Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
QEYZ : Az Turkish Farsi

: (ع) غيظ، خشم. قئيظلَنمك (qeyzlәnmәk)
قهر كردن، به خشم آمدن

QӘFӘR : Az Turkish Farsi

: ذهن، هوش و قوّة ادراك. (بيات) (اصل كلمه «قاپار» از ريشة «قاپماق» به معني گرفتن و درك كردن است.) (در تركي استامبولي «kafa» (قافا) است.)

QӘH : Az Turkish Farsi

(1)
خندة بلند. (← قاه1) قه-قَه (qәh-qәh) = قه-قهه (qәh-qәhә)
قهقهه، خندة بلند. قَـه وورماق (qәh vurmaq) = قه-قهه وورماق (qәh-qәhә vurmaq)
قهقهه زدن

QӘH : Az Turkish Farsi

(2)
كاهش، كمبود. (← قاه2) قهَد (qәhәd)
قحط، كمبود. قهَدليك (qәhәdlik)
قحطي، كمبود. قهَنمك (qәhәnmәk)
قحطي پيش آمدن، كمبود به وجود آمدن

QӘHBӘ : Az Turkish Farsi

: قهوه. قهبه خانا (qәhbә xana)
قهوه خانه، مسافر خانه

QӘHBӘ : Az Turkish Farsi

: (ع) قحبه، فاحشه. قحبه‌ليك (qәhbәlik)
قحبگي، زناكاري، روسپيگري

QӘHLӘ : Az Turkish Farsi

: قلعه. (← قال1، قالا)

QӘHR : Az Turkish Farsi

: (ع)
قهر، كين، خشم.
دلخور، ناراحت. قهر اوْلماق (qәhr olmaq)
دلخور و ناراحت شدن. قهر ائدمك (qәhr edmәk)
دلخور شدن، ناراحت شدن.
خشمگين و عصباني شدن. قهرامان (qәhraman) = قهرَمان (qәhrәman)
قهرمان، پهلوان. قهرلَنمك (qәhrlәnmәk)
عصباني شدن

Qİ : Az Turkish Farsi

گوشه، كنار، ساحل، مرز. (← قير1 و قيي1) قيقاج (qiqac)
از كنار اسب چسبيدن و تاختن، در حال سواره رو برگرداندن و تير اندازي كردن. (← قيي1 ، قييقاج)

QIB : Az Turkish Farsi

(1)
از پيشوندهاي كمياب تركي كه اغلب قبل از رنگها قرار مي‌گيرد. قيب قره (qıb qәrә)
كاملاً سياه، سياه محض. قيب-قيرميزی (qıb-qırmızı)
كاملاً قرمز، سرخِ سرخ

QIB : Az Turkish Farsi

(2)
تلفّظي از «قيو» يا «قيپ» (چرخش، جنبش و حركت) (← قئو و قيو) قيبراق (qıbraq)
قبراق، چابك و سريع

QİC : Az Turkish Farsi

(2)
گرفتگي عضله، حالت بي حسّي و از كار افتادگي دستها و پاها. مانند اين آسانَك
ميخك اكديم قيجينـن قيجينـن نيم قيجينـن آيريلمازديم ائليمدن آييرديلار گوجـونن

QİC : Az Turkish Farsi

(1)
درخت شاه پسند، نام درختي شبيه درخت انار.
زيگوفيله، نام گياهي بوته‌اي. قيجقال (qicqal)
ته مانده و خاشاكي كه از گياه قيج يا گياهان ديگر مانده باشد. قيجي (qici)
زيگوفيله، نام گياهي بوته‌اي

