Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
QӘVӘL : Az Turkish Farsi

:
ازدحام، انبوه، جمعيّت زياد.
اسير، گرفتار، در ازدحام و ترافيك گير افتاده. (← جه‌وه‌ل)

QӘY : Az Turkish Farsi

(3)
بن مصدر «قه‌يتَرمك» (برگرداندن) قه‌ييتمك (qәyitmәk)
برگشتن

QӘY : Az Turkish Farsi

(2)
در تركي قديم به معني سفت و محكم. (← قاي2) قه‌يتـَرْمَك (qәytәrmәk)
زينت دادن. قه‌يسي (qәysi)
قيسي، زرد آلوي خشك و سفت. قه‌يسي‌وا (qәysiva)
قيسي با، آش زردآلو، نوعي آش كه از زردآلو، خرما و روغن درست كنند. قه‌يه (qәyә)
سنگ، تخته سنگ.
كمر كوه.
قلما سنگ. الي قه‌يه‌لي طايفاسى (نام طايفة «علي قيالو» كه در پرتاب سنگ مشهور بودند.) قه‌يه‌ر (qәyәr)
زينت و زيور، نظم و ترتيب. قه‌يه‌ر توتماق (qәyәr tutmaq)
منظّم و مرتّب كردن، زينت دادن.
محكمتر كردن. قه‌يه‌ر وئرمك (qәyәr vermәk)
زينت دادن. قه‌ييش (qәyiş)
چرم، كمربند يا تسمة چرمي محكم. قه‌ييش-قه‌ييش (qәyiş-qәyiş)
نوعي بازي دسته جمعي (با كمر بند) در بين نوجوانان. قه‌ييم (qәyim)
قايم، محكم. (شش)

QӘY : Az Turkish Farsi

(1)
مرغوا زدن، طلب غم و ناراحتي. (← قاي1) قه‌يغي (qәyği)
غم، غصّه.
احساس همدردي. قه‌يغي وورماق (qәyği vurmaq) = قه‌ي وورماق (qәy vurmaq)
مرغوا زدن، طلب بدي و بدبختي. قه‌ي‌وانا (qәyvana)
غم، ناراحتي، مرغوا

QӘYÇİ : Az Turkish Farsi

: قيچي. قه‌يچيله‌مك (qәyçilәmәk)
قيچي كردن، با قيچي بريدن. قه‌يچي قوشو (qәyçi quşu)
پرستو

QӘYDALISI : Az Turkish Farsi

: اصطلاحي است به مفهوم
مثل اينكه، گو اينكه، نا سلامتي

QӘYDӘLӘMӘK : Az Turkish Farsi

: خراميدن كبك. (← قاي3، قايدالاماق)

QӘYLӘ : Az Turkish Farsi

: كنجه، گوشت كنجه شده

QӘYLAN : Az Turkish Farsi

: قليان

QӘYM : Az Turkish Farsi

: پنهان، مخفي. (← قايم) قه‌يـم اوْلماق (qәym olmaq)
پنهان شدن. قه‌يم ائدمك (qәym edmәk)
دفن كردن

QӘYMӘ : Az Turkish Farsi

: قيمه، كنجة گوشت

QӘYMAQ : Az Turkish Farsi

: سر شير. (ريشة كلمه از «قايناماق» (جوشيدن) است.)

QӘYN : Az Turkish Farsi

: برادر شوهر. (← قاين) قه‌ين آنا (qәyn ana)
مادر شوهر. قه‌ين بابا
پدر شوهر. قه‌ين-و-قودا (qәyn-o-quda)
برادر شوهرها و وابستگان شوهر

QӘYNӘ : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «قه‌‌ينه‌مك» (جوشيدن) (← قاينا) قه‌ينه‌ر (qәynәr)
جوشان. قه‌ينه‌ر-قه‌ينه‌ر (qәynәr-qәynәr)
در حال جوشان. قه‌ينه‌لي (qәynәli)
جوشيده شده

QӘYNAQ : Az Turkish Farsi

: درحال جوش. (← قاينا، قايناق)

QӘYQANAQ : Az Turkish Farsi

: نيمرو، غذايي كه از تخم مرغ و آرد درست كنند. (ريشة كلمه از «قايناماق» (جوشيدن) است.)

