Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
URĞ : Az Turkish Farsi

= اورْق (urq)
به سويي حمله نمودن، حركت كردن حمله گونه. (شش ← اولْق و اوغرا) اورق ائتدي اوستومه. (به طرفم حمله كرد.) اورغاشماق (urğşmaq)
بر خورد كردن، ملاقات كردن. اورغاما (urğama)
بيماري صرع و غش. (← اوغرا، اوغراما) اورغاماق (urğamaq)
برخورد كردن. اورق اوْلماق (urq olmaq)
حمله كردن، جهيدن و پريدن به سوي كسي

ÜRGӘN : Az Turkish Farsi

: تيغ سلماني، كارد گونة بسيار تيزي كه در گذشته مردان با آن صورت خود را اصلاح مي‌كردند. (ريشة كلمه از «اوْرماق» به معني بريدن است.)

ÜRK : Az Turkish Farsi

= اورْگ (ürg)
فعل امر از مصدر «اوركمك» (رميدن) اوركمك (ürkmәk)
رميدن، فرار كردن، از جا جهيدن. اوركمه (ürkmә) = اورکو (ürkü)
رم، رميدن، وحشت. اوركن (ürkәn)
رموك، ترسو. اورکوتمك (ürkütmәk)
رماندن، فراري دادن. اورکوشمك (ürküşmәk)
دسته جمعي رميدن، با هم فرار كردن. اورکوك (ürkük)
رموك. اورکو گـؤتورمك (ürkü götürmәk)
رميدن، وحشت برداشتن. اورکولمك (ürkülmәk) = اورکونمك (ürkünmәk)
رمانده شدن، فراري داده شدن. اورکونتو (ürküntü)
رم، ترس، وحشت.
تبخالي كه بر اثر ترسيدن درهنگام خواب روي لبها ايجاد شود. اوركَنچي (ürkәnçi) = اورگَنچي (ürgәnçi)
ترسو، وحشي گونه. اورگه (ürgә)
اسب جوان 2 الي 3 ساله كه رام نشده باشد

ÜRӘK : Az Turkish Farsi

:
قلب، دل.
احساس، تمايلات قلبي.
جرأت، شهامت. اوره‌ك آغيريغى (ürәk ağırığı)
دل درد، شكم درد. اوره‌ك افسيلمك (ürәk әfsilmәk)
تمايل پيدا كردن، متمايل شدن، هوس كردن. اوره‌ك اوزولمك (ürәk üzülmәk)
دل پاره شدن، به شدّت ترسيدن. اوره‌ك ائسيلمك (ürәk esilmәk)
آرامش يافتن، تسلّي يافتن. اوره‌ك-بؤيره‌ك (ürәk-böyrәk)
دل و قلوه. اوره‌ك بولانماق (ürәk bulanmaq)
دل به هم خوردن، حالت اسفراغ دست دادن. اوره‌ك پئتي (ürәk peti)
اسهال. اوره‌ك جوْشماق (ürәk coşmaq)
مهر ورزيدن، احساس علاقه كردن و جوشيدن با نزديكان و خويشان. اوره‌ك دوْلماق (ürәk dolmaq)
ناراحت شدن، دلخور شدن. اوره‌كسيز (ürәksiz)
ترسو، كم جرأت.
آدم احساساتي و جوشي. اوره‌ك شيشمك (ürәk şişmәk)
دق كردن، بغض كردن، دلخور شدن. اوره‌ك كسيلمك (ürәk kәsilmәk)
دل ريسه، ضعف و سستي بر اثر گرسنگي. اوره‌ك گئدمك (ürәk gedmәk)
دل ريسه، ضعف و سستي.
دل باختگي، عاشق شدن. اوره‌كلَنمك (ürәklәnmәk)
دل و جرأت يافتن، شجاع شدن.
با گريه و ناراحتي درد دل كردن. اوره‌كلي (ürәkli)
پر دل و شجاع، با جرأت و شهامت. اوره‌ك وورماق (ürәk vurmaq)
مضطرب شدن.
جرأت به خرج دادن. اوره‌ك وورونماق (ürәk vurunmaq)
مضطرب شدن، به هيجان آمدن.
حالت تهوّع و استفراغ داشتن. اوره‌ك وئرمك (ürәk vermәk)
دل به هم بستن، متّحد شدن.
تشجيع كردن، تقويت كردن. اوره‌ك يانان (ürәk yanan)
دلسوز، مهربان. اوره‌ك يانديرماق (ürәk yandırmaq)
دلسوزي كردن. اوره‌گه ده‌يمك (ürәgә dәymәk)
دل آزرده كردن، آزردن، تأثير منفي بر دل نهادن. اوره‌گي بوتون (ürәgi bütün)
خاطر جمع، مطمئن. اوره‌گي داغلى (ürәgi dağlı)
داغدار، دردمند. اوره‌گي دوْلو (ürәgi dolu)
ناراحت، عصباني. اوره‌گي نازيك (ürәgi nazık)
رقيق القلب، رحيم و مهربان