QIC : Az Turkish Farsi

فعل امر از مصدر «قيجماق» (به هم ساييدن دندانها) قيجاماق (qıcamaq)
دندانها را به هم فشردن، دندان غروچه. قيجانماق (qıcanmaq)
روي هم ساييده شدن دندانها.
تحريك شدن و حالت تهاجم و حمله گرفتن. قيجقيرْتْماق (qıcqırtmaq) = قيجقيرماق (qıcqırmaq) = قيجيرْتْماق (qıcırtmaq)
حركت كردن، در رفتن.
مجازاً به معني مردن، فوت شدن.
تحريك كردن، برانگيختن.
فرياد كشيدن.
تخمير شدن، ترشيدن. قيجى (qıcı)
نام بوته‌اي كه از ريشة آن به عنوان پودر لباس شويي استفاده كنند و با آن لباس را بسايند. قيجيش (qıcış) = قيجيش-قيجيش (qıcış-qıcış)
خارش، تحريك، انگيزش. قيجيشماق (qıcışmaq)
روي هم ساييده شدن دندانها.
احساساتي و عصباني شدن. قيجيق (qıcıq) = قيجيق-قيجيق (qıcıq-qıcıq)
تحريك، حسّاسيت، انگيزش. قيجيماق (qıcımaq)
تحريك شدن، شهواني شدن.
دندانها را روي هم ساييدن.
ترش شدن، ور آمدن، ترشيدن. قيجينماق (qıcınmaq)
(← قيجانماق)

QIÇ : Az Turkish Farsi

پا، ستون بدن.
قدم، گام.
پايه، ستون. قيچ ائدمك (qıç edmәk)
بلند قامت شدن، كشيده و بلندتر شدن قامت نوجوان. قيچ تَتْمَك (qıç tәtmәk)
لغزيدن و سُر خوردن پا.
موقّتاً به كسي يا جايي سر زدن. قيچ ديرّاماق (qıç dırramaq) = قيچ ديرّيماق (qıç dırrımaq)
پا را جلو گذاشتن، مصمّم شدن. قيچ قوْيماق (qıç qoymaq)
قدم نهادن، پا را بر روي چيزي گذاشتن.
عازم شدن، حركت كردن. قيچ-و-قوْل ائدمك (qıç-o-qol edmәk)
دست و پاي كسي را خُرد كردن.
بزرگتر و بلندتر شدن، قد كشيدن نوجوان. قيچ وئرمك (qıç vermәk)
پا دادن، شانس رو آوردن و قدرت يافتن. قيچي قابلى (qıçı qablı)
آنكه كفش پوشيده و پا برهنه نيست. قيچى يالين (qıçı yalın)
پا برهنه.
فقير و بيچاره

QIÇAĞAZ : Az Turkish Farsi

دخترك. (← قيز1، قيز جاغاز)

QİCİ GӘÇÇİ : Az Turkish Farsi

نوعي بز اهلي كه از بزهاي معمولي كوچكتر است

QID : Az Turkish Farsi

= قيد-قيد (qıd-qıd)
لفظي كه در هنگام قلقلك كردن كودكان گويند. قيديق (qıdıq)
قلقلك. قيديقلاماك (qıdıqlamak)
قلقلك كردن. قيدی-قيدی (qıdı-qıdı)
قلقلك كردن.
نق زدن، غرولند كردن

QİF : Az Turkish Farsi

صحراي گسترده، دشت وسيع

QİĞ : Az Turkish Farsi

پشكل، فضلة گوسفند، شتر، خرگوش و … (← قيييق)

QİH : Az Turkish Farsi

قيه، سر و صدا، فرياد. (← قيق) قيهابالاماق (qihabalaq) = قيه چكمك (qih çәkmәk)
فرياد كشيدن، جيغ كشيدن. قيهه (qihә) = قيهه-گالا (qihә-gala)
سر و صدا، فرياد. قيهه‌لشمك (qihәlәşmәk)
به صورت دسته جمعي داد و فرياد كشيدن. قيهه‌له‌مك (qihәlәmәk)
فرياد كشيدن، سر و صدا كردن. قيه-هابالاق (qih-habalaq) = قيه-هوْباباق (qih-hobalaq)
فرياد و سر و صداي توأم با هلهله و شادي

QİL : Az Turkish Farsi

عميق، گود. (← قول1)

QIL : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «قيلماق» (انجام دادن) قيلماق (qılmaq)
انجام دادن، اجرا كردن، به جا آوردن.
تدبير كردن، انديشيدن. درديمه بير چارا قيلمادی. (براي درد و ناراحتي من چاره‌اي نينديشيد.) قيليق (qılıq)
قلق، روش، مرام

