Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

İNӘN : Az Turkish Farsi

: از پسوندهاي تركي كه به معني «با» است. مانند
من حسن‌اينن شيرازا گئتديم. (من با حسن به شيراز رفتم.)

İNS : Az Turkish Farsi

: انسان، انس، غير جن. اينسان (insan)
انسان، آدمي

İNTİL : Az Turkish Farsi

:
بيماري، مرض.
كوچك، ضعيف ‌الجثّه. اينتيللا (intilla)
بيماري، بيماري يبوست. اينتيللالى (intillalı) = اينتيللي (intilli)
مريضي كه به بيماري يبوست دچار شده

: نخ، بند، طناب، ريسمان. ايپَك (ipәk)
ابريشم، حرير. ايپَكلي (ipәkli)
داراي ابريشم، ابريشمي.
نام طايفه‌اي از ايل دره‌شوري. ايپليك (iplik)
نخ، ريسمان، نخ خيّاطي. ايپي قيرّيق (ipi qırrıq)
رشته پاره و مجازاً به معني آدم نامطمئن و غير قابل اعتماد

İQ : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «ايقمك» (بر زمين زدن) ايقمَك (iqmәk)
بر زمين زدن، مغلوب كردن.
آوار كردن، ويران كردن. ايقيلمك (iqilmәk)
افتادن، بر زمين خوردن.
ويران شدن، آوار شدن. ايقيلي (iqili)
بر زمين خورده، افتاده.
آوار شده، ويران شده

İQQӘ : Az Turkish Farsi

: يقّه، گريبان. (← ياخ، ياخا)

İR : Az Turkish Farsi

(1)
آواز، ترانه.
شعر، سروده. ايرچي (irçi)
خواننده، آوازخوان.
شاعر. ايرلاماق (irlamaq)
آواز خواندن. ايرلَتديرمك (irlәtdirmәk) = ايرلَتمك (irlәtmәk)
به آواز خواني واداشتن. ايرله‌مَك (irlәmәk)
آواز خواندن.
شعر سرودن

İR : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از «ايرمَك» به معاني پهن كردن، جدا كردن، دور كردن، باز كردن و گستردن. (← ائر 1)
فعل امر از «ايرمك» يا «ايره‌مَك» (جنباندن و تكان دادن)
در تركي قديم به معني رسيدن و واصل شدن. (← ايل) ايراق (iraq)
دور، فاصله دار.
وسيع و گسترده. ايراقلاشماق (iraqlaşmaq)
دور شدن، از هم فاصله گرفتن. ايراقلانماق (iraqlanmaq)
دور شدن، جدا شدن. ايراقليق (iraqlıq)
دوري، جدايي. ايران (iran)
سر زمين گسترده و وسيع، كشور ايران. ايرانديرماق (irandırmaq)
جنباندن، تكان دادن. ايرانلى (iranlı)
ايراني، اهل ايران. ايرانماق (iranmaq)
تكان خوردن، متزلزل شدن. ايرَشمَك (irәşmәk)
رسيدن، واصل شدن. ايرغه (irğә)
تكان بده. ايرغه‌لَتمك (irğәlәtmәk)
تكان دان، جنباندن. ايرغه‌لَنمَك (irğәlәnmәk)
تكان خوردن، جنبيدن.
با ناز راه رفتن، خراميدن. ايرغه‌له‌مَك (irğәlәmәk)
تكان دادن، جنباندن. ايرغه‌مك (irğәmәk)
تكان دادن. ايرگَنچي (irgәnçi)
منفور، پست، آنكه ديگران از او دوري كنند. ايرگَنمَك (irgәnmәk) = ايرگينمَك (irginmәk)
دوري جستن، متنفّر شدن.
از درد شكم بر خود پيچيدن و حالت تهوّع و استفراغ پيدا كردن. ايرَنمَك (irәnmәk)
تكان خوردن، جنبيدن.
دل به هم خوردن، متنفّر شدن، دوري جستن. ايره (irә)
تكان بده. ايره‌له‌مك (irәlәmәk)
تكان دادن، جنباندن. ايره‌لي (irәli)
فاصله گرفته، جلو افتاده، جلو، پيش. (بول وئردي) (← ايلَري) ايريش‌ـ‌‌ ‌ايريش (iriş-iriş)
لبها را بي مورد از هم باز كردن و خنديدن. ايريشمَك (irişmәk)
بي مورد خنديدن، زهرخند، خندة هرزه كردن.
به هم رسيدن سگها، عمل مقاربت سگها

