Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
HÜŞÜK-PÜŞÜK : Az Turkish Farsi

: هيچ و پوچ. به اين ضرب المثل معمّا گونه كه عمر تقريبي سنگهاي روي زمين را نشان مي دهد، دقّت كنيد
بو دونيا هـوشـوك-پـوشـوك دير، دونيا قوْرولالي بو داش بورا دوشـوب دير. (اين دنيا هيچ و پوچ است و اين سنگ از زمان به وجود آمدن دنيا در اينجا افتاده است.)

HUT : Az Turkish Farsi

(2)
مات، مبهوت، خيط شده. (← هوسّ)

HUT : Az Turkish Farsi

(1)
نالة پرندگان يا جانوران وحشي در هنگام شب. (← هود)

HÜZÜR : Az Turkish Farsi

: (ع) حضور، پيشگاه، مقابل

HӘV : Az Turkish Farsi

: خانه. (← ائو) هه‌وجيك (hәvcik) = هه‌وجيق (hәvciq)
خانة كوچك كه كودكان براي خود سازند

HӘVӘ COVA : Az Turkish Farsi

: نام گياهي دارويي كه برگهاي خشكيدة آن را در داخل روغن حيواني ريخته؛ مايعي سرخ رنگ درست مي‌شود كه براي بهبود زخم از آن استفاده مي‌كنند

HӘVİL : Az Turkish Farsi

: هول، هولكي، شتابزده. هه‌ويل-هه‌ويل (hәvil-hәvil)
تند و با عجله، با شتاب جويدن غذا. (← هف، هفه‌له‌مك)

ӘHVӘL : Az Turkish Farsi

: (ع)
خل، احمق.
ناقص الوجود

HӘVӘLӘMӘK : Az Turkish Farsi

: جويدن، تند تند جويدن. (← هف، هفه‌له‌مك)

HӘVӘRDӘ : Az Turkish Farsi

: چوبهاي باريك كه در بين تيرهاي چوبي بزرگ در سقف ساختمان قرار مي‌گيرد

HӘY : Az Turkish Farsi

(1)
از اصوات ندا، هاي، هي، اي.
از اصوات تعجب و تحسين. هه‌ي دانيشير. (عجب حرف مي‌زند!) (← هاي) هه‌ي بوردا-هه‌ي اوْردا (hәy burda-hәy orda)
هي اينجا و هي آنجا، اينجا برس، آنجا برس. هه‌ي جار ائدمك (hәy car edmәk)
استمداد طلبي. هه‌ي‌له‌مك (hәylәmәk)
تشر زدن.
رد كردن، جواب رد به كسي دادن. هه‌ي هوْو (hәy hov)
هياهو، آشوب، غوغا.
از اصوات تعجّب. هه‌ي هوْولو (hәy hovlu)
غوغا بر انگيز، پر از هياهو و آشوب، جالب و ديدني

HӘY : Az Turkish Farsi

(2)
پشت سر هم، مرتّب، به رديف. هه‌ي گئدير و گلير. (مرتّب مي‌رود و برمي‌گردد.)

HӘYA : Az Turkish Farsi

: (ع) حيا، شرم

HӘYӘR : Az Turkish Farsi

: زين. (← هگر)

HӘZZ : Az Turkish Farsi

: (ع) حظّ، لذّت. حظّ آپارماق (hәzz aparmaq) = حظّ ائدمك (hәzz edmәk)
لذّت بردن، كيف كردن

İ : Az Turkish Farsi

(2)
دوك نخ ريسي. (← ايي2)

İ : Az Turkish Farsi

(1)
مخفّف «ايي» به معني بو، رايحه. (← ايي1) ايپار (ipar)
بو، رايحه.
بو و خاصيّت. ايس-ايپار يوْخو. (بو و خاصيتي ندارد.) ايلَتمَك (ilәtmәk)
بو دادن، بد بو كردن، گندانيدن.
مجازاً به معني خارج كردن باد معده. ايلَشمَك (ilәşmәk)
همديگر را بوييدن.
به صورت دسته جمعي بو كشيدن. ايلَنتي (ilәnti)
گنديدگي، بوي بد. ايلَنديرمَك (ilәndirmәk)
گندانيدن، بد بو كردن، فاسد كردن. ايلَنمَز (ilәnmәz)
آنچه كه بو نگيرد و نگندد. ايلَنمَك (ilәnmәk)
بو كردن، فاسد شدن.
بوييده شدن، عمل بوييدن انجام گرفتن. ايله‌مَك (ilәmәk)
بوييدن، بو كشيدن. ايله‌نيق (ilәniq) = ايله‌نيك (ilәnik)
بد بو، گنديده

