Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
İF : Az Turkish Farsi

: صداي فوت، آواي دميدن. ايفيرمك (ifirmәk)
دميدن، فوت كردن

İFLİC : Az Turkish Farsi

= ايفلينْج (iflinc)
افليج، فلج شده

İFLİK : Az Turkish Farsi

: كهنه، پوسيده، پاره پاره و نخ نخ شده. (اصل كلمه «ايپليك» به معني نخ) ايفليك–ايفليك (iflik-iflik) = ايفليم-ايفليم (iflim-iflim)
نخ نخ شده، كهنه و پوسيده، پاره پوره

İG : Az Turkish Farsi

: دوك نخ ريسي. (← ايي2)

İĞ : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «ايغمك» (جمع كردن) (← ييغ) ايغمَك (iğmәk)
جمع و جور كردن، چيدن و مرتّب كردن.
جمع كردن و برداشتن.
متّحد كردن. ايغمه (iğmә)
نحوة چيدن و مرتّب كردن. ايغيريق ()
مغرب، زمان تمام شدن روز. ايغيلمَك (iğilmәk)
جمع شدن، گرد هم آمدن.
جمع و متّحد شدن.
جمع شدن و برداشته شدن اشيا. ايغيلي (iğili) = ايغيناق (iğinaq)
جمع و جور

: Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «ايغماق» (جمع كردن، چيدن و تمام كردن) (← ايغ و ييغ) ايغييريق (ığırıq)
مغرب، اوّل شب. (زمان تمام شدن روز)

İGDӘ : Az Turkish Farsi

: سنجد. (← اييده)

İGDİR : Az Turkish Farsi

: نام يكي از 24 قبيلة عمدة تركان دنيا كه امروزه گروهي از آنها طايفه‌اي از ايل عملة قشقايي را تشكيل داده‌اند

İGİNӘK : Az Turkish Farsi

: نام درختي سردسيري شبيه درخت بيد

İGİNMӘK : Az Turkish Farsi

:
از درد شكم به خود پيچيدن، از درد ناليدن.
دوري جستن و متنفّر شدن.
حالت تهوّع و استفراغ پيدا كردن. (← اير، ايرگنمك)

İGİRMİ : Az Turkish Farsi

= ايگيريم (igirim)
عدد بيست، بيست تا

İGİT : Az Turkish Farsi

= ايگيد (igid)
جوان.
جوانمرد

İGRӘNMӘK : Az Turkish Farsi

: متنفّر شدن، دل به هم خوردن. (← اير2، ايرگَنمَك)

İKİ : Az Turkish Farsi

: عدد2، دو تا. ايكي آياقلي (iki ayaqlı)
دو پايي، با دو پا.
انسان، آدميزاد. ايكي اللي (iki әlli)
با دو دست، دو دستي.
با رضايت و ميل و رغبت كامل. ايكي-اوچ (iki-üç)
يكي دو سه تا، يكي دو تا، يك الي سه. ايكي اوزلو (iki üzlü)
دو رو ، ريا كار، نيرنگ باز.
لباس دو رو، دو رويه. ايكي اوزلولوك (iki üzlülük)
دو رويي، ريا كاري. ايكي باشلي (iki başlı)
دو نفره، دو تايي.
كسي كه به دو گروه وابسته باشد و از هر دوي آنها سوء استفاده كند. ايكي بير (iki bir)
دو تا يكي، يك در ميان، به نوبت. ايكي جانلى (iki canlı)
باردار، حامله. ايكيجه (ikicә)
فقط دو تا. ايكيسي (ikisi)
دو نفره، دو تايي.
دو نفرشان، دو تا از آنها. ايكيلَشمَك (ikilәşmәk)
دو تا شدن، جفت شدن، دو نفره و با همديگر كاري را انجام دادن. ايكيم (ikim)
دوّم. ايكيمكي (ikimki)
دوّمي، دوّمين. ايكي يانلى (iki yanlı)
دو نفره، با هم

İKRAH : Az Turkish Farsi

: (ع)
اكراه، دلخوري، ناراحتي.
دلخور و ناراحت.
به اكراه، به زور. ايكراهليق (ikrahlıq)
دلخوري، ناراحتي.
به زور، به اجبار. ايكراهينان (ikrahınan)
به اكراه، به زور

