Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

SӘV : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «سه‌ومَك»
خواستن. (← سه و سئو) سه‌وكه (sәvkә)
جايي كه انسان تمايل رفتن به آنجا را داشته باشد، سايه. سه‌وكه‌لنمك (sәvkәlәnmәk)
از شدّت گرما به زير سايه پناه بردن. سه‌ولينْمَك (sәvlinmәk)
خراميدن، با ناز راه رفتن. سه‌ومَك (sәvmәk)
خواستن، خواستگار شدن.
به چيزي هوس كردن.
مهرباني و ناز و نوازش كردن. سه‌ومه‌لي (sәvmәli)
دوست داشتني. سه‌وه‌ره
به خاطرِ، برايِ. سه‌وه‌ره‌سينه (sәvәrәsinә) = سه‌وه‌رينه (sәvәrinә)
به خاطرِ او، محض خواستة ايشان. سه‌وه‌ن (sәvәn)
خواهان، خواستار. سه‌ويشمك (sәvişmәk)
همديگر را دوست داشتن، عشق ورزيدن. سه‌ويلْمَك (sәvilmәk) = سه‌وينمَك (sәvinmәk)
خواسته شدن.
نوازش شدن.
خوشحال شدن. سه‌وينديرمك (sәvindirmәk)
خوشحال كردن، نوازش كردن

SӘVӘN : Az Turkish Farsi

: ميخ آلا چيق. (← چيغ، چيغ مئخي)

SӘVӘQ : Az Turkish Farsi

:
دشت، جاي صاف و مسطّح.
محل بي پناهگاه كه باد در آنجا بيشتر بوزد. (← سبَق)

SӘVSӘK : Az Turkish Farsi

:
ياوه، هذيان.
ياوه گو، هذيان گوينده. (← ساي2، ساييقلاماق) سه‌وسَكله‌مك (sәvsәklәmәk)
هذيان گفتن، ياوه گفتن

SӘVӘTӘ : Az Turkish Farsi

: لاغر و استخواني. (← سبَته)

SӘX : Az Turkish Farsi

= سخت (sәxt)
سخت، مشكل، پيچيده.
برجسته، ممتاز. سختان (sәxtan) = سختدان (sәxtdan) = سخدان (sәxdan)
محل سخت، جاي سفت و محكم، مانند
سينة سفت و محكم شتر يا پرتگاه صخره‌اي. سختليك (sәxtlik)
سختي، تنگنا، فشار

ӘŞXAR : Az Turkish Farsi

: خاكروبه. (← آش2، آشخار)

SӘY : Az Turkish Farsi

:
سعي، تلاش، فعاليت.
فاصله دار، تارهاي فاصله دار قالي و امثال آن، گشاد. (مخالف سيخ) (ريشة كلمه از «سايماق» (شمردن و قابل شمارش) است.) (← سيخ2 ← ساي1) سه‌يار (sәyar)
مرد مشهور و فعّال، زرنگ. (كلمه تشكيل شده از
سه‌ي (به شمار آينده و مشهور) + ار (مرد) = مرد مشهور و فعّال) (← ساي1، سايار) سه‌ي‌رَگ (sәyrәg)
فاصله دار تر، با فاصلة بيشتر. سه‌ي‌لي (sәyli)
با دقّت و تلاش تمام

ŞӘYİN-ŞӘYİN GEDMӘK : Az Turkish Farsi

: كج كج رفتن، راه رفتن بگونه‌اي كه دو زانو به هم نزديك و كف پاها فاصله دار باشد

SӘYİRTMӘK : Az Turkish Farsi

: اسب تاختن. (← سگ1، سگيرْتْمَك)

SӘYSAN : Az Turkish Farsi

: هشتاد، عدد 80 (← سگسان)

TӘ : Az Turkish Farsi

: تا، تا اين كه، تا زماني كه. ته بيزه يئتيشه، توکنميش. (تا به ما برسد، تمام شده.)