IR : Az Turkish Farsi

(1)
شعر، ترانه، آواز. ايرلاماق (ırlamaq)
ترانه و آواز خواندن

IR : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «ايرماق» (ırmaq)
پهن كردن، از هم گسستن. ايرّه‌له‌مك (ırrәlәmәk)
از هم گسستن و پاره كردن. ايرّيل (ırrıl)
از هم گسيخته و پاره شده. ايرّيل-ايرّيل (ırrıl-ırrıl)
پهن و گسترده.
پاره پاره. ايرّيلماق (ırrılmaq)
پهن شدن.
از هم گسيختن و پاره شدن

IRĞA : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «ايرغاماق» (تكان دادن) ايرغاتماق (ırğatmaq) = ايرغالاماق (ırğalamaq) = ايرغاماك (ırğamak)
جنباندن، تكان دادن. ايرغالانماق (ırğalanmaq) = ايرغانماق (ırğanmaq)
تكان خوردن

IRT : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «ايرْتماق» (ırtmaq)
پاره كردن. دريدن. ايرتيق (ırtıq)
پاره شده، گسسته. ايرتيلماق (ırtılmaq)
پاره شدن، دريده شدن. ايرتيلى (ırtılı)
دريده و پاره شده

İS : Az Turkish Farsi

(1)
بو، رايحه.
بن مصدر «ايسمك» (كشش و تمايل پيدا كردن) ايس آپارماق (is aparmaq)
بو بردن، متوجّه شدن، فهميدن. ايسته‌مَك (istәmәk) = ايسّه‌مك (issәmәk)
خواستن، خواهش كردن.
مايل بودن. تمايل داشتن.
دوست داشتن، عاشق بودن.
گرم گرفتن، نسبت به هم خون گرم شدن. (← سئو) ايستَك (istәk) = ايسَّك (issәk)
آرزو، خواسته. ايستَكچي (istәkçi) = ايسَّكچي (issәkçi)
خواستگار، مشتري.
قاصد، سفير. ايستَكلي (istәkli) = ايسَّكلي (issәkli)
خواهان، خواستگار. ايسته‌مز (istәmәz) = ايسَّه‌مز (issәmәz)
بي ميل، بي اشتها.
نمي‌خواهد، لازم نيست. ايسته‌مه‌لي (istәmәli) = ايسّه‌مه‌لي (issәmәli)
دوست داشتني، محبوب، دلپسند. ايسته‌يه‌ن (istәyәn) = ايسّه‌يه‌ن (issәyәn)
خواهان، خواستگار، مايل. ايستي (isti) = ايسّي (issi)
گرم، داغ.
گرما و حرارت.
خون گرم، مهربان و با محبّت. ايستي–ايستي (isti-isti)
گرماگرم، داغ داغ.
نسبت به هم علاقه‌مند و مهربان. ايستيتمَك (istitmәk) = ايسّيتمك (issitmәk)
خود را گرم كردن.
تب كردن، داغ شدن بدن. ايستيتمه (istitmә) = ايسّيتمه (issitmә)
تب، تب و لرز. ايستيجاق (isticaq) = ايسّيجاق (issicaq)
گرما، حرارت.
گرم، داغ. ايستي–دوْنگ (isti-dong)
گرم و سرد، سرد و گرم. ايستي گَچمَك (isti gәçmәk)
دچار بيماري گرما زدگي شدن، گرما زده شدن.
گرم و عصباني شدن، خشم نشان دادن، تهديد كردن. ايستيلَنمَك (istilәnmәk) = ايستيله‌مك (istilәmәk) = ايسّيلَنمك (issilәnmәk) = ايسّيله‌مك (issilәmәk)
گرم شدن، داغ شدن.
مهربان‌تر شدن.
در جايي مقيم شدن، كنگر خوردن و لنگر انداختن. ايستيليك (istilik) = ايسّيليك (issilik)
گرما، حرارت.
مهرباني، خون گرمي. ايستينديرمَك (istindirmәk) = ايسّينديرمك (issindirmәk)
گرم كردن، داغ كردن.
مهربان تر كردن. ايستينمَك (istinmәk) = ايسّينمك (issinmәk)
خود را گرم كردن، گرم شدن.
مهر ورزيدن، علاقه نشان. ايس چَكمَك (is çәkmәk)
بو كشيدن، بوييدن. ايسديرمَك (isdirmәk)
گرم كردن. ايس گچمك (is gәçmәk) = ايس گـؤتورمَك (is götürmәk)
بو بر داشتن، گنديده شدن. ايسلَنمَك (islәnmәk)
بو برداشتن، گنديده شدن. ايسله‌مَك (islәmәk)
بوييدن، بو كردن. ايسلي (isli)
بو دار، داراي رايحه.
بو كرده، گنديده. ايسمك (ismәk)
گرم شدن.
علاقه نشان دادن، مهر ورزيدن. ايس-و-پار (is-o-par)
بو، رايحه.
خاصيت، شايستگي. ايسه‌مك (isәmәk)
خواهان شدن، خواستگار شدن. ايسّينيشمَك (issinişmәk)
به صورت دسته جمعي خود را گرم كردن.
به همديگر علاقه نشان دادن

