Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
TӘTӘBBOH : Az Turkish Farsi

: (ع) محرّف «تتبّع»، تحقيق، تدبير و جستجو

TӘTӘBBUR : Az Turkish Farsi

: (ع) محرّف «تدبّر»، تدبير به كار بردن، چاره انديشي. (← تت، تتديرمك)

TӘTӘMMӘ : Az Turkish Farsi

: تتمّه، باقيمانده، بقيّه

TU : Az Turkish Farsi

: (ف)
تو، داخل، درون.
اتاقي كه اطراف آن محدود و تاريك باشد و روشنايي نداشته باشد. تو چال (tu çal)
يخچال كوه، يخچال طبيعي در كوههاي برف آلود، برفي كه در داخل گودال كوه باشد. تو دار (tu dar)
تودار، زيرك، عاقل و سيّاس. تو زيني (tu zini)
چرم دروني زين اسب. تو گاه (tu gah)
آلونك، خانة كوچك

TUC : Az Turkish Farsi

:
روي، فلز روي.
فلز مفرغ. توجو (tucu)
فلز روي

TÜC : Az Turkish Farsi

= تـوجـو (tücü)
روي، فلز روي.
مفرغ

TUCӘNGİ : Az Turkish Farsi

: آلونك، كومه. (در)

TUF : Az Turkish Farsi

:
پوشالي، تو خالي.
تپّه يا بلندي كه زير آن سوراخ تونل مانندي داشته باشد و باد از آن عبور كند.
سخن تو خالي، سخن اضافي، ياوه.
تف، آب دهان.
شكاف، غار كوه.
جاي گودي كه در آن آب يا برف جمع شود، يخچال برفي، گودال.
آبشار. توفال (tufal)
پوچ، تو خالي.
سخن بيهوده، ياوه. توفالا (tufala)
تفاله، آشغال، هر چيز توخالي و اضافي، باقيماندة هر چيز. توفان (tufan)
توفان، باد شديد. توفانليق (tufanlıq)
روز توفاني، هواي توفاني

TÜF : Az Turkish Farsi

:
صداي تف، تف، آب دهان.
از اصوات تأسّف.
تو خالي. (← توف) تـوفنگ (tüfәng)
تفنگ، اسلحه، آلت توفنده. تـوفنگچي (tüfәngçi)
تفنگچي، تير انداز. تـوفنگچيليك (tüfәngçilik)
تفنگچي‌گري، مهارت تير اندازي. تـوفنگلي (tüfәngli)
تفنگدار، مسلّح. تـوفورجَك (tüfürcәk): آب دهان. تـوفورمَك (tüfürmәk)
تف انداختن، پرتاب كردن آب دهان. تـوف-و-لعنت (tüf-o-lә”әnәt)
تف و لعنت، نفرين و سرزنش

TÜFEYLİ : Az Turkish Farsi

: مترّك «طفيلي»، وابسته، مهماني كه بدون دعوت همراه ديگران به مهماني رود

TUĞUR : Az Turkish Farsi

: هر چيز گرد،كروي يا استوانه‌اي شكل. توغور-توغور (tuğur-tuğur)
اشياي گرد و كروي شكل.
در حال غلتيدن. توغورلا (tuğurla)
بغلتان. توغورلاماق (tuğurlamaq)
غلتاندن، غلتانيدن. توغورلانماق (tuğurlanmaq)
غلتيدن، غلت خوردن

TUĞURTMAK : Az Turkish Farsi

: برخيزاندن. (← تور1، تورغوتماق)

TUĞUZDURMAQ : Az Turkish Farsi

: برخيزاندن. (← تور1، تورغوزدورماق)

TÜHÜ : Az Turkish Farsi

: تيهو، نام پرنده‌اي شبيه كبك. (كلمه از اسم صوت
تـوه تـوه
… درست شده)

TUK : Az Turkish Farsi

= توكّ (tukk)
صداي چكيدن قطره، چك چك. توكّا (tukka)
قطره، چكّه. توكّالاماق (tukkalamaq) = توكّ ائدمك (tukk edmәk) = توكّولاماك (tukkulamak)
قطره قطره چكيدن. توك-توك (tuk-tuk)
قطره قطره. توك-توك ائدمك (tuk-tuk edmәk)
قطره قطره ريختن، تراوش كردن

