Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

TÜRK : Az Turkish Farsi

:
ترك، اقوام مختلف تركان دنيا.
آن‌كه ترك زبان باشد. (ريشة كلمه از «تـوره‌مك» يا «تؤره‌مك» (آفريدن) است.) تـوركمن (türkmәn)
تركمن، نام قومي از اقوام ترك. (تـورك + من (كسي كه) = آن كه ترك اصيل باشد.)
نام آهنگي از آهنگهاي موسيقي قشقايي. تـورکو (türkü)
تركي، زبان تركي. تورك-و-توْوال (türk-o-toval)
اقوام ترك و توال (نام قومي در چين)، ترك و غير ترك. تـوركييات (türkiyat)
تركان، اقوام مختلف ترك. تـوركيياتليق (türkiyatlıq)
ترك بودن

TURӘNC : Az Turkish Farsi

:
ترنج، بالنگي.
نام نقشي از نقشهاي قالي

TURT : Az Turkish Farsi

: دُرد، رسوب، ته نشست مايعات. (ريشة كلمه از مصدر «تورماق» (ايستادن) است.) تورتو (turtu) = تورته (turtә)
درد، رسوب، آنچه از ته نشين شدن كرة جوشيده به دست آيد، ته نشين روغن حيواني تازه

TURUP : Az Turkish Farsi

: ترب، تربچه. توروپچا (turupça)
تربچه

TURUŞ : Az Turkish Farsi

:
ترش، مزة ترش.
محكم، تند و سريع. بير توروش شاپالاق اوْنا ووردو. (سيلي محكمي به او زد.) توروشال (turuşal)
ترشيدگي و نفخ معده، ترشّح اسيد معده، ناراحتي معده. توروشالاتماق (turuşalatmaq)
ترش كردن، ترشاندن. توروشالاماق (turuşalamaq)
ترش شدن، مزة ترش گرفتن. توروشاللى (turuşallı)
كسي كه دچار ناراحتي معده باشد. توروشاماق (turuşamaq)
ترش شدن، فاسد و گنديده شدن.
فطير كردن خمير. توروشاميش (turuşamış)
ترشيده، ترش مزه شده، تخمير شده. توروشَك (turuşәk)
ترشك، ترش گياه، گياهي كه برگ سبز و ترش آن از سبزيجات خوردني محسوب مي‌گردد. توروشلوق (turuşluq)
ترش بودن، ترش مزه بودن. توروش مزّه (turuş mәzzә)
ترش مزه. توروشو (turuşu)
ترشي، ترشيجات

TURUŞ PALA : Az Turkish Farsi

: ترش پالا، صافي، آشپالا

TUŞ : Az Turkish Farsi

:
روبرو، مقابل.
دقيق، درست.
عالم بيداري. (← توش) توش ائدمك (tuş edmәk)
در يك مسير قرار دادن، نشانه‌گيري كردن. توش گلمك (tuş gәlmәk)
مواجه شدن، برخوردن. توشمال (tuşmal)
نوازنده، مطرب، چنگي. (به اعتبار اين كه نوازنده انگشتان خود را دقيق و درست بر محلِ ايجادِ صدا، قرار مي‌دهد.)

TÜŞ : Az Turkish Farsi

:
روبرو، مقابل هم.
زمان بيداري، عالم بيداري.
مساوي، برابر.
درست، صحيح و دقيق.
مناسب، سازگار، موافق ميل. تافاق توش گلدي. (اتّفاقاً مناسب و خوش يمن افتاد.) تـوش ائدمك (tüş edmәk)
در امتداد هم قرار دادن.
نشانه گرفتن، مقابل هم قرار دادن. توش گلمك (tüş gәlmәk)
روبرو شدن، مواجه گشتن.
اتّفاق رخ دادن، رخ دادن پيشامد

TUSBAĞA : Az Turkish Farsi

:
وک پشت.
نام نقشي در گليم كه به شكل وک پشت بافته مي‌شود. (اصل كلمه از تاش (سنگ) = تاس = توس + باغا (باخه) درست شده است.)

