Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

ŞURULU : Az Turkish Farsi

: از بازيهاي دسته جمعي كودكان و نو جوانان. (← شوت، شوتّو)

: (ف) سرخ، قرمز. سورخان (surxan)
اسب خاكستري رنگ كه خالهاي سرخ داشته باشد. سورخ انداز (surx әndaz)
تير اندازي سريع بدون نشانه گيري دقيق، نوعي تير اندازي كه هدف دور باشد و صيّاد فقط هيكل شكار را هدف قرار دهد. سورخو (surxu)
سرخجه، سرخك.
بيماري سرخي در مزارع گندم. سورخون (surxun)
اسب يا هر حيواني كه در بدنش خالهاي سرخ رنگ باشد. سورخون سوْوار (surxun sovar)
كسي كه بر اسب سُرخون سوار باشد، كنايه از حضرت ابوالفضل (ع)

SURXU : Az Turkish Farsi

: سرخي، نام ايلي از ايلات فارس كه گروهي از آنها جزء تركان قشقايي بوده‌ و هستند

SUS : Az Turkish Farsi

(1)
سست، ضعيف، بي حال.
سست، شُل، كم دوام.
شش، جگر سفيد. (بيات) سوسا (susa) = سوسه (susә)
شك و گمان، سستي در عقيده.
درز، شكاف، روزنه. سوسا آپارماق (susa aparmaq)
مشكوك شدن و سپس پي بردن، متوجّه شدن.
نفوذ كردن، نشت كردن.
مشكل ايجاد شدن. سوسالانماق (susalanmaq)
سستي در كار ايجاد شدن. سوسالماق (susalmaq)
سست و بي حال شدن.
منصرف شدن. سوساماق (susamaq)
به شك و ترديد افتادن. سوسقون (susqun)
سست، شُل و ول

ŞÜŞӘ : Az Turkish Farsi

: شيشه

ŞÜŞKӘ : Az Turkish Farsi

: سر نيزه

ŞUŞTӘR XANA : Az Turkish Farsi

: شستشو خانه، غسّالخانه

ŞUŞTӘRİ : Az Turkish Farsi

: نام نقشي در گليم كه اصل آن در شوشتر بافته مي‌شده

ŞUT : Az Turkish Farsi

: سوت. (← شوت) شوت نومون (şut numun)
نمونه‌اي از شوت و صدا، سر و صدا، پچ پچ. شوتّو (şuttu)
نوعي بازي كودكانة دسته جمعي كه معمولاً شبها انجام مي‌گيرد؛ اين بازي با پرتاب يك چوبدستي آغاز مي‌گردد و هر يك از افراد دسته‌هاي بازيكن كه زودتر چوبدستي را پيدا كرد و به مقصد رساند، برنده محسوب مي‌گردد. به اين بازي «شوتّولو» و «شورولو» هم مي‌گويند

ŞÜT : Az Turkish Farsi

:
سوت، سوتك.
كوچكترين سر و صدا.
مجازاً آدم تو خالي و نافهم، كودن. شوت-ال‌وَه (şüt-әlvәh) = شوته-وَه (şütә-vәh)
سوت و كور، بدون سر و صدا، جاي بياباني كه هيچ موجود زنده‌اي در آنجا پر نزند. (شوت تركي + الوحي عربي = بياباني كه در آنجا وحي نازل شود.) شوت-شوتَك (şüt-şütәk) = شوتَك (şütәk) = شوته (şütә)
سوت، سوت سوتك. شوتومك (şütümәk)
به سرعت حركت كردن، با صداي سوت به شتاب دويدن

SÜTDӘ : Az Turkish Farsi

: سينوزيت، عفونت حفره‌هاي استخوانهاي پيشاني كه باعث سر دردهاي دائمي و شديد مي‌گردد

ŞUTTU : Az Turkish Farsi

: از گياهان پيازي كه ريشة ترش مزه و برگهاي دوگانة پر چين و شكن دارد

SÜTÜH : Az Turkish Farsi

= سوتَه (sütәh)
ستوه، خستگي. سوتوهه گلمك (sütühә gәlmәk) = سوتَهه گلمك (sütәhә gәlmәk)
به ستوه آمدن، دچار خستگي شدن

SÜTÜN : Az Turkish Farsi

:
ستون، پايه.
دستة نظاميان، ستون نظامي

ŞUTURU : Az Turkish Farsi

: (ف)
رنگ شتري، رنگ زرد متمايل به قهوه‌اي.
چوبدستي كه ساربانان با آن شتر رانند

SÜÜK : Az Turkish Farsi

= سـومـوگ (sümüg)
استخوان.
هستة ميوه‌هايي چون خرما، زردآلو و … سور-سوموک (استخوانهاي ته مانده از غذا) سوموک اوْيناماق (sümük oynamaq)
به هيجان آمدن، خوشحال شدن و رقصيدن. سوموک-ساميق (sümük-samıq) = سوموک-ساياق (sümük-sayaq) = سوموک-ساييق (sümük-sayıq)
استخوان و متعلّقات آن. سوموکلو (sümüklü)
استخواندار، قوي