İKSİR : Az Turkish Farsi

:
اكسير، هر چيز مفيد و گران قيمت.
كمياب، نايافت

İL : Az Turkish Farsi

: سال، مجموع 12 ماه كه برابر يك سال هجري شمسي است. (در تركي قديم فعل امر از مصدر «ايلمك» يا «ايليشمَك» به معاني به هم رسيدن، گير كردن، زود تر رسيدن، جلو افتادن و نيز به معني برخورد دو قطعه ابر، چمبره زدن، درخشش، برق زدن و … بوده.) ايلان (ilan)
مار. (در تركي قديم «ايلمك» به معني چمبره زدن بوده.) ايلان آغيسى (ilan ağısı)
زهر مار.
نوعي سوسمار كه گويند، مار را با مكر و حيله از پا در مي‌آورد. ايلانا آغى وئرَن (ilana ağı verәn)
نام نوعي سوسمار كه گويا قاتل مار است؛ امّا گروهي هم معتقدند كه به مار سم مي‌رساند. ايلان اوتان (ilan utan)
حواصيل. ايلان ايلي (ilan ili)
سال مار، نام يكي از سالهاي 12 گانة تركان. ايلان باليشتى (ilan balıştı)
حلزون. ايلان بيرينجاسى (ilan bırıncası)
نوعي برنجاس (گياه گل زرد) سردسيري كه بزرگتر از برنجاس معمولي است و از آن ضمادي تهيّه مي‌كنند و به محل مار زدگي مي‌بندند تا بهبود يابد. ايلان–چييان (ilan-çiyan)
مار و هزارپا، مجازاً به معني مار و عقرب و گزندگان سمّي. ايلان قاسّيغى (ilan qassığı)
نوعي از انواع مارمولك كه پوستي صيقلي و صاف دارد. ايلانَك (ilanәk)
نام نقشي در گليم كه به شكل مار ديده مي‌شود. ايلان گؤرمَز (ilan görmәz) = ايلان گيرمز (ilan girmәz)
نام گياهي بوته‌اي با گلهاي زرد كه در مناطق سردسيري مي‌رويد. ايلان گؤزو (ilan gözü)
چشم مار ، مجازاً به معني روغن. ايلان يارپيزی (ilan yarpizi)
نام گياهي از خانوادة نعنا كه برگهاي پهن و بلندي دارد. ايلان ياسّيغى (ilan yassığı)
نام نوعي سوسمار (مارمولك) ايل به ايل
سال به سال، سالي يك بار. ايل داناسى (il danası)
سالك، جوش صورت يا بدن كه زمان بهبودي آن يك سال طول مي‌كشد. ايلدَن ايله (ildәn ilә)
از اين سال تا سال آينده، سالي يك بار. ايلديريم (ildirim)
صاعقه، برق آسمان. ايلَرده (ilәrdә)
مقدّم، آنكه يا آنچه در جلو قرار دارد.
قبلي، پيشين. ايلَرله‌مَك (ilәrlәmәk)
به جلو افتادن، سبقت گرفتن. ايلَري (ilәri)
جلو، پيش.
زمان جلوتر، قبلاً.
پيشرفته و مترقّي. ايلَري ايل (ilәri il)
پيرار سال، يك سال قبل از پارسال. ايلَريده (ilәridә)
جلو تر است، در جلو قرار دارد.
در زمان گذشته، در گذشته.
در آينده، در زمان آينده. ايلَريسي ايل (ilәrisi il)
يك سال قبل از پيرار سال، پيش پيرار سال، سه سال قبل. ايلَريسي گون (ilәrisi gün)
پيش پريروز، سه روز پيش. ايلَري گون (ilәri gün)
پريروز، دو روز پيش. ايلَري–گئري (ilәri-geri)
جلو و عقب.
كم و زياد.
هذيان، ياوه، سخن پس و پيش. ايلَريلَنمَك (ilәrlәnmәk) = ايلَريله‌مَك (ilәrilәmәk)
سبقت گرفتن، جلو افتادن.
پيشرفت كردن، ترقّي كردن. ايلغي (ilği) = ايلگي (ilgi)
اتّصال، وابستگي.
متّصل، وابسته.
وابستگي، علاقه، تعلّق خاطر. ايلغيم (ilğim)
سراب، سوسو زدن آب در بيابان. ايلقار (ilqar)
به موافقت رسيدن و عهد و پيمان بستن. ايلقيد (ilqid)
سراب.
سوسو، درخشش، برق.
نام اصلي شهر اقليد واقع در استان فارس. ايلقيدلَشمَك (ilqidlәşmәk) = ايلقيدلَنمَك (ilqidlәnmәk) = ايلقيدله‌مَك (ilqidlәmәk)
سوسو زدن، درخشيدن، برق زدن.
به شكل سراب ديده شدن. ايلقيرْد (ilqırd)
برق، درخشش، سوسو.
سراب. ايلگَر (ilgәr)
خوشة پروين، ستارة پروين. ايلليك (illik)
سالانه، يك ساله، به مدّت يك سال. ايلمه (ilmә)
عمل به هم رساندن رجهاي قالي، گره مخصوصي است در بافتن قالي. ايلمه دوگون (ilmә dügün)
نوعي گره، گره مخصوصي است كه باز كردن آن مشكل نيست. ايلمه‌له‌مَك (ilmәlәmәk)
گره زدن، گره زدن در هنگام بافت قالي يا گليم. ايل‌ـ‌ ويل (il-vil) = ايلي-ويل (ili-vil) = ايلي–بيلي (ili-bili)
درخشش نور، دميدن روشنايي، سوسو زدن، هواي گرگ وميش در هنگام طلوع يا غروب آفتاب. ايليش (iliş)
اتّصال، وصل.
پيش از پيش، قبلاً. ايليش ايل (iliş il)
پيرار سال، دو سال قبل. ايليشديرمَك (ilişdirmәk)
به هم وصل كردن، متّصل كردن. ايليشمَك (ilişmәk)
تماس پيدا كردن، برخورد كردن.
متّصل شدن، به هم رسيدن.
جرقّه زدن. ايليشيق (ilişiq) = ايليشيك (ilişik)
رابطه، اتّصال، پيوند.
خويشاوندي، قوم و خويشي.
جرقّه. ايليشيكلي (ilişikli)
متّصل، گره خورده. ايليقلَشمَك (iliqlәşmәk)
سوسو زدن. ايليگ (ilig)
مغز استخوان. ايلينتي (ilinti)
درخشش، جرقّه.
اشاره، علامت

