Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
TӘNBӘH‌ : Az Turkish Farsi

: تنبيه بدني، كتك كاري

TӘNӘF : Az Turkish Farsi

: طناب، ريسمان ضخيم. تنَف-چاتما (tәnәf-çatma)
همسايه، همساية نزديك، همسايگاني كه طناب چادرهايشان به هم متّصل است

TӘNG : Az Turkish Farsi

(3)
تن، آلت تناسلي حيوانات. تنگار (tәngar)
فرج و آلت تناسلي حيوان ماده. تنگار آتماق (tәngar atmaq) = تنگ وورماق (tәng vurmaq)
متورّم شدن آلت تناسلي حيوان زائو در روزهاي زايمان. (← تن، تن آتماق)

TӘNG : Az Turkish Farsi

(2)
نوار يا طناب پهن. تنگِ قجر ائدمك (tәnge qәcәr edmәk)
مانند قاجارها بستن و كتك زدن، تنبيه بدني

TӘNG : Az Turkish Farsi

(1)
جاي تنگ و كم عرض، درّه، درّة عميق.
تنگ (مقابل گشاد)
نزديك به هم، به هم چسبيده.
ناراحتي و گرفتگي حال. تنگاتنگ (tәngatәng) = تنگِ تير (tәnge tir)
فشرده و به هم چسبيده، بسيار نزديك. تنگليك (tәnglik)
تنگي، تنگنا، فشار، سختي. تنگيخديرمك (tәngixdirmәk)
در تنگنا قرار دادن. تنگيخمَك (tәngixmәk)
به ستوه آمدن، دلتنگ شدن.
كم حجم شدن، تنگ شدن جا. تنگيشديرمك (tәngişdirmәk)
در تنگنا قرار دادن، به تنگ آوردن. تنگيمك (tәngimәk)
دلتنگ و ناراحت شدن.
كم حجم شدن

TӘNZİ : Az Turkish Farsi

:
دارويي گياهي كه از نوعي بوته در چين و ختن يافت مي‌شود.
نادر و كمياب.
هر چيز عزيز و گرانمايه. تنزييِ ختايي (tәnziye xәtayı)
تنزي كه از ختاي چين به دست آيد

TOĞANAQ : Az Turkish Farsi

: قلّاب چوبي. (← دوْغاناق)

TOĞAR : Az Turkish Farsi

: تغار، ظرف خمير گيري. (ريشة كلمه از «توْخ» (پر و سير) است.)

TOĞLU : Az Turkish Farsi

= توْغولو (toğulu)
تقلي، برّة يك ساله. (در اصل «توْخلو» از ريشة «توْخ» يا «توْق» (سير و چاق) درست شده.)

TOH : Az Turkish Farsi

:
توانايي، نا، قدرت.
گرمي و شور و هيجان. توْهدان گئدميش. (ناتوان شده، از شور و هيجان افتاده.) توْها (toha)
توانايي، شور و حال.
حرارت، گرمي.
تارهاي كرم ابريشم، چادركهاي كرم نوروزي و امثال آنها كه براي گرم شدن لانه تنيده شده باشد. توْهاماز (tohamaz)
ناتوان. توْهمار (tohmar) = توْهمال (tohmal)
توان فرسا، سخت.
نام كوهي در جنوب كوه دنا كه صعود بر قلّة آن توانفرسا است.
نام آهنگي از آهنگهاي قشقايي

TÖHBӘ : Az Turkish Farsi

= تؤحفه (töhfә)
(ع)
تحفه، ارمغان.
از نامهاي دختران

TÖHÜ : Az Turkish Farsi

: تيهو، نام پرنده‌اي شبيه كبك. (← توهو)