İS : Az Turkish Farsi

(2)
خيس، تر، مرطوب. (استعمال كلمه به تنهايي مرسوم نيست.) ايسلا (isla)
فعل امر از مصدر «ايسلاماق» (خيساندن) ايسلاتماق (islatmaq)
خيساندن، نم دادن، در آب خواباندن. ايسلاديلماق (isladılmaq)
مرطوب شدن، نم داده شدن. ايسلاق (islaq)
نمور، جاي مرطوب و نمناك. ايسلالي (idlalı)
خيس شده، نم داده شده. ايسلاماق (islamaq) = ايسلانديرماق (islandırmaq)
خيس و مرطوب كردن، در آب خواباندن. ايسلانماق (islanmaq)
خيس و نمناك شدن

İŞ : Az Turkish Farsi

(1)
كار، عمل.
شغل، حرفه.
رفتار، كردار.
حادثه، رويداد، اتّفاق. ايش آخساتماق (iş axsatmaq)
به تأخير انداختن كار، لنگ كردن كار. ايش بيلَن (iş bilәn)
كاردان، با تجربه. ايشتوْو (iştov) = ايشدوْو (işdov)
عجله و شتاب. (ريشة كلمه از
ايش (كار) + توْو = دو = دويدن (فارسي) كه به معني كار با عجله و با شتاب است) ايشدَن اوْلماق (işdәn olmaq)
از كار باز ماندن، كار از دست دادن. ايشدَن دوشمك (işdәn düşmәk)
از كار افتادن، معزول شدن، پير و ناتوان شدن. ايشدن گلمك (işdәn gәlmәk)
از سر كار برگشتن.
به درد خوردن، مؤثّر و مفيد بودن. ايشدَن گَلَن (işdәn gәlәn)
مفيد، به درد خور.‌ ايشسيز (işsiz)
بيكار، بدون شغل. ايش گؤرمَك (iş görmәk)
كار انجام دادن. ايشلَتمَك (işlәtmәk)
به كار بردن، استعمال كردن.
به كار واداشتن، به كار گرفتن.
استفاده كردن، مصرف كردن. ايشلَتمه‌لي (işlәtmәli)
به كار بردني، قابل استفاده. ايشلَنميش (işlәnmiş)
مستعمل، كهنه، كار كرده.
با تجربه، ماهر. ايشله‌ديلمَك (işlәdilmәk)
به كار برده شدن، استعمال شدن.
به كار وا داشته شدن، به كار گرفته شدن.
مصرف شدن، استفاده شدن. ايشله‌مك (işlәmәk)
كار كردن، اجرت كسب كردن.
كارگر افتادن، مؤثّر بودن.
مجازاً به معني رفت و آمد كردن. ايشلي (işli)
شاغل، كاردار، كارمند. ايشه اوغراماق (işә uğramaq)
مفيد بودن، به درد خوردن. ايشه گَلَن (işә gәlәn)
مفيد، به درد خور

İŞ : Az Turkish Farsi

(2)
نور، برق، جرقّه. (در اصل اسم صوت است. ← ايشّ) ايشار (işar) = ايشارا (işara)
اشاره، ايجاد جرقّه، علامت و اشاره. ايشارات (işarat)
اشارت، اشاره. ايشارانْتى (işarantı)
سوسو، كورسو.
اشاره، علامت. ايشارتماق (işartmaq)
نوراني كردن، نور تاباندن، آفتابي شدن هوا بعد از باران. ايشارماق (işarmaq)
نوراني شدن، نور تابيدن. ايشيق (işiq)
روشني، روشنايي.
روشن، تابناك.
سپيده دم. ايشيقلَتي (işiqlәti)
هنگام روشنايي، معمولاً به هواي روشن بامدادان گفته مي‌شود كه نور از تاريكي بيشتر باشد. ايشيقليق (işiqliq) = ايشيقليك (işiqlik)
روشنايي، روشني.
جاي روشن، تابناك. ايشيل (işil)
درخشش، نور. ايشيل–ايشيل (işil-işil)
تـولؤ، درخشندگي، روشنايي. ايشيلتي (işilti)
نور كم، سوسو، كورسو. ايشيله‌مك (işilәmәk)
درخشيدن، برق زدن. ايشلوْوونْج (işlovunc)
درخشان، نوراني، برّاق.
زر وَرَق، زريِ لباس. ايشيله‌يه‌ن (işilәyәn)
درخشنده، برق زننده. ايشينتي (işinti)
كورسو، سوسو