İB : Az Turkish Farsi

: نخ، بند. (← ايپ) ايبليك (iblik)
ريسمان

İC : Az Turkish Farsi

: بن فعلي مصدر «ايجمك» يا «اينجمك» (كوبيدن،له كردن) ايجَشمَك (icәşmәk)
با هم دعوا كردن، با هم دست و پنجه نرم كردن.
با هم مسابقه گذاشتن. (← اؤجشمك) ايجيمك (icimәk)
دلخور شدن، آزرده شدن

İÇ : Az Turkish Farsi

:
فعل امر از «ايچمَك» (نوشيدن، به درون فرو بردن)
داخل، درون، اندرون.
امعاء و احشاء.
مغز، هسته.
باطن، درون، انديشه.
آستر. ايچ آلات (iç alat)
اندرون، امعاء و احشاء. ايچ ائدمَك (iç edmәk)
مغز كردن، كندن پوست تخمك، گردو، پسته و … و خوردن مغز آنها. ايچ-ايچي يئمك (iç içi yemәk)
اظطراب داشتن. ايچديرْتْمَك (içdirtmәk) = ايچديرمَك (içdirmәk)
نوشاندن، نوشانيدن، به اندرون فرستادن. ايچَرده (içәrdә)
داخل است، در اندرون است.
داخل، اندرون. ايچَرده كي (içәrdәki)
اندروني، داخلي. ايچره (içrә)
در ميان، در داخل. ايچَري (içәri)
داخل، اندرون. ايچ كؤينَگي (iç köynәgi)
در ظاهر به معني پيراهن اندروني و مجازاً به معني يار غار، صميمي‌ترين و نزديكترين شخص به انسان. ايچلَنمَك (içlәnmәk)
از درد درون به خود پيچيدن، از دل درد بر خود پيچيدن. ايچلي (içli)
مغز دار، هسته دار.
آستر دار، پارچة داراي آستر. ايچليك (içlik)
آنچه در درون چيزي ديگر قرار گيرد، ساقه‌هاي بعضي درختان مثل بادام كوهي يا بوته‌هاي نرم كه در داخل كؤله (آلونك مخصوص بزغاله‌ها و برّه‌ها) پهن شود تا جاي بزغاله‌ها و برّه‌ها نرم‌تر و گرم‌تر باشد. ايچمَك (içmәk)
نوشيدن.
آبياري شدن، سيراب شدن.
قسم خوردن، سوگند خوردن. ايچمه‌لي (içmәli)
نوشيدني، قابل شرب، نوشابه. ايچَن (içәn)
نوشنده، خورنده. ايچ وورماق (iç vurmaq)
از شدّت درد يا گرسنگي به خود پيچيدن.
نفس نفس زدن. ايچي اه‌يري (içi әyri) = ايچي دؤنوک (içi dönük)
كج انديش، بد باطن، حسود و متقلّب.
مزوّر و سيّاس، تودار. ايچيرْتْمَك (içirtmәk)
نوشاندن، نوشانيدن. ايچيرديلمَك (içirdilmәk)
نوشانده شدن، نوشانيده شدن. ايچيلمَك (içilmәk)
نوشيده شدن. ايچيم (içim)
نوشيدني.
جرعه، به اندازة يك بار نوشيدن.
نحوة نوشيدن. ايچين–ايچين (için-için)
پنهاني، اندروني، توي خودي. ايچيندَن دوتما (içindәn dutma)
بر گزيدن، بهترين را از داخل مجموعه‌اي انتخاب كردن. ايچينمَك (içinmәk)
از درد شكم به خود پيچيدن

İÇÇ : Az Turkish Farsi

: صوتي مخصوص جهت راندن و دفع گوسفند

İCLAF : Az Turkish Farsi

:
اجلاف، ظريف، خوب و زيبا. (در مورد اشيا گفته مي‌شود.)
پست و فرومايه. (در مورد انسان گفته مي‌شود.)

İÇUN : Az Turkish Farsi

= ايچي (içi) = ايچين (için)
برايِ، به خاطرِ، از جهتِ. (اصل كلمه «چـون» (براي) بوده كه در تركيب با كلماتي مانند
(نه = چه) به شكل (نه ‌چـون = نه ‌ايچين = نه ايچي، به معني چرا؟ به چه جهت؟) در آمده است.)

İDӘ : Az Turkish Farsi

: سنجد

İDİ : Az Turkish Farsi

: بود. (ماضي سوّم شخص مفرد بودن) حسن ائوده ايدي. (حسن در خانه بود.)