ŞÜVӘ : Az Turkish Farsi

: درّه، درّة كم عمق

ŞÜVӘN : Az Turkish Farsi

: شيون، عزاداري، گريه

SUX : Az Turkish Farsi

: تلفّظي از سيخ يا سيق به معني فشرده و كوچك كه به تنهايي رايج نيست؛ امّا ريشة كلمه‌هاي زير از اين واژه است
سوختَك (suxtәk)
نام پرنده‌اي با جثّة كوچك. سوخوس (suxus)
سبوس، دانه و پوستة غلّات بعد از فشرده و آسياب شدن. سوخول (suxul)
كوچك، كوچولو.
نام پرنده‌اي با جثّة كوچك. سوخولو (suxulu) = سوخولوك (suxuluk) = سوخولو گر-گر (suxulu gәr-gәr)
پرندة سوخول

ŞUX : Az Turkish Farsi

:
شوخ، شاد، سر حال.
بذله گو، ظريف و طنّاز. شوخلوق (şuxluq)
شوخي، مزاح

ŞUXAR : Az Turkish Farsi

:
شُخار (شوخار) نام گياهي بوده كه صابون پزها نوعي صابون از آن تهيّه مي‌كردند.
صداي خفيف كه شبها به گوش رسد. (بر اثر وزش نسيم يا باد بوتة «شوخار» صداي خفيفي ايجاد مي‌كند.)

SUXT : Az Turkish Farsi

: (ف)
نوعي بيماري دامي كه بر اثر تشنگي در حيوانات بروز مي‌كند.
اشتباه يا باخت در قمار

ŞÜY : Az Turkish Farsi

:
كثافت، پليدي.
شومي، نا مباركي. شويلو (şülü)
كثيف و چركين.
شوم، نحس، نا مبارك. شويوم (şüyüm)
نا مباركي، نحس، شومي.
چركين، كثيف

SUZ : Az Turkish Farsi

: بن مضارع مصدر سوختن (فارسي) كه به تنهايي كاربرد ندارد؛ امّا با تركيبات تركي و فارسي متداول است. سوزاق (suzaq)
تبخال، تاولي كه بر اثر سوختگي يا بيماري بر پوست ايجاد شود. سوز-و-بَلوز (suz-o-bәluz) = سوز-و-بيريز (suz-o-biriz)
سوز و گداز، سخن توأم با سوز و گداز، سخن تملّق آميز. سوزوق (suzuq)
تبخال، تاول.
نوعي تبخال لثه‌اي كه به آن سفليس دهاني مي‌گويند.
سوختن، سوزش توأم با درد

SÜZ : Az Turkish Farsi

:
فعل امر از مصدر «سوزمك» (از صافي گذراندن)
سوز و گداز، ناز و غمزه. سوزدورمك (süzdürmәk)
از صافي گـذراندن.
تميز و سنجيده بيان كردن سخن.
از كسي مخفيانه سخن كشيدن.
با عشوه نگاه كردن. سوزگَج (süzgәc) = سوزگه (süzgә) = سوزگو (süzgü) = سوزلوك (süzlük): صافي، پارچه‌اي كه داراي سوراخهاي ريز ريز است و براي تميز كردن و از صافي گذراندن شير و امثال آن به كار مي‌رود. سوزمك (süzmәk)
از صافي گذراندن، از درزها عبور دادن.
از مكانها و درزهاي حسّاس چيزي را كشف كردن، پي بردن، فهميدن.
تحقيق و جستجو كردن.
اشك ريختن.
تراوش و ترشّح كردن.
با عشوه و دقّت نگريستن. سوزمه (süzmә)
صافي.
عمل تصفيه، عمل صاف كردن.
آنچه از صافي گذشته باشد، آبكش شده. سوزن (süzәn)
از درز عبور كننده، سوزن، وسيلة سوراخ كردن.
كسي يا چيزي كه تصفيه كند. سوزن-لچَّك (süzәn-lәççәk)
سوزن قفلي و روسري.
عملي كه خانمها سوزن قفلي و رو سري خود را باز كرده و به كسي التماس ‌كنند، التماس، خواهش. سوزني (süzәni)
تفنگ سوزني. سوزه‌ك (süzәk)
صافي، وسيلة صاف كردن.
سوزاك، بيماري سوزاك. سـوزه‌كْليك (süzәklik)
پارچة مخصوص صافي. سـوزه‌لَنمك (süzәlәnmәk)
تراوش كردن، قطره قطره ريختن.
با ناز راه رفتن. سوزه‌نه‌ك (süzәnәk)
سوزاك، بيماري سوزاك. سوزه‌نه‌كي (süzәnәki) = سوزه‌نه‌يي (süzәnәyi)
سوزاكي، مبتلا به سوزاك. سوزولمك (süzülmәk)
از صافي گذشتن.
تراوش كردن، چكيدن.
به رديف و به صف كشيده شدن.
خراميدن، با عشوه و غمزه راه رفتن.
با عشوه نگاه كردن. سوزولَن (süzülәn)
آنكه با عشوه و غمزه راه رود.
آنچه از صافي بگذرد. سوزولو (süzülü)
از صافي گذشته، تصفيه و پاك شده. سوزونتو (süzüntü)
دُرد، خلط، آنچه بعد از تصفيه در صافي بماند

Azerbaijani