ÜRKÜZ : Az Turkish Farsi

: اركستر، همنوازي گروه عاشيقهاي قشقايي

ÜRRӘTMӘK : Az Turkish Farsi

: سخن را به درازا كشاندن، طولاني كردن سخن

URŞ : Az Turkish Farsi

= عورشه (urşә) = عوشور (uşur)
(ع) محرّف عشر، يك دهم از هر چيز كه ماليات داده مي‌شد

URUF : Az Turkish Farsi

:
اريب، كج.
دنبال، دنباله. دوشموش اوروفونا. (به دنبالش افتاده.) (ريشة كلمه از مصدر «اوْرماق» (پاره كردن است.)

URUM : Az Turkish Farsi

: چراي شبانة دام. (← اؤر1، اوروم)

URUSU : Az Turkish Farsi

: (رو) ارسي، نام نوعي از انواع كفش

US : Az Turkish Farsi

: عقل، فهم و شعور. (تر. قد) اوسّا (ussa)
آنكه فهيم باشد، استاد، ماهر، زبر دست.
معلّم، مربّي.
نوازنده، مطرب. اوسّاليق (ussalıq)
استادي، مهارت، زبر دستي.
نوازندگي، مطربي

UŞ : Az Turkish Farsi

:
صداي كودك كه معمولاً در يك سالگي اوش-اوش كند.
صداي آدم سرما زده. اوشاق (uşaq)
بچّه، كودك. (گروهي بر اين باورند كه ريشة كلمه يا از مصدر «اوشاماق» در تركي قديم به معني خرد و كوچك شدن است؛ و يا از «اوچاق» به معني بهشت است، امّا كودكان معمولاً به هنگام زبان باز كردن «اوش-اوش» مي‌گويند.) اوشاغى اوْلماق (uşağı olmaq)
زاييدن زن زائو. اوشاق اوْيونو (uşaq oyunu)
بازي و كار بچّگانه، حركات كودكانه. اوشاقلى (uşaqlı)
زن حامله.
عيالوار، كسي كه تعداد فرزندانش زياد باشد. اوشاقلى آرواد (uşaqlı arvad)
زن حامله. اوشاقليق (uşaqlıq)
كودكي، دوران كودكي. اوشوماق (uşumaq)
لرزيدن، از سرما لرزيدن و منجمد شدن. (به اعتبار «اوش-اوش» كردن در هنگام سرماي شديد. ← اوش، اوشومَك)

ÜS : Az Turkish Farsi

= اوست (üst)
بالا، روي، فوق.
رويه، سطح. (← اوز1)
جز‍‍‍‌ء، تابع. سن خلق اوستونه يا خلق سنينگ اوستونگه؟ (آيا تو بايد تابع مردم باشي يا مردم تابع تو؟) اوست آغاجى (üst ağacı)
رشتة باريكي كه در بين تارهاي قالي بافته مي‌شود. (← اينچه، اينچه تپ) اوست اؤرتمه (üst örtmә) = اوست اؤرتو (üst örtü)
اسباب پوشش، پوشاكهايي از قبيل جاجيم، گليم و ساير رو اندازها. اوس تومّانى (üs tummanı)
تنبان مرغوب زنانه كه از روي تنبانهاي ديگر پوشيده شود. اوستلَتي (üstlәti) = اوسلتي (üslәti)
سطحي، از رو، از رويه. اوسته (üstә)
بالاي، روي، فوق.
به خاطر، براي. بير تيكّه چؤره‌ك اوسته جرلشميشلر. (به خاطر لقمه‌اي نان با هم دعوا كرده‌اند.) اوستو آچيق (üstü açıq)
رو باز، آشكار، فاش و علني. اوستو اؤرتوک (üstü örtük) = اوستو اؤرتولو (üstü örtülü)
پوشيده، مخفي و پنهاني. اوستونه (üstünә)
در بالاي، در روي، ما فوق.
در بارة، راجع به. اوستونه آد قوْيماق (üstünә ad qoymaq)
نام بر روي كسي يا چيزي گذاشتن، نامزد كردن، دختري را از كوچكي براي پسري در نظر گرفتن.
متّهم كردن، بد نام كردن. اوستونه چكمك (üstünә çәkmәk)
افزودن، زيادتر كردن.
به طرف كسي حمله كردن.
آرشه بر آلات موسيقي كشيدن و نواختن. اوستونه چيخماق (üstünә çıxmaq)
بر بالاي جايي يا چيزي قرار گرفتن.
ناگهان در صحنة حادثه وارد شدن و بر جزئيات آن واقف شدن. اوستونه قوْيماق (üstünә qoymaq)
افزودن، اضافه كردن.
چيزي را بر روي چيزي گذاشتن.
غلو كردن، اغراق نمودن، سخن را با دروغ آميختن. اوستونوباسديرماق (üstünü basdırmaq) = اوستونو وورماق (üstünü vurmaq)
روي چيزي را پوشاندن، پرده پوشي كردن و افشا نكردن مطلبي. اوست-و-باش (üst-o-baş)
سر و صورت، وضعيّت ظاهري. اوسده (üsdә)
در بالا. اوسده‌كي (üsdәki)
بالايي

