Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

TӘXT : Az Turkish Farsi

:
تخت، تخته.
تختخواب.
تمام و كامل.
اريكه، تخت سلطنتي.
وضعيّت خوب، شاداب و سر حال.
جاي صاف و مسطّح.
كف كفش، ته كفش. تخته (tәxtә)
تختة چوبي و امثال آن.
تخته سنگ پهن.
مجازاً به معني ريشة گردن، بن گردن. بوينو تخته سي. (ريشة گردنش) تخته ائتمَك (tәxtә edmәk)
تعطيل كردن. تخته نرد (tәxtә nәrd)
آلت مخصوص بازي نرد

TӘY : Az Turkish Farsi

:
قرارداد.
كامل، خالص و ناب. (اين كلمه ربطي به «طي» عربي ندارد. ← تئي) ته‌ي-به‌ي (tәy-bәy)
فروش كامل، قطعي كردن معامله، قرارداد بستن

TӘYӘRӘ : Az Turkish Farsi

: (ع) طيّاره، هواپيما

TӘYӘR : Az Turkish Farsi

:
دقيق، درست. (اصل كلمه در تركي قديم به صورتهاي «تگر»، «ته‌يه‌ر» و «تيگير» به معني وسط دايره يا چرخ است و «دگيرمان» (آسياب) از همين ريشه است.) تير ته‌يه‌ر داشينگ اوْرتاسينا ده‌يدي. (تير دقيقاً به وسط سنگ اصابت كرد.)
زينت، تزيين و آرايش.
معيار، سنجش دقيق. قاپانينگ ته‌يه‌ريني اله گتيرينگ. (معيار ترازو را به دست آوريد.) ته‌يه‌ر ائدمَك (tәyәr edmәk) = ته‌يه‌ر وئرمَك (tәyәr vermәk)
زينت دادن، تزيين كردن

TӘZ : Az Turkish Farsi

: فضلة حيوان. تزَك (tәzәk)
فضلة حيوانات حرام گوشت. تزَكله‌مك (tәzәklәmәk) = تزله‌مك (tәzlәmәk)
فضله انداختن حيوان. تزه (tәzә)
فضلة حيوان حرام گوشت كه معمولاً تا مدّتها تازه به نظر مي‌رسد.
تازه، نو، جديد

UC : Az Turkish Farsi

: ابتدا يا انتهاي هر چيز بلند مانند طناب، قلّة كوه و … (← اوج) اوجا (uca)
بلند، بالا. اوجا بوْيلو (uca boylu)
بلند قامت، بلند بالا، بلند قد. اوجا داغلار (uca dağlar)
كوههاي بلند.
نام آهنگي از آهنگهاي موسيقي. اوجادان (ucadan)
از بلندي، از بالا.
با آهنگ و صداي بلند. اوجاوشماق (ucalaşmaq) = اوجالانماق (ucalanmaq)
بلند تر و بالا تر رفتن، اوج گرفتن. اوجالْتْماق (ucaltmaq)
بالا بردن، بلند كردن.
رتبه دادن، ترفيع دادن. اوجالماق (ucalmaq)
بلند شدن، دراز شدن. اوجاليق (ucalıq)
بلندي، ارتفاع، بالا و بلند بودن.
تل، تپّه، بلندي. اوجالين-آلچاقليق (ucalın-alçaqlıq) = اوجالين-آلچاقلين (ucalın-alçaqlın)
پر نشيب و فراز

UÇ : Az Turkish Farsi

:
فعل امر از مصدر «اوچماق» (پرواز كردن)
در تركي قديم به معاني «بيهوش شو» و «بهشت» (پرواز روح) اوچا-اوچا (uça-uça)
پرواز كنان. اوچار (uçar) = اوچاغان (uçağan) = اوچان (uçan)
سريع، چابك، به سرعت حركت كننده.
هرچه در هوا پرواز كند. اوچراماق (uçramaq) = اوچوراماق (uçuramaq)
به سرعت به هم رسيدن، ملاقات كردن، دچار شدن. اوچقون (uçqun)
سريع، چابك، تند و تيز. اوچقونماق (uçqunmaq)
بيهوش شدن به خاطرخنده يا گرية زياد، پس افتادن نفس. غش كردن، پريده شدن رنگ صورت. اوچماق (uçmaq)
پريدن، پرواز كردن.
پرتاب شدن، سقوط كردن.
با سرعت تمام دويدن.
شكستن و خرد شدن لبة چيزي. ديشي بالي اوچموش. (قسمتي از دندانش شكسته.)
رنگ باختن.
فرّار شدن گاز وامثال آن.
لرزيدن و متشنّج شدن. اوچورتماق (uçurtmaq)
پراندن، پرانيدن.
مجازاً به معني دروغ گفتن و لاف زدن. اوچوروق (uçuruq) = اوچوروم (uçurum)
پرتگاه. اوچوروماق (uçurumaq)
لرزيدن، متشنّج شدن. (بيات) اوچوشماق (uçuşmaq)
دسته جمعي پريدن. اوچوق (uçuq)
رنگ باخته، رنگ پريده.
تبخال، تاول. اوچوقلاما (uçuqlama)
تبخال، تاول. اوچوقلاماق (uçuqlamaq)
تبخال زدن. اوچولماق (uçulmaq)
پرت شدن.
پرواز داده شدن