QIL : Az Turkish Farsi

(1)
مو، موي آدمي يا جانوران و حيوانات.
مدفوع نوزاد در روزهاي اوّل تا سوّم. (به اعتبار كم و باريك بودن) قيل آپارماق (qıl aparmaq)
مو بردن استخوان، شكستگي ريز برداشتن استخوان. قيلبيز (qılbız)
موي ژوليده، موي سيخكي و شانه نشده.
زبر، خشن. قيلبيزلانماق (qılbızlanmaq)
راست شدن موي بدن بر اثر ترس يا تعجّب فراوان. قيلپاز (qılpaz)
قلپان، نام گياهي از خانوادة چمن. قيلپازلانماق (qılpazlanmaq)
چسبيدن گياه قلپان به لباس يا بدن.
مجازاً از جاي خود جهيدن و حركت كردن. قيلپان (qılpan)
قلپان، نام گياهي از خانوادة چمن كه مثل موي چسبنده بر لباس مي‌چسبد.
اخگل، پوسته و سيخكِ گندم، جو، برنج و … قيلتيق (qıltıq)
شورة سر، سبوسة سر. قيل چاتماق (qıl çatmaq) = قيل چالماق (qıl çalmaq) = قيلينان چاتيشماق (qılınan çatışmaq)
خيلي نزديك شدن، به اندازة مويي نزديك شدن. قيل چالدی دوشه. (نزديك بود بيفتد.) قيلچيق (qılçıq)
اخگل، سيخك گياهان.
موي خيلي باريك و كوچك.
ترشّحات چشم كه بر اثر ورود مو يا چيزي در چشم ايجاد شود. قيلچيقلى (qılçıqlı)
برنج پوسته دار، برنج پاك نشده. قيل دوْوال (qıl doval)
نوعي كفش گيوه‌اي از جنس موي بُز. قيلسيز (qılsız)
بدون مو، كم مو. قيل قورد (qıl qurd)
كرم (انگل) مويي، نوعي انگل كوچك. قيل قويروق (qıl quyruq)
نام پرنده‌اي خاكستري رنگ كه داراي 2 دُمِ از هم جداست. (ايناقلو)
مجازاً به اسب هم مي‌گويند. (قره يارلو) قيل كؤرپـوسـو (qıl körpüsü)
پُل نا مرئي، پل خيلي باريك. قيز قيل كـؤرپـوسـو دير. (دختر مانند پلي نا مرئي است كه عده‌اي از آن عبور مي‌كنند؛ به اين مفهوم كه ممكن است چندين خواستگار از او تقاضاي ازدواج كنند.) قيللانماق (qıllanmaq)
مو در آوردن، مو سبز شدن.
آلوده شدن غذا به مو و امثال آن. قيل‌له‌يين (qıllәyin)
به اندازة يك مو، خيلي كم، به مقدار اندك. اين واژه به صورتهاي
«قيل‌له‌يين»، «قيللَن»، «قيللَنجه»، «قيللَنچه»، «قيل‌له‌يينجه»، «قيل‌له‌يينچه»، «قيلَن»، «قيلَّن»، «قيلَنجه»، «قيلَنچه» و … هم بيان مي‌شود. قيللى (qıllı)
مو دار، پُر مو.
آلوده به مو، كثيف. قيلليجه (qıllıcә)
مو دار، جانور وحشي مو دار. قيلماق (qılmaq)
دستة مو، بسته‌اي از موي بُز. قيل-و-قيرتيش (qıl-o-qırtış) = قيل-و-قيلتيش (qıl-o-qıltış) = قيل-و-قيلتيق (qıl-o-qıltıq)
مو و آنچه با مو و آلودگيها همراه باشد، اسباب و لوازم به درد مخور.
مو و شورة سر. قيل وورماق (qıl vurmaq)
خيلي نزديك شدن.
بسيار شبيه بودن. قيليج (qılıc)
شمشير. (قيل (مو) + اوج (نوك) = قيلوج (آلتي كه نوك آن مانند مو باريك و تيز باشد) قيليق (qılıq)
قلق، مگسك تفنگ كه بايد به اندازة مويي سنجيده شود. قيلينْج (qılınc)
شمشير.
پا، آن قسمت از پا كه در داخل كفش جا مي‌گيرد. قيلينجيم قابدان چيخَر. (بايستي پايم را از كفش در آورم.) قيلينْگه (qılıngә) = قيلينگـی (qılıngı)
بلند بالاي لاغر اندام، ضعيف و لاغر

QILAF : Az Turkish Farsi

= قيليفْت (qılıft)
غلاف، پوشش، جلد