TÜSMÜRLÜ : Az Turkish Farsi

: تميز، پاك، آراسته

TÜSMÜRÜK : Az Turkish Farsi

: كوچولو، كوتوله

TUT : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «توتماق» (گرفتن) توتار (tutar) = توتارلى (tutarlı)
گيرا، مؤثّر و مفيد، پر ثمر. توتاش (tutaş)
پر پشت و انبوه، درختي كه ثمر گرفته.
ثمر، ميوه. توتاشلى (tutaşlı)
پر ثمر، پر ميوه. توتاشماق (tutaşmaq)
به هم چسبيدن، همديگر را جذب كردن.
پر ثمر شدن درخت، رسيدن ميوه‌جات.
آتش گرفتن، شعله ور شدن.
شروع شدن، شروع بارندگي. توتدورما (tutdurma)
عمل دستگيري، اسارت. توتدورماك (tutdurmak)
به وسيلة ديگري دستگير كردن، وادار به دستگير نمودن. توتغون (tutğun)
گرفته شده، هواي كيپ و گرفته.
آنكه زبانش بگيرد، كسي كه لكنت زبان دارد، الكن.
گرفته حال، غمگين و ناراحت.
رنگ تيره، رنگِ گرفته، مات. توتغونلوك (tutğunluk)
گرفتگي هوا.
گرفتگي حال، ناراحتي.
لكنت زبان داشتن. توتما (tutma)
آنچه را كه از ميان همنوعان خود بگيرند و انتخاب كنند، منتخب، برگزيده. توتماق (tutmaq)
گرفتن، دستگير كردن.
در دست نگه داشتن، با دست به چيزي چسبيدن.
انتخاب كردن، برگزيدن.
دريغ ورزيدن. من سندن توتمورام. (من از تو دريغ نمي‌كنم.)
به مرض دچار شدن، سرايت بيماري به ديگـري.
جا گرفتن، گنجيدن.
شروع شدن. ياغيش توتدو. (باران شروع شد.)
بر گزار كردن، برپا كردن. بير توْي توتدو كي دئمه. (يك عروسي مجهّز برپا كرد كه نگو و نپرس.)
بستن، منجمد شدن.
فرض كردن، تصوّر كردن.
فرا گرفتن، پوشاندن.
جلب نظر كردن، تأثير گذاشتن.
به هدف خوردن، اصابت كردن.
اجاره كردن، كرايه كردن.
تصرّف كردن، تصاحب كردن.
ثمر دادن، ميوه دادن.
دخول كردن، تصرّف كردن مرد زن را.
همخواني داشتن، مطابقت داشتن.
بستن ماست و مانند آنها.
به كار گماشتن، استخدام كردن.
جايگزين شدن. اوْنونگ يئريني توتماز. (جاي او را نخواهد گرفت)
ظرفيت داشتن. بو ماشي بئش آدام توتور. (اين ماشين ظرفيت 5 نفر را دارد.) توتمالى (tutmalı)
صفت لياقت از «توتماق»، گرفتني، دستگير كردني. توتناق (tutnaq) = توتنوق (tutnuq)
هواي گرفته. (← توت، توتغون) توتوش (tutuş)
نحوة گرفتن.
نحوة ثمر دادن.
نحوة برپا كردن. توتوشماق (tutuşmaq)
همديگر را گرفتن، آتش گرفتن هيزم و امثال آن. توتوق (tutuq)
گرفته شده، سد شده.
تتق، آنچه كه بر پا كنند؛ مانند
چادر، خيمه و …
برگزار شده، برپا شده.
خسيس، لئيم.
الكن. توتولاس (tutulas)
الكن، آنكه لكنت زبان دارد و زبانش مي‌گيرد. توتولما (tutulma)
دستگيري، گرفتاري.
گرفتگي هوا. توتولماق (tutulmaq)
دستگير شدن، بازداشت شدن.
ناراحت شدن.
گرفتگي و شرجي شدن هوا.
لكنت داشتن. توتولو (tutulu)
اسير، گرفتار.
هواي گرفته و غبار آلود. توتوم (tutum)
عمل دستگيري.
گنجايش، ظرفيت.
ثمر، ميوه.
آتش گرفتن. توتوملو (tutumlu)
با ظرفيت، داراي گنجايش. توت هاي توت (tut hay tut)
دستگيري عمومي، اسارت دسته جمعي