ÜŞ : Az Turkish Farsi

:
از اصواتي كه كودكان در يك سالگي ادا مي‌كنند.
از اصوات سوزش سرما، صداي آدم سرما زده. اوشاق (üşaq)
كودك، بچّه. (آنكه اوش-اوش كند. ← اوش، اوشاق) اوشومك (üşümәk)
از سرما لرزيدن، منجمد شدن به خاطر سردي هوا. (اين كلمه در تركي قديم به معني كرخ و جمع و جور شدن است. ← اوش، اوشوماق) اوشونمك (üşünmәk)
لرزيدن، چندش

USANMAQ : Az Turkish Farsi

: خسته و بيزار شدن، از خستگي يا ناتواني بريدن. (← اوز3)

UŞKӘLӘ : Az Turkish Farsi

: نام آهنگي شاد در موسيقي

ÜŞKӘLӘ : Az Turkish Farsi

: نام آهنگي شاد در موسيقي

USKURU : Az Turkish Farsi

: قالب تنگ، تحت فشار قرار گرفته. اوسكورويا وورماق (uskuruya vurmaq)
به قالب زدن، تحت فشار قرار دادن

UŞPUL : Az Turkish Farsi

: دژپيه، كورك، دمل، دمل بزرگي كه در ناحية گردن ايجاد شود

USSA QUDUS : Az Turkish Farsi

: استو قدوس، نام گياهي از تيرة نعناعيان كه از گياهان طبّي و معطّر شمرده مي‌شود

UŞTULUM : Az Turkish Farsi

: اشتلم، اخّاذي، رشوه

USU : Az Turkish Farsi

: آب. (قنقري خلج)

UT : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «اوتماق» (كرز دادن، سوزاندن. ← اوْت) اوتدورماق (utdurmaq)
به سوزاندن و كرز دادن وادار كردن. اوتماق (utmaq)
كرز دادن، سوزاندن. اوتو (utu)
اطو، وسيلة داغ كردن و آراستن لباس. (← اوْت، اوْتو) اوتولاماق (utulamaq)
اطو زدن، اطو كردن لباس. اوتولو (utulu)
اطو زده شده

UT : Az Turkish Farsi

(1)
فعل امر از مصدر «اوتماق» (بلعيدن) اوتازماق (utazmaq)
بلعاندن.
تاختن، اسب تاختن در هنگام مسابقه. اوتان (utan)
بلعنده.
برندة قمار. اوتانماز (utanmaz)
بي شرم، بي حيا، پررو. اوتانماق (utanmaq)
شرم كردن، خجالت كشيدن، از شرم و حيا به لكنت افتادن و آب دهان را قورت دادن.
سخن خود را خوردن، حرف خود را نزدن. اوتماق (utmaq)
قورت دادن، بلعيدن، فرو بردن.
شرم كردن و سخن خود را نگفتن.
بردن در بازي قمار. اوتغونماق (utğunmaq)
حالتي كه شخص در هنگام غذا خوردن غذا را با چند بار قورت دادن ببلعد. اوتدورماق (utdurmaq)
بلعاندن، وادار به قورت دادن نمودن.
وادار به باخت نمودن.
به سوزاندن و كرز دادن وادار كردن. اوتوجو (utucu)
بلعنده، قورت دهنده.
برنده.
مجازاً به معني رشوه‌خوار. اوتوزماز (utuzmaz)
شكست ناپذير، آنكه هميشه برنده است. اوتوزماق (utuzmaq)
باختن، از دست دادن، در قمار همه چيز را از دست دادن. اوتوق (utuq)
مجراي طعام از حلقوم تا معده، مري، عضو قورت دهنده. اوتوم (utum)
مسابقه، عمل برنده شدن

ÜT : Az Turkish Farsi

(1)
فعل امر از مصدر «اوتمك» (قورت دادن) (← اوت1، اوتماق) اوتمك (ütmәk)
قورت دادن، بلعيدن.
برنده شدن در قاب بازي، مسابقه را بردن. اوتوم (ütüm)
عمل قورت دادن.
عمل برد و باخت، مسابقه