QӘYSӘRӘ : Az Turkish Farsi

: سرما خوردگي چهارپايان

QӘYTAN : Az Turkish Farsi

: قيطان، نوعي پارچة پنبه‌اي يا ابريشمي

QӘYTARAN : Az Turkish Farsi

: قيطران، نام گياهي علفي

QӘZ : Az Turkish Farsi

: مخفّف قاز، فعل امر از مصدر «قازماق» (كندن) (← قاز1) قزاق (qәzaq)
اردوي سنگر كَن. نيروي نظامي حكومت. قزماق (qәzmaq)
ته ديگ، برنج برشته شدة ته ديگ كه بايد كنده شود. قزيون (qәzyun)
كشت و كشتار، تلفات عمومي، بيماري واگيردار و كشنده

QӘZZA : Az Turkish Farsi

: (ع)
قضا، اتّفاق، بلا.
مجازاً به معني زرنگ و چابك. قضّا قايتاران (qәzza qaytaran)
قضا گردان، بلا گردان.
رهبر، رئيس، بزرگتر. قضّالى (qәzzalı)
آنكه افكار عجيب و غريبي دارد، زرنگ و خارق العاده.
خطرناك

QΙRQOVUL : Az Turkish Farsi

قرقاول

ӘR : Az Turkish Farsi

(1)
مرد، شوهر، زوج. ار- آرواد (әr-arvad)
زن و شوهر، زوجين. اران (әran)
مرد، جوانمرد.
مردان، گروه مردان.
جايگاه مردان بزرگ، محلّي كه داراي آب و هواي خوش باشد. اران خلقي (әran xәlqi)
گروه مردان، مردها. ارجيك (әrcik)
شوهرك، شوهر كوچك، مردي كه زن موقّتي و صيغه‌اي براي خود انتخاب كند. اردالان (әrdalan) = اردلان (әrdәlan)
مرد شجاع (ار + دالان = پاره كننده.)
از نامهاي پسران. اردم (әrdәm)
تجربه، تخصّص.
شخصيّت، قابليّت. (در تركي قديم به معني هنر مردانگي بوده) اردملي (әrdәmli)
متخصّص، با تجربه، ماهر.
با شخصيّت، شايسته و لايق. ارسالان (әrsalan) = ارسلان (әrsәlan)
(ار + سالان) مرد افكن، شيرمرد، شير نر، مرد شجاع. ارسيز (әrsiz)
زن بي شوهر، زن بيوه. ار قوْوان (әr qovan)
آنكه مردان را شكست داده و تعقيب كند، ارغوان.
پيروز، شاداب و سرخ چهره.
نامي است براي پسران.
درخت ارغوان. اركج (әrkәc)
بز نر، پازن 2 تا 3 ساله. (ار +كچي) اركك (әrkәk)
نر، مذكّر. ارلي (әrli)
زن شوهر دار. ارَن (әrәn)
مرد، مردانه.
جوانمرد. ارن خلقي (әrәn xәlqi)
گروه مردان. اره گئدمك (әrә gedmәk)
شوهر كردن، ازدواج كردن

ӘR : Az Turkish Farsi

(2)
از پيشوندها
ار-آغاج (әr-ağac)
پايه‌هاي چوبي قابل حمل، چوب و متعلّقات آن

RAB : Az Turkish Farsi

= راپ (rap)
از اصوات تأكيد و تحكيم در ضربه و كتك كاري كه مفهوم محكم و فراوان را مي‌رساند. راب دؤيدو. (محكم كتك كاري كرد.) رابّانى (rabbanı)
چماق محكم كه ضربة شديد وارد كند.
محكم و با ضربه. راپّينى توتماق (rappını tutmaq)
كاملاً تنبيه كردن، محكم كتك كاري نمودن