TÖK : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «تؤكمك» (ريختن) تؤكدورمَك (tökdürmәk)
به وسيلة ديگري ريختن، ريزاندن.
بر رسي بدني كردن، بازرسي. تؤكمَك (tökmәk)
ريختن، فرو ريختن، ريزش كردن.
جستجو كردن، تحقيق كردن، به هم ريختن و بررسي كردن. تؤكمه (tökmә)
عمل ريزش، ريختن.
فعل نهي از «تؤكمَك»، مريز، مپاش. تؤكمه-تؤکوش (tökmә-töküş) = تؤکوش (töküş)
ريخت و پاش، بي نظمي. تؤکوشدورمَك (töküşdürmәk)
به هم ريختن، پراكنده كردن.
تحقيق كردن، بررسي كردن. تؤکوشمَك (töküşmәk)
به هم ريختن، آشفته شدن.
به جان هم افتادن، دعوا كردن. تؤکوك (tökük)
به هم ريخته شده، نا مرتّب، از هم پاشيده. تؤکول (tökül)
فعل امر از مصدر «تؤکولمك» (ريختن).
گيسواني كه از پشت سر به پايين ريخته، پشت سر، موهاي اطراف سر. تؤکولمَك (tökülmәk)
ريختن، ريزش كردن. تؤکولمه (tökülmә)
عمل ريخت و پاش، ريزش و فرو ريختگي. تؤکولو (tökülü)
ريخته شده.
در هم ريخته، آشفته. تؤکولوم (tökülüm)
محل ريزش.
زمان ريختن، هنگام ريزش. تؤکوم (töküm)
نحوة ريزش، ريختن.
پشت گردن، محل آويزان شدن موهاي پشت سر. تؤکونتـو (töküntü)
خرد و ريز، آنچه ريخته شده باشد، آشغال، تفاله.
ريخت و پاش.
آدم لا ابالي. تؤکونه‌ك (tökünәk)
در هم ريخته، آشفته و پريشان.
آدم لاابالي.
علفهاي خشك كه بر اثر چراي دام در هم ريخته و زير پاي حيوانات كوبيده شده باشد

TOL : Az Turkish Farsi

: تل، تپّه. (ريشة كلمه از مصدر «دوْلماق» (پر شدن) است. ←دوْل1) توْلا (tola)
پنيرك، گياه پنيرك. (به اعتبار اين كه پرچم اين گياه پر و محكم است.) توْلو (tolu)
تگرگ. توْلوق (toluq) = توْلوخ (tolux)
مشك آبي. توْلوق داشى (toluq daşı)
جايي كه سنگ چين نمايند و مشكهاي آب يا دوغ را قرار دهند

TOMAĞA : Az Turkish Farsi

:
كاكل پرندگان، پرهاي روي سر بعضي از پرندگان مثل شانه به سر (هدهد) و امثال آن.
عينك چرمي كه براي پوشاندن سر و صورت باز شكاري به كار مي‌بردند

TONGӘ : Az Turkish Farsi

: شاخه، كندة درخت

TONGUZ : Az Turkish Farsi

: گراز. (← دوْن2، دوْنگوز)

TONQUR : Az Turkish Farsi

= توْنْگور (tongur)
سنگريزه، شن. توْنقورلاماك (tonqurlamak) = توْنگورلاماق (tongurlamaq)
غلتاندن، غلت دادن.
سنگ پراني، به طرف كسي سنگريزه پرتاب كردن