TÜK : Az Turkish Farsi

(1)
مو، موي سر.
تار مو يا پشم.
پرِ پرندگان.
پرز، پود، موي اضافي. تـوك باسماق (tük basmaq)
پُر مو شدن، بلند شدن موي سر. تـوكسـوز (tüksüz)
بدون مو، بدون پر يا پشم. تـوكلَنمَك (tüklәnmәk)
مو در آوردن، ريش، پشم يا پر در آوردن. تـوكلو (tüklü)
مو دار، ريشدار، داراي پشم، مو يا پر و بال. تـوكلوجه (tüklücә)
داراي مو يا پشم كم، نسبتاً پردار، داراي بال و پر اندك.
نام بوته‌اي گياهي كه كركدار است. تـوکول (tükül)
قسمتي از سر انسان كه موي سر از آنجا آويزان مي‌شود، اطراف و پشت سر. تـوکوم (tüküm)
موي من، زلف من.
دسته يا بسته‌اي از مو يا پشم.
گياه كاكوتي. (← كگ، كگليك اوْتو)

TÜK : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «تـوكمك» (دوختن) (← تيك1) توکمه (tükmә)
دكمه، تكمه

TÜK : Az Turkish Farsi

(3)
بن فعلي مصدر «توکتمك» (تمام كردن) كه به تنهايي كاربرد ندارد. تـوكَت (tükәt)
تمام كن، خاتمه بده. تـوكَتديرمك (tükәtdirmәk) = تـوكَرْتْمَك (tükәrtmәk) = تـوكَتمَك (tükәtmәk)
تمام كردن، به پايان رساندن. تـوكتمه‌لي (tükәtmәli)
تمام كردني. تـوكَن (tükәn)
تمام شو. تـوكَنديرمك (tükәndirmәk)
به اتمام رساندن، تمام كردن. تـوكَنمَز (tükәnmәz)
تمام نشدني، بي پايان.
فراوان، زياد. تـوكَنمزليك (tükәnmәzlik)
بي پاياني، پايان ناپذيري. تـوكَنمَك (tükәnmәk)
تمام شدن، پايان يافتن. تـوكنمه‌لي (tükәnmәli)
تمام شدني. تـوكَنه‌ني (tükәnәni)
خلاصه، خلاصة كلام

TUKAN : Az Turkish Farsi

: خار، تيغ درخت. (← تيك1، تيكان) توكانلى (tukanlı)
خار دار. توكانليق (tukanlıq)
خارستان، خار زار

TÜKÜRTMӘK : Az Turkish Farsi

: نشاندن نهال و امثال آن)

TUL : Az Turkish Farsi

: تل، تپّه. (اصل كلمه «دوْل» از مصدر «دوْلماق» (پُر و آكنده شدن) است.) تول-و-تومّاج (tul-o-tummac)
تل و تپّه، پستي و بلندي. تولوق (tuluq)
مشك كوچكي كه پر از آب كنند.
جهش آب از چشمه. تولوق-تولوق (tuluq-tuluq)
جهش و فوران آب از چشمه. تولوم (tulum)
برآمدگي، تل، بلندي، برجستگي. تولومّ-و-گوْود (tulumm-o-govd)
برآمدگي و گودال، بلندي و پستي. تولومّا (tulumma)
تلمبه، وسيلة استخراج آب از زمين

TÜL : Az Turkish Farsi

:
طول، درازا.
ادامه و دنبالة كار. (← تول)

TÜL : Az Turkish Farsi

:
طول، درازا.
ادامه، دنباله.
زمان طولاني. تولانـی (tülanı)
طولاني، مدت زياد. تـولکو (tülkü)
(از «تـول» (بلند) + کو = قوي (در تركي قديم به معني (دُم) تشكيل شده است.) روباه، جانور دُم بلند. (گلّه‌زن) (← تيل، تيلكي.) تـولَكّي (tülәkki)
نشاء، جوانة‌ بادنجان، گرجه و… كه به تدريج رشد كند و بلند شود.) تـوله (tülә)
توله، زاد و ولدي كه ادامه دهندة نسل باشد، نوزاد سگ، روباه و جانوران وحشي.
تخم مرغي كه زير مرغ كُرك مي‌گذارند تا تخم گذارد.
بزرگترين قاب در قاب بازي كه با آن قابهاي ديگر را بزنند. تـوله باز
قاب باز، قاب باز ماهر. تـوله خيرّ ائدمَك
قرار گرفتن قاب بزرگ در كنار قاب كوچك. تـوله‌مك (tülәmәk)
توله كردن و زاييدن سگ.
آگاه شدن سگ از خطر و پريدن از جاي خود. تـولو (tülü)
انگلك، انگشت دراز كردن و مسخره كردن. تـولونگو (tülüngü)
انگُلكي، مورد تمسخر قرار گرفته

TÜL HAL : Az Turkish Farsi

: به سرعت، با تندي و عجله

TÜLӘH : Az Turkish Farsi

(2)
پنيرك، گياه پنيرك. (← توْلا)