نامهاي پسران.
اصطلاح گونه‌اي است كه معمولاً به دوست و رفيق صميمي گفته مي‌شود. (← اسن) حسن آغالى (hәsәn ağalı) = حسن آغايى (hәsәn ağayı)
حسن آقايي، نام طايفه‌اي از ايل كشكولي بزرگ