ÜC : Az Turkish Farsi

:
ابتدا يا انتهاي رشته، نوك و سر هر چيز.
بالا، طرف بالا، قلّه.
لبه، مرز.
طرف، سو. (بير اوجو
يك طرفش) (← ايج) اوجسوز (ücsüz)
بي انتها، بي پايان. اوجَشمك (ücәşmәk)
بلند شدن، بالا رفتن.
بلند شدن سر و صدا، با هم دعوا و نزاع كردن. سسلري اوجَشميش
(سر و صدايشان بلند شده.)
در هم گير كردن نوك دو رشته يا نخ. ايپلري نـوكّـو بير بيرينن ا‌وجشميش. (نوك نخهايشان در هم گير كرده.) (بين آنها اختلافي رخ داده است.)
با هم مسابقه گذاشتن. (← ايج و اؤجشمك) اوجَلمك (ücәlmәk)
بلند شدن. اوجلو (üclü)
دنباله دار، دراز، نوك دار. اوجه (ücә)
بلند، بالا، جايگاه برتر. اوجه‌ليك (ücәlik)
بلندي، ارتفاع، قلّة كوه. اوج‌هه (üc hә)
صوتي است جهت برخيزاندن شتر از جاي خود

ÜÇ : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «اوچمك» (پرواز كردن.) اوچَر-قچر (üçәr-qәçәr)
با عجله و شتاب.
نام نوعي بازي از بازيهاي دسته جمعي كودكان. اوچمك (üçmәk)
پرواز كردن، پريدن.
پرتاب شدن،‌ از بلندي سقوط كردن.
لرزيدن.
پريدن وشكستن لبة چيزي. اوچَن (üçәn)
پرواز كننده، پرنده.
آنكه از پرتگاه افتاده.
فرّار، پرنده. اوچه-اوچه (üçә-üçә)
پرواز كنان، درحال پرواز. اوچورْتْمك (üçürtmәk)
پرواز دادن، پراندن.
مجازاً دروغ گفتن و لاف زدن.
از پرتگاه پرتاب كردن. اوچوره‌مك (üçürәmәk)
به‌سرعت به هم رسيدن، موقّتاً ملاقات كردن. اوچوروگ (üçürü) = اوچوروم (üçürüm)
پرتگاه، سرازيري تند و شيبدار. اوچوش (üçüş)
پرواز، پريدن. اوچوشدورمك (üçüşdürmәk)
به صورت دسته جمعي پرواز دادن، با هم به پرواز واداشتن. اوچوشمك (üçüşmәk)
با هم پرواز كردن. اوچوگ– اوچوگ (üçüg-üçüg)
لرزان، متشنّج، در حال لرزش. اوچولمك (üçülmәk)
به پرواز در آمدن، پرانده شدن. اوچوم (üçüm)
راه و روش پريدن، پرش.
پرتگاه. اوچونتو (üçüntü)
پرتگاه

ÜÇ : Az Turkish Farsi

(1)
سه، عدد
اوچ باسما (üç basma)
نوعي رقص كه در هنگام رقصيدن پاها سه بار به جلو حركت مي‌كند و يك بار به عقب بر مي‌گردد. اوچ قيچلي (üç qıçlı)
سه پايه. اوچ گوْودال (üç govdal)
از بازيهاي دسته جمعي كودكان. اوچلَمه (üçlәmә)
سه تايي، نوعي طناب كه از سه قسم رشته بافته مي‌شود. اوچوم (üçüm)
سوّم، سوّمين. اوچومكو (üçümkü)
سوّمين. اوچ يانلى (üç yanlı)
سه نفره، سه طرفه

UÇUN : Az Turkish Farsi

: براي، به خاطر، به دليل

UD : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «اودماق» (بلعيدن) (← اوت1) اوددورماق (uddurmaq)
بلعاندن. اودغونماق (udğunmaq)
حالتي كه لقمه در گلو گير كند. اودماق (udmaq)
بلعيدن.
در قمار بردن

UDDӘ : Az Turkish Farsi

: (ع) عهده، مسئوليّت. عودّه‌دن گلمك (uddәdәn gәlmәk)
از عهده بر آمدن، چاره جويي كردن

