Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
QUM : Az Turkish Farsi

(1)
شن، سنگريزه، سنگ كوچك، ماسه بادي، ماسة ريز.
نام شهر قم كه در جايي كويري قرار گرفته است. قومار (qumar) = قومّار (qummar)
قمار، بازي برد و باخت. (اوّلين نوع بازيهاي قمار با سنگريزه انجام مي‌گرفته) قومار باز
قمار باز. قومار بازليق (qumarbazlıq)
قمار بازي. قومّارا قچَّر (qummara qәççәr) = قومار قچَّر (qumar qәççәr)
نوعي بازي كودكانه كه با سنگريزه انجام مي‌گيرد. قوم داشى (qum daşı)
سنگ نرم، سنگ ماسه. قومسار (qumsar) = قوملاق (qumlaq) = قوملوق (quluq)
شن زار، ريگزار. قوم-قومَّك (qum-qummәk) = قوم-‌قومّه (qum-qummә)
نوعي از انواع سوسمار كه به رنگ خاك و ماسه است. قوملو (qumlu)
داراي شن و ماسه، ريگزار. قومو (qumu) = قومّو (qummu)
نوعي بيماري كه كودكان از خوردن ماسه به آن دچار مي‌شوند.
آنكه به خاطر خوردن خاك و ماسه بيمار شده باشد. قومو اوْلماق (qumu olmaq)
دچار بيماري شن خوردگي شدن. قومورلانماق (qumurlanmaq)
فرو ريختن و به شن و ماسه تبديل شدن ساختمان و امثال آن. قومورماق (qumurmaq)
فرو ريختن و آوار كردن ساختمان، ويران كردن، به شن و ماسه تبديل كردن. قومورولماق (qumurulmaq)
آوار شدن، ويران شدن ساختمان. قومورولو (qumurulu)
آوار شده، ويرانه، خرابه. قوموز (qumuz)
سنگريزة گرد و گلوله شكل.
گنبد، گنبدي شكل. قوموزه (qumuzә)
گلولة نخ و هر چيز كه به شكل گلوله باشد، گنبدي شكل. قوم يئره سو تؤكمك (qum yerә su tökmәk)
آب در ماسه ريختن، آب در هاون كوبيدن، كار بيهوده انجام دادن

QUMAŞ : Az Turkish Farsi

: قماش، طاقة پارچه يا كالاي گرانبها. قوماشماق (qumaşmaq)
لذّت بردن چشم از منظرة زيبا. (← قاماشماق)

QUMBARA : Az Turkish Farsi

: خمپاره

QUMPA : Az Turkish Farsi

: غنچة گل. (← گومپ)

QUMPUZ : Az Turkish Farsi

: قمپز، متكبّر، خودخواه

QUMRAL : Az Turkish Farsi

= قومورال (qumural)
رنگ قهوه‌اي. (← قوْنق، قوْنقور و قوْمرال)

QUN : Az Turkish Farsi

: غرولند، غنّه، پچ پچ، آواز در بيني. قونّا (qunna)
غنّه، سر و صداي خفيف، غرولند، پچ پچ. قونّا وئرمك (qunna vermәk)
غرولند كردن، پج پج كردن. قونّ-و-قون (qunn-o-qun)
غرولند، پچ‌پچ. قونوشماق (qunuşmaq)
با هم پچ پچ كردن، به ‌آرامي با هم صحبت كردن. قونّولاماك (qunnulamak)
غنّه دادن، غرولند كردن

QUP : Az Turkish Farsi

(2)
مرغ كرك، نازا، بي‌ثمر. (← قوب) قوپ اوْلماق (qup olmaq)
كرك شدن مرغ

QUP : Az Turkish Farsi

(1)
از پيشوندهاي نادر تركي كه مفهوم كثرت و كمال را مي‌رساند. قوپ-قورّو (qup-qurru)
كاملاً خشك، خشك خشك.
كاملاً خالي. قوپ-قومورال (qup-qumural) كاملاً قهوه‌اي، قهوه‌اي سير

QUP : Az Turkish Farsi

(3)
صداي انفجار.
صوتي است كه در هنگام ورود آدم شوم و نا مقدّس گفته مي‌شود. قوپّونان چيخدی. (با شومي و نحوست تمام وارد شد.) قوپ اولدوزو (qup ulduzu)
ستارة شوم، ستارة نحس، ستارة دنباله دار

