Multilingual Turkish Dictionary Azerbaijani

TÜLӘH : Az Turkish Farsi

(1)
محرّف «طلوع» ، دميدن. تولَه چكمَك (tülәh çәkmәk)
طلوع كردن، دميدن آفتاب

(1)
پرنده يا حيواني كه پر، مو يا پشم نداشته باشد، پر ريخته، گر.
تلفّظي از كلمة تـوره‌ك (روباه) و مجازاً به معني حقّه باز و فريبكار.
پرندة نر. (محمود كاشغري ريشة اين كلمه را از «توک» (مو) دانسته است.) تـولَك ترلان (tülәk tәrlan)
ترلان جوان كه پر و بالش كامل و پُر نيست، جوجة نر باز شكاري

TUM : Az Turkish Farsi

(1)
برجستگي، تل، تپّه، بلندي. تومّاج (tummac)
برآمدگي، تل، تپّه. تومار (tumar)
نامه يا نوشتة بلند بالا. تومّالماق (tummalmaq)
برآمدن، بالا آمدن قارچ و امثال آن. تومزوخدورماق (tumzuxdurmaq)
وادار به سرك كشيدن و سر را بالا بردن يا استراق سمع نمودن. تومزوخماق (tumzuxmaq)
گردن كشيدن، سرك كشيدن، به هر جايي سر زدن.
فال گوشك، گوش را براي شنيدن تيز كردن. تومماق (tummaq)
از زير زمين جهيدن و بالا آمدن. تومّولماق (tummulmaq)
بالا آمدن، برآمدن

TUM : Az Turkish Farsi

(2)
شيرجه رفتن در آب.
صداي طبل و امثال آن. (← توم) تومار (tumar)
در آب شيرجه رونده. تومَّك (tummәk)
تمبك، آلت ضرب. تومَّكچي (tummәkçi)
تمبكچي، تمبك زن

TÜM : Az Turkish Farsi

:
صداي افتادن چيزي در آب يا كوبيدن بر روي چيزي.
عمل شيرجه رفتن در آب. توممَك (tümmәk)
شيرجه رفتن در آب، به داخل آب افتادن.
تمبك، طبل كوچك. تومولْمَك (tümmülmәk)
شيرجه رفتن در آب

TUMMAN : Az Turkish Farsi

: تنبان، زير شلواري. (ريشة كلمه از «توتماق» (گرفتن، پوشاندن) است؛ گرچه بعضيها معتقدند از مصدر قديمي «توماق» (بستن) درست شده؛ و گروهي هم ريشة كلمه را توْن = دوْن (جامه) دانسته‌اند) تومّان باغى (tumman bağı)
بند تنبان

TÜMӘN : Az Turkish Farsi

: تومان، واحد پول معادل 10 ريال. (اساساً اين كلمه به معني ده هزار بوده است.)

TUN : Az Turkish Farsi

(2)
(فر) تن، واحد وزني كه معادل 1000 كيلو باشد. توناج (tunac)
ظرفيت وزن، مقدار ظرفيت يك وسيلة نقليه بر حسب تن

TUN : Az Turkish Farsi

(1)
آتش جهنّم، بدترين مكان.
نام قديم شهر فردوس در استان خراسان.
تون حمّام، آتشدان حمّام. (← تـون)

TÜN : Az Turkish Farsi

:
بدترين مكان، آتش جهنّم. گئده كي تون به تون اوْلا. (خدا كند كه بدترين مكان نصيبش شود.)
نام قديم شهر فردوس در استان خراسان. تـون-و-طبس (tün-o-tәbәs)
فردوس و طبس خراسان كه جاي بد آب و هوايي بوده. (گويا در زمان صفويه و نادر شاه افشار عدّه‌اي از ايلات قشقايي را به‌ آنجاها تبعيد مي‌كنند؛ بعد از مرگ نادر شاه كه آنها به فارس برگشتند، از تون (فردوس) و طبس به بدي ياد مي‌كنند.)

TUNC : Az Turkish Farsi

:
روي، فلز روي.
مفرغ، برنج. (← توج، توجو) تونجو (tuncu)
فلز روي

TÜNG : Az Turkish Farsi

: تُنگ، ظرف آب‌خوري

TÜNN : Az Turkish Farsi

= تون (tün)
تند، سريع، چابك.
تند خوي، عصباني مزاج.
تند، تند مزه. (ريشة كلمه از «تـون» (رمق) در تركي قديم است.) تـونّ اوْلماق (tünn olmaq)
تند شدن غذا.
عصباني شدن. تـون مزاج (tün mәzac)
عصباني مسلك، تند مزاج. تـونـوك (tünük)
تُنُك، غير متراكم، زراعت كم بنيه.
ظريف و نازك

TUNQURLAMAK : Az Turkish Farsi

: غلتاندن، غلتانيدن. (← توغور، توغورلاماق)

TUR : Az Turkish Farsi

(3)
توري، نوعي پارچة نازك و مشبّك كه از آن چارقد يا لباس عروس درست كنند.
توري چراغ

TUR : Az Turkish Farsi

(2)
آدرس، نشاني.
آگاهي و اطّلاع.
مجاورت، نزديكي و همسايگي.
راه و روش. تور-آراه (tur-arah)
آدرس، نشان، ارائة راه.
آگاهي و اطّلاع. تورّا (turra)
راه، روش، مرام. تورّ ائدمَك (turr edmәk) = تور سالماق (tur salmaq)
آگاهي يافتن، آدرس و نشاني به دست آوردن. تورسوز (tursuz)
بي نام و نشان، بدون آدرس. تورلاماك (turlamak)
تحقيق كردن، پرسيدن.
آدرس دادن. تورّه
راه، روش، مرام. تورّ-و-جو (turr-o-cu)
جستجو و تحقيق

TUR : Az Turkish Farsi

(1)
بن مصدر «تورماق» (ايستادن، قيام كردن) توراغان (turağan)
ساكن، مقيم. توران (turan)
قيام كننده، بلند شونده.
مقاومت كننده.
از نامهاي دختران.
مجموعة كشورهاي ترك زبان دنيا. (هر چند كه ريشة كلمه از مصدر «تؤره‌مك» (آفرينش) هم هست.)
توقّف كننده. تورغوت (turğut)
برخيزان، بيدار كن. تورغوتماك (turğutmak) = تورغوزدورماق (turğuzdurmaq)
بلند كردن، ايستانيدن.
بيدار كردن. تورماق (turmaq)
ايستادن، برخاستن، قيام كردن.
ايستادن، توقّف كردن.
بيدار شدن.
مقاومت كردن.
مقيم شدن، اقامت گـزيدن. تورموز (turmuz)
ترمز، وسيلة توقّف وسايط نقليه. تورونماق (turukmaq)
رشد كردن، روييدن

TÜR : Az Turkish Farsi

:
آدرس، نشانه.
آگاهي و اطّلاع.
راه و روش.
مجاورت، نزديكي و همسايگي. (در تركي قديم به معني ريشه، نسل و نژاد است.) تـوره‌مك (türәmәk)
آفريدن، خلق كردن. (← تؤره، تؤره‌مك)