TOP : Az Turkish Farsi

:
توپ، وسيلة توپ بازي.
اسلحة توپ.
تل بزرگ، تپّة بزرگ و هر چيز فشرده و انبوه.
گرد، مدوّر، كروي شكل.
جمع، گروه.
قماش، توپ پارچه.
تشر، تهديد. توْپّا (toppa)
توده شده، انبوه و فشرده.
دسته، گروه. توْپّار (toppar)
گروه، دار و دسته.
تپّة بلند، تل بزرگ. توْپّارلاماق (topparlamaq)
جمع كردن، همه را در كنار هم جمع كردن.
تشر زدن، سرزنش كردن. توْپ ائدمك (top edmәk)
جمع كردن، در كنار هم قرار دادن.
هضم نشدن غذا در معده، قبض شدن شكم. توْپ بوتّاسى (top buttası)
نام بوته‌اي به شكل نيم كره. (← ديمچيك) توْپچو (topçu)
توپچي، توپ انداز.
لاف زن، دروغگو. توْپخانا (topxana)
توپخانه، محلّ استقرار توپ.
نوعي از تفنگ برنو، تفنگ برنو كوتاه. توْپراق (topraq)
خاك، تودة خاك، زمين، سرزمين، وطن. توْپلاتديرماق (toplatdırmaq)
انباشته كردن به وسيلة ديگري، روي هم انباشته كردن. توْپلاتماق (toplatmaq)
جمع كردن، روي هم انباشتن. توْپلاديلماق (topladılmaq)
جمع شدن، انباشته شدن. توْپلاشديرماق (toplaşdırmaq)
انباشته كردن، جمع كردن. توْپلاشديريلماق (toplaşdırılmaq)
جمع شدن، انباشته شدن. توْپلاشماق (toplaşmaq)
جمع و انباشته شدن. توْپلاما (toplama)
جمع، دسته، گروه، گرد هم آمده.
جمع آوري، گرد آوري.
دايره شكل، كروي شكل.
چابك، چاق و چلّه و قوي. توْپلاماق (toplamaq)
گرد كردن، همه را كنار هم جمع كردن.
تشر زدن. توْپلان (toplan)
چاق و چلّه، تنومند.
نامي از نامهاي سگ گلّه. توْپلانماق (toplanmaq)
گرد هم آمدن، جمع شدن. توپلانيلماق (toplanılmaq)
جمع شدن، توده شدن. توْپلايان (toplayan)
توپ و تشر كننده.
جمع آوري كننده، گرد آورنده. توْپّو بوتّا (toppu butta)
از انواع بوته‌ها كه به شكل نيم كره است. (← ديمچيك) توْپ-و-تشر (top-o-tәşәr)
توپ و تشر، تهديد. توْپّورلاماق (toppurlamaq)
تشر زدن، تهديد كردن، با تهديد و سر و صدا رقيب را بر سر جاي خود نشاندن.
جمع آوري كردن، گرد هم آوردن. توْپّوز (toppuz)
گرد، مدوّر، كروي شكل.
برجسته، برآمده.
چماق بزرگ كه سر آن گرد و مدوّر باشد.
چاق و چلّه و در عين حال زرنگ و چابك.
از نامهاي دختران و پسران. توْپّوش (toppuş)
تپل، چاق و چلّه، بچّة توپولو و كوتوله. توْپّوق (toppuq)
تپق، قوزك پا. توْپّوق آتماق (toppuq atmaq) = توْپّوق وورماق (toppuq vurmaq)
تپق انداختن زبان، بي موقع سخن گفتن.
به لكنت افتادن.
به هم خوردن قوزكهاي دو پا. توْپّوقلو (toppuqlu)
قوزك پا، مچ پا. توْپّول (toppul)
تپل، چاق و چلّه.
نام بوته‌اي به شكل نيم كره. (← ديمچيك) توْپ وورماق (top vurmaq)
تشر زدن، تهديد كردن.
بلوف زدن، لاف زدن

TOQ : Az Turkish Farsi

(3)
غر و لند. توقّ-و-پيرينگ (toqq-o-piring) = توْقّ-و-روق (toqq-o-ruq) = توْقّ-و-لوق (toqq-o-luq)
غرولند. توْقّولاماك (toqqulamak)
غرولند كردن

TOQ : Az Turkish Farsi

(1)
سير، مقابل گرسنه. (← توْخ، تيخ) توْقلاماج (toqlamac)
تريد سفت. توق مست (toq mәst)
ثروتمند خودخواه. توْقّولا (toqqula)
مشك آبي كوچك كه پر از آب كنند

TOQ : Az Turkish Farsi

(2)
بن مصدر «توقّوماك» (بافتن و كوبيدن) (← توْخ2) توْقّاناق (toqqanaq)
تخماق، ميخ كوب.
چوبدستي بلند و ستبر، عصا.
قلّاب چوبي. (← دوْغاناق) توْقّوماك (toqqumak)
بر زمين كوبيدن.
بافتن

TOQDURU : Az Turkish Farsi

: هوبره، آهو بره، از پرندگان زيبا. (← توْلآ)

TOR : Az Turkish Farsi

(2)
چابك، سريع، بسيار دونده.
ناآرام، وحشي، ياغي. توْران (toran)
توران، توران زمين، سرزمين اقوام چابك توراني. توْرغا (torğa)
سار، نام پرنده‌اي كه كمي از گنجشك بزرگتر است. (← بوغدا، بوغدا قوشو)

TOR : Az Turkish Farsi

(1)
تور، دام، تلّه. توْرا سالماق (tora salmaq)
به دام انداختن