QUQ : Az Turkish Farsi

(2)
(اين كلمه در اصل به معني فاخته (كبوتر كوكو) است؛ امّا به تنهايي در تركي قشقايي معمول نيست.)
صداي قدقد كردن كوكو و پرندگان.
صداي سرفه. قوقّو (quqqu)
كبوتر كوكو، فاخته. قوقّولاماك (quqqulamak)
با صداي بلند سرفه كردن.
قدقد كردن

QUQ : Az Turkish Farsi

(1)
تك و تنها، تنهاي تنها. قوق اوْتورماق (quq oturmaq)
روي دو پا نشستن و سكوت كردن. قوقّولو (quqqulu)
به تنهايي، تك و تنها

QUR : Az Turkish Farsi

(1) = قورّ (qurr)
اخته، عنين، مردي كه بيضه نداشته باشد. قورّ ائدمك (qurr edmәk)
اخته كردن.
عبوس نشستن. قورّ اوْتورماق (qurr oturmaq)
عبوس نشستن. قورّوم پوف (qurrum puf) = قورّوم دنگ (qurrum dәng) = قورّومساق (qurrumsaq)
قرمساق، بي‌عرضه، جاكش، ديوث. (آنكه احساس مردانگي‌اش از بين رفته.)

QUR : Az Turkish Farsi

(2)
صداي قورقور، سر و صدا، آواز خفيف.
باتلاق.
عميق.
اسلحه.
نام قديم شهر فيروز آباد فارس. (← گور) قورّان (qurran)
غرّنده، غرّش كننده.
مغرور و خودخواه. قورباغا (qurbağa)
قورباغه.
نام نقشي از نقشهاي گليم. (قور + باغا = وک پشت يا قورباغه) قورباغا پوْخو (qurbağa poxu)
جلبك. قورباغالاما (qurbağalama) = قورباغلاما (qurbağlama)
مانند قورباغه در داخل آب رفتن، شناي قورباغه‌اي. قور خانا (qur xana)
قورخانه، اسلحه خانه. قورساق (qursaq)
معده، شكمبه، شيردان معده (به اعتبار قور قور كردن شكم)
مجازاً به معني جرأت و توانايي. قور–قور (qur-qur)
صداي قورباغه و امثال آن.
غرولند، سخني كه زير لب و از روي خشم گفته شود. قور-قورّه‌ك (qur-qurrәk)
آبشار كوچك، منفذي كه آب از آنجا قورقور كند و بيرون آيد.
زنگوله، زنگ كوچك. قور-قورّو (qur-qurru)
غرولند كننده.
آبشار كوچك سر پوشيده. قور-قوم (qur-qum)
صداي فرو رفتن در آب عميق. قورلاق (qurlaq)
باتلاق، محلّ غرق شدن. قورو (quru)
قوري، ظرف چاي كه در هنگام دم كشيدن قور قور كند. قوروش (quruş) = قورّوشْت (qurruşt)
غرّش، جوش و خروش، غرّيدن. قورولاشماق (qurrulaşmaq)
دسته جمعي قور قور كردن. قورّولاماق (qurrulamaq)
قور قور كردن.
غرولند كردن. قوروم (qurum)
صداي افتادن يا فرو رفتن در آب. قوروم-قوروم (qurum-qurum) = قورومّ-و-قوروم (qurumm-o-qurum)
صداي افتادن در آب.
صداي طبل و دهل. قورومّوش (qurummuş) = قورومّوشْت (qurummuşt)
آواز مهيب، سر و صدا، غرّش آسمان يا زمين. قورومّولاماك (qurummulamak)
به گوش رسيدن صداي رعد و برق يا در آب افتادن. قورونگ (qurung) = قورونگيشْت (qurungışt)
سر و صداي خفيف، پچ پچ خودماني، صداي خفيف و مبهم

QURAN : Az Turkish Farsi

: (ع) قرآن، كتاب آسماني مسلمانان

QURB : Az Turkish Farsi

: (ع) قُرب، ارزش، احترام و اعتبار. قوربان (qurban)
عيد قربان.
قربان، صدقه‌اي كه باعث قرب و نزديكي شود. قوربانليق (qurbanlıq)
قرباني، صدقه. قوربسوز (qurbsuz)
بي قرب، كم ارزش. قورب قوْيماق (qurb qoymaq)
ارزش قائل شدن، احترام گذاشتن. قوربلو (qurblu)
محترم و معتبر، با ارزش