TÜT : Az Turkish Farsi

(2)
درخت يا ميوة توت. تـوت آغاجى (tüt ağacı)
درخت توت

TÜT : Az Turkish Farsi

(1)
دود، دوده، بخار غليظ.
دخانيات. تـوت اوستونده (tüt üstündә)
فوري، سريع، مثل دود و هوا حركت كردن. تـوت اوْلماق (tüt olmaq)
دود شدن و به آسمان رفتن، نابود شدن و از بين رفتن. تـوت-قانقا (tüt-qanqa) = تـوت-قانقال (tüt-qanqal)
دود، دود آتش در حال سوخت. تـوتَك (tütәk)
ني لبك، ني كوچك، وسيلة دميدن هوا. تـوت گؤزه گئدمك (tüt gözә gedmәk)
دود به چشم رفتن.
انتقام ديدن، قصاص پس دادن. تـوتلوك آغاجى (tütlük ağacı)
چوب تري كه با كرز دادن و با استفاده از دود آن مشك دوغ را دباغي مي‌كنند. تـوتمَك (tütmәk)
سوختن و دود برخاستن، بلند شدن و به هوا رفتن دود. تـوتـوزدورمَك (tütüzdürmәk)
كرز دادن، دود دادن، سوزاندن. تـوتـوزدورمه (tütüzdürmә)
عمل دود و كرز دادن. تـوتوک (tütük)
دود، سوخته شدة هر چيز.
پيچ تنة درخت، بند تنة ساقه كه در هنگام سوختن دود از منفذ آن خارج مي‌شود. تـوتون (tütün)
توتون.
دود. تـوتـونچـو (tütünçü)
توتونچي، توتونكار، تنباكو كار. تـوتـونَن (tütünәn)
همراه با دود يا هواي مه آلود.
فوري، به سرعت

TÜTİYӘ : Az Turkish Farsi

:
توتيا، اكسير.
هر چيز كمياب. (ريشة كلمه «توتا» از مصدر «توتماق» (گرفتن) است و به معني آنچه كه بايستي ضبط و گرفته شود.)

TUTU : Az Turkish Farsi

: طوطي. (از تكرار صداي
تو، تو، تو… به وجود آمده.) توتوله قوش (tutulә quş)
نام نقشي در گليم

TUXAR : Az Turkish Farsi

: سر و صدايي كه از بر خورد باد با خار گياهان و بوته‌ها ايجاد شود، سر و صداي خفيف. توخار كسمك (tuxar kәsmәk)
سر و صداي خفيف را از بين بردن، پاورچين پاورچين رفتن

TӘVӘ : Az Turkish Farsi

(1)
شتر. (← ده‌وه)

TӘVӘ : Az Turkish Farsi

(2)
رديف، رج قالي.
نام نقشي در قالي و گليم. (← تب، تبه) ته‌وه جوغا (tәvә cuğa) = ته‌وه جيغا (tәvә cığa)
از انواع نقشهاي قالي و گليم. ته‌وه‌نه (tәvәnә)
سوزن بزرگ. (← تب، تبَنه)

TӘVABE”Ә : Az Turkish Farsi

: نام طايفه‌اي از ايل فارسيمدان (ايمور). (← توْوا)

TӘVAL : Az Turkish Farsi

: گله، گروه، گلّة كوچكي از بز و ميش وحشي

TӘVAN : Az Turkish Farsi

:
توانايي، قدرت.
مال و ثروت.
طاقت، تاب و توان. تواناليق (tәvanalıq)
توانايي، قدرت

TӘVLӘ : Az Turkish Farsi

: طويله

TӘVӘLLӘLİ : Az Turkish Farsi

: نام طايفه‌اي از ايلات شش بلوكي، فارسيمدان و عملة قشقايي

TӘXÇӘ : Az Turkish Farsi

: (مخفّف طاقچه) به معني طاقچه