IL : Az Turkish Farsi

: درخشش، برق زدن، به سرعت برخورد كردن. (به تنهايي كار برد ندارد. ← ايل) ايلديريم (ıldırım)
درخشش، برق، صاعقه.
نامي است براي پسران. ايلدير-ايلدير (ıldır-ıldır) = ايلدير-بيلدير (ıldır-bıldır) = ايلّير-ايلّير (ıllır-ıllır)
درخشش، جرقه، برق.
سوسو، سراب. ايلديرلانماق (ıldırlanmaq)
سوسو زدن، برق زدن. ايلقار (ılqar)
چهار نعل با اسب تاختن و حمله كردن

İLAHI : Az Turkish Farsi

:
الهي، پروردگار.
الها، پروردگارا

İLĞİN : Az Turkish Farsi

:
درخت گز.
درختي شبيه درخت بيد

İLİQ : Az Turkish Farsi

: آب نيم گرم، ولرم

ILIQ SU : Az Turkish Farsi

: آب نيم گرم

İLLA : Az Turkish Farsi

: (ع)
الّا، بجز.
مخصوصاً، بخصوص

İLLAH : Az Turkish Farsi

: (ع) محرّف «لـللّه» (به خاطر خدا) اصرار، پا فشاري. ايلّاه ائدمَك (illah edmәk)
اصرار كردن، خواهش و التماس كردن

İLXİ : Az Turkish Farsi

:
اسب تندرو، اسب بدون بار و يراق. (← يال3، يالخي)
رمة اسب. (← ائل، ائلخي)