QURBӘT : Az Turkish Farsi

: غربت، نام قبيله‌اي سيّار و صنعتگر و هنرمند

QURD : Az Turkish Farsi

(1)
گرگ.
نام طايفه‌اي از ايلات شش بلوكي و دره‌شوري. (به اعتقاد قديميها گرگ در بين تركان مقدّس و منجي بوده است.) قورد آشّيغى (qurd aşşığı)
قاب گرگ، استخوان زانوي گرگ.
نام نقشي از نقشهاي گليم كه به آن «لنگَج» هم مي‌گويند. قورد ال-آياغى (qurd әl-ayağı)
چنگال گرگ كه براي دفع چشم زخم به كناره‌هاي گهواره نصب مي‌شود. قورد باغرى (qurd bağrı)
نام درختي با ساقه‌هاي محكم. (← قره، قره توْلآلو) قوردالان (qurdalan) = قورد دالان (qurd dalan)
سگ گله، سگي كه گرگها را بدرد و شكست دهد. قورد لوْكّاسى (qurd lokkası)
مانند گرگ دويدن، هروله رفتن

QURD : Az Turkish Farsi

(2)
كرم، انگل.
نوعي كرم خاكي.
خُرد، ريز و كوچك. قورداق (qurdaq)
كرم خاكي. قورداوشماق (qurdalaşmaq)
مانند كرم در هم لوليدن، به آهستگي حركت دادن. قوردالاماق (qurdalamaq)
انگلك كردن، به هم زدن، زير و رو كردن، جستجو كردن.
خرده گيري، كنجكاوي. قوردالانماق (qurdalanmaq)
وول خوردن، به هم خوردن.
انگلك شدن، به هم زده شدن. قوردال-قوردال (qurdal-qurdal)
خرد خرد، يواش يواش، كم كم. قوردانماق (qurdanmaq)
يواش يواش كار كردن، به آرامي حركت كردن. قورد دوشمك (qurd düşmәk)
كرم افتادن، كرمو شدن. قوردلاماق (qurdlamaq)
انگلهاي زخم را با مقّاش بيرون كشيدن. قوردلانديرماق (qurdlandırmaq)
كرمو كردن.
كرمهاي زخم را با مقّاش بيرون كشيدن. قوردلانماق (qurdlanmaq)
كرمو شدن، كرمكي شدن. قوردلو (qurdlu)
كرمو، كرمكي. قورد وورماق (qurd vurmaq)
كرمو شدن زخم. قورد يئمك (qurd yemәk)
كرم خوردن (در مورد دندانها)

QURP : Az Turkish Farsi

:
صداي فرو رفتن در آب.
غروب، پنهان شدن و فرو رفتن. قورپ اوْلماك (qurp olmak)
غروب كردن، فرو رفتن، پنهان شدن و از ديده نهان گشتن

QURQUŞUM : Az Turkish Farsi

: سرب

QURRAB : Az Turkish Farsi

: كشتي، قايق، نوعي از قايقهاي قديمي

QURRU : Az Turkish Farsi

:
خشك.
خشك و خالي، كاملاً خالي.
حيوان يا انسان بي شير.
قحط و خشك سالي.
لاغر و استخواني. قورّو اوزوم (qurru üzüm)
انگور خشك، كشمش، مويز. قورّو به‌ي (qurru bәy)
بيگ تو خالي، پر مدّعا، كسي كه سخنان دهن پر كن بگويد و عمل نكند. قوروت (qurut)
كشك خشك. قورّوتماق (qurrutmaq)
خشك كردن، خشكاندن.
خشك شدن شير حيوانات شيرده. قورّوتمالى (qurrutmalı)
خشك كردني. قورّوجا (qurruca)
نسبتاً خشك، تقريباً خشك. قورود (qurud)
كشك خشك. قورّودان (qurrudan)
خشك كننده. قورّودولماق (qurrudulmaq)
خشك شدن به وسيلة كسي يا چيزي. قورّوشماق (quruşmaq)
به صورت دسته جمعي خشك شدن. قورّو قوت (qurru qut)
آنكه قوت و غذايش كم و سفره‌اش خشك و خالي باشد، بيچاره. قورّولماق (qurrulmaq)
خشك شدن. قورّولوق (qurruluq)
خشكي، خشك بودن.
قحطي، خشك سالي. قورّوماق (qurrumaq)
خشك شدن.
لاغر و ضعيف شدن. قورّونقاز (qurrunqaz)
كاملاً خشك. قورّونماق (qurrunmaq)
خشك شدن، خود را خشك كردن. قورّويان (qurruyan)
خشك شونده

QURS : Az Turkish Farsi

:
سنگين، وزين.
متين، موقّر و سنگين.
محكم و استوار.
كامل، تمام. اوچ ايل قورس. (سه سال تمام)

QURS : Az Turkish Farsi

: قرص، حب دارويي