ÜDGÜN : Az Turkish Farsi

: آواره. (← ايت2،‌ ايتگين)

ÜDÜK : Az Turkish Farsi

:
سوراخ سوراخ ، مشبّك.
سوراخ نوك پستان. (اصل كلمه «اوچوک» (شكسته و پريده) از مصدر «اوچمك» است.) اودوک- دليك (üdük-dәlik)
سوراخ سوراخ، تكّه پاره

UDUL : Az Turkish Farsi

:
تشريفات، دنباله دار، كار دنباله‌دار.
گرفتاري و درد سر. (ريشة كلمه از مصدر «اوزانماق» (طولاني شدن) است؛ يعني به شكلهاي «اوزول»، «اوذول»، «اودول» و «اوتول» تغيير يافته. ← اوز، اوتول)

UDUM : Az Turkish Farsi

:
علم جادويي، قدرت تسلّط بر اجنّه.
بازي برد و باخت، مسابقه، مجازاً به معني خوش قدم و مبارك. (ريشة كلمه از اوتماق به معني برنده شدن است.) اودوم-اودوم (udum-udum)
نوعي بازي دسته جمعي در بين كودكان و نو جوانان. اودوملو (udumlu)
كسي كه بر دانش سحر و جادويي مسلّط باشد

ÜDÜM : Az Turkish Farsi

: عمل مسابقه، برنده شدن در مسابقه. (← اوت1، اوتـوم) اودوم-اودوم (üdüm-üdüm)
نام يكي از بازيهاي دسته جمعي كودكان و نوجوانان

ÜDÜRÜG : Az Turkish Farsi

: به سرعت،سريع و تند. (اصل كلمه «اوچوروگ» از مصدر «‌اوچمك» (پرواز كردن) است.)

UF : Az Turkish Farsi

:
از اصوات تأسّف، تعجّب و لذّت. اوف دئمه‌دي. (اعتراض نكرد، ناراحت نشد.)
صداي وزش باد و هر چيز كوبيده و ريز كه به باد دهند. اوفاق (ufaq)
خرد و ريز شده، نان خشك و ريز.
ترد، شكننده و ظريف. اوفاقلاماق (ufaqlamaq)
ريز و كوچك كردن، ريز ريز كردن. اوفالانماق (ufalanmaq)
خرد شدن، ريز ريز شدن. اوفره (ufrә) = اوفوره (ufurә)
آرد، آرد زبر. (← اور، اوربا) اوفّولاماق (uffulamaq)
صداي فش فش باد به گوش رسيدن. اوفّئي (uffey) = اوفّئيش (uffeyş)
از اصوات لذّت

ÜF : Az Turkish Farsi

: اُف، صداي دميدن، دميدن در محل سوختگي. اوفروت (üfrüt)
لخت، برهنه و عريان. اوفروگ (üfrüg)
پوسيده و كهنه.
كاملاً سوخته و از بين رفته. اوفرولمك (üfrülmәk)
سوختن و تاول زدن بر اثر سوختگي. اوفله‌مك (ütlәmәk) = اوفورمك (üfürmәk)
پف كردن، دميدن. اوفوراق (üfüraq)
پف، دم، فوت. اوفوروگ (üfürüg)
پف، فوت، دم.
پلاسيده، كهنه، از بين رفته. اوفورولمك (üfürülmәk)
دميده شدن. اوفوروم (üfürüm)
عمل فوت كردن، نحوة دميدن. اوفوروم-زوفوروم (üfürüm-züfürüm)
جزع و فزع، گريه و زاري

ÜGӘC : Az Turkish Farsi

: گاو نر جوان. (بيات) (← اؤك2، اؤکوز)

ÜGӘN : Az Turkish Farsi

: دهنه، افسار، دهنة اسب. (← اؤگ، اؤگن) اوگنله‌مك (ügәnlәmәk)
افسار كردن، دهنه بر اسب يا استر زدن

UĞRA : Az Turkish Farsi

: فعل امر از «اوغراماق» (برخوردكردن) (← اورْغ، اورغا) اوغراشماق (uğraşmaq)
با همديگر مواجه شدن، يكديگر را ملاقات كردن. اوغراما (uğrama)
آنچه ناگهان به انسان بر خورد كند، اتّفاق، رويداد.
بيماري ناگهاني، صرع و غش. اوغراماق (uğramaq)
برخورد كردن، ملاقات كردن، مواجه شدن

UĞUN : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «اوغونماق» اوغوندورماق (uğundurmaq)
به عقب برگرداندن، گرداندن.
سر گرم و مشغول كردن.
تاب دادن، چرخ دادن. اوغونماق (uğunmaq)
گشتن، گرديدن، دور زدن، گردش كردن.
گيج شدن سر