ӘT : Az Turkish Farsi

(2)
از پيشوندهاي معمول در زبان تركي قشفايي. ات-آشغال (әt-aşğal)
آشغال، خرت و پرت. ات-الوْو (әt-әlov)
چابك، سريع، تند و تيز. ات-اوْولاد (әt-ovlad)
فرزندان و اهل و عيال. ات-عيال (әt-әyal)
عيال، اعضاي خانواده و فرزندان

ӘT : Az Turkish Farsi

(1)
گوشت.
بدن، پوست بدن، اندام. ات تؤکولمك (әt tökülmәk)
به شدّت ترسيدن.
چندش ايجاد شدن.
لاغرتر شدن.
احساس نفرت كردن. ات ديشه آلماق (әt dişә almaq)
دندان روي جگر گذاشتن، تحمّل كردن. ات سويو (әt suyu)
آبگوشت. اتسيز (әsiz)
بدون گوشت.
لاغر، ضعيف اندام. اتلنمك (әtlәnmәk)
چاق ترشدن. اتلي (әli)
گوشت دار، داراي گوشت.
چاق و فربه. اته‌نه‌‌ك (әtәnәk) = اته‌نه (әtәnә)
جفت زائو، جفت جنين. ات-و-جانلى (әt-o-canlı)
تنومند، چاق، فربه. ات-و- ديرناق (әt-o-dırnaq)
گوشت و ناخن، مجازاً به معني قوم و خويش نزديك. اتي آچّى (әti aççı)
تلخ گوشت، سخت جان، كسي كه بتواند درد را تحمّل كند؛ امّا زخم بدنش دير بهبود مي‌يابد. اتيشمك (әtişmәk)
چاق‌تر شدن، پرگوشت شدن.
رگ به رگ شدن، گرفتگي و جا به جا شدن ماهيچه‌هاي كمر. اتي شيرين (әti şirin)
شيرين گوشت، كسي كه در مقابل درد توانايي نداشته باشد؛ امّا زخم بدنش زود بهبود ‌يابد. اتيك –اوتوك (әtık-ütük)
لاغر و استخواني، لخت و بيچاره، عائله و فرزندان فقير و بيچاره. اتيلن قانلى (әtılәn qanlı) = اتينن قانلى (әtinәn qanlı)
دشمن سر سخت، دشمن خوني.
كينه و دشمني عميق

TӘ”Ә : Az Turkish Farsi

: از اصوات تعجّب

TA : Az Turkish Farsi

(2)
عمل تا كردن و بر گرداندن چيزي.
رفتار مناسب.
ميان، وسط. تا ائدمك (ta edmәk)
تا كردن، دو لا كردن و برگرداندن.
رفتار مناسب داشتن، سازگاري

TA : Az Turkish Farsi

(1)
از حروف ربط به معني تا، الي (فاصلة زمان يا مكان) تا به حال.
براي، براي اين كه

TAB : Az Turkish Farsi

: تاب، توانايي، مقاومت، طاقت و صبر. تاباق (tabaq)
طبق، طبقة ساختمان، قسمت مقاوم ساختمان.
تابه، تختة نان پزي. تاباغا (tabağa)
طبقه، طبقة ساختمان.
طبقه، تب برفكي، از انواع بيماري حيوانات كه در سمّ پايشان اخلالي ايجاد مي‌شود و باعث لنگيدن وگاهي منجر به مرگ حيوان مي‌گردد. تابسيز (tabsız)
بي تاب، كم طاقت. تاب گتيرمَك (tab gәtirmәk)
تحمّل كردن، صبر و استقامت از خود نشان دادن. تابلى (tablı)
پر تاب و توان

TABA TAY : Az Turkish Farsi

: روبرو، مقابل. (در تركي قديم «تابا» به معني آنجا است.)

TABAQ : Az Turkish Farsi

: طبق، طبقه. (← تاب، تاباق)

TABULQӘ : Az Turkish Farsi

= تابيلغا (tabılğa)
نام درختي با ساقه‌هاي سفت و باريك و بلند كه به آن شاقّ و پوق هم مي‌گويند

TABUR : Az Turkish Farsi

= تابير (tabır)
راه ميان بُر، كوتاه ترين راه. (از مصدر «تاپماق» (پيدا كردن) و در اصل به معني يافتن كوتاه‌ترين راه.)

TACİK : Az Turkish Farsi

: غير ترك، فارس زبان. (← تات، تاتجيك) تاجيكي (taciki)
زبان تاجيكي و فارسي، زبان غير تركي

TAFAQ : Az Turkish Farsi

: اتّفاق، حادثه، رخداد. (اصل كلمه تاپاق (آنچه ناگهان پيدا شود) از مصدر تاپماق (پيدا كردن) است.)

TAFTA : Az Turkish Farsi

: تافته، از انواع پارچه‌هاي ابريشمي