Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
ŞAFTALI : Az Turkish Farsi

: شفتالو، هلو

SAĞ : Az Turkish Farsi

(2)
سمت راست، طرف راست. ساغا (sağa)
به طرف راست، به سمت راست. ساغدان (sağdan)
از سمت راست. ساغدان-سوْلا (sağdan-sola)
از راست به چپ

SAĞ : Az Turkish Farsi

(3)
فعل امر از مصدر «ساغماق» (دوشيدن) ساغان (sağan)
دوشنده، آنكه شير دوشد. ساغديرماق (sağdırmaq)
دوشاندن، دوشانيدن. ساغماق (sağmaq)
دوشيدن.
مجازاً اخّاذي كردن. ساغيش (sağış)
عمل دوشيدن. ساغيلماق (sağılmaq)
دوشيده شدن.
اخّاذي شدن. ساغيم (sağım)
مقدار شيري كه در يك وعده دوشيده شود.
حيوان شيرده. ساغيملى (sağımlı)
حيوان پر شير. ساغين (sağın)
حيوان شيرده.
لبنيات. ساغينْماق (sağınmaq)
دوشيده شدن

SAĞ : Az Turkish Farsi

(1)
سالم و تندرست.
شاد و سر حال. ساغالماك (sağalmak)
سر حال آمدن، بهبود يافتن. ساغ-سكَل (sağ-sәkәl) = ساغ-سؤكَل (sağ-sökәl)
سالم و مريض، حالتي بين سلامت و بيماري. ساغلا (sağla)
نگه‌دار، سالم نگه‌دار. ساغلاماق (sağlamaq)
نگهداري كردن. ساغليق (sağlıq)
صحّت و سلامت، تندرستي

ŞAĞAQ : Az Turkish Farsi

: شكافتگي سُم اسب بر اثر راه رفتن. (← شاق1، شاقاق)

ŞAĞIZ : Az Turkish Farsi

= شاغوز (şağuz)
بز پيشاهنگ. (← شاهاز)

SAĞRI : Az Turkish Farsi

: پوست كفل اسب كه از آن نوعي كفش درست كنند

SAĞ-SAĞAN : Az Turkish Farsi

: زاغ، كلاغ ابلق، زاغك. (ريشة كلمه از اسم صوت ساغ‌، ساغ، ساغ ‌… است.)

ŞAĞUL : Az Turkish Farsi

: شاغول. (← شاق2، شاقّيل)

ŞAH : Az Turkish Farsi

:
شاه، فرمانروا، پادشاه.
نام يكي از مهره هاي شطرنج.
ملكة زنبور عسل.
بزرگ، سنگين. شاهاز (şahaz)
بز پيشاهنگ، بز نري كه پيشاپيش گله حركت كند. شاهانّازليق (şahannazlıq)
فخر فروشي، لاف زدن. شاه اندام (şah әndam)
نام يكي از آهنگهاي موسيقي.
از نامهاي دختران. شاهباز (şahbaz)
شهباز، باز شكاري.
از نامهاي پسران. شاه بَليت
شاه بلوط، بلوط بزرگ. شاه بوداغى (şah budağı)
پير بوداق يا شاه بوداق نام پسر ميرزا جهانشاه قره قويونلو بوده كه در سال 870 هـ
ق به دست برادر خود كشته شد؛ از او شعر و آهنگي در ميان تركان قشقايي وجود دارد كه به آن «شاه بوداغي» مي‌گويند؛ اين بيت از اوست: سئــرم نئــدم هايــواسيـني ناريني قوْي دئسينلر شاه بوداغينگ باغي وار
نام كوهي است در جنوب غربي سميرم. شاه بوداقلى (şah budaqlı)
شاه بوداغي، نام تيره‌اي از قره قوْيونلوها بوده كه گروهي از آنها امروزه در قشقايي به نام «قاديلي» جزء ايل عمله به شمار مي‌روند. شاه پسند (şah pәsәnd)
نام نقشي از نقشهاي قالي. شاه ختايى (şah xәtayı)
نام آهنگي از آهنگهاي موسيقي كه به شاه اسماعيل صفوي منسوب است.
نوعي از انواع شعر كه هر مصرع آن از 15 هجا تشكيل شده است. شاه داشى (şah daşı)
وزني معادل 6 كيلو كه آن را يك من شاه مي‌گويند. شاه ده‌وه‌سي (şah dәvәsi)
آخوندك. شاه رَگ (şah rәg)
شاهرگ، رگ بزرگ. شاه شيلال (şah şılal)
گام بلند، قدم فاصله دار. شاه فيتَك (şah fitәk)
با آهنگ سوت زدن.
نام آهنگي در موسيقي قشقايي. شاه قولوس (şah qulus)
بيماري نقرس. شاهليق (şahlıq)
پادشاهي، حكومت. شاه ليمور (şag limur)
شاه ليمو، ليموي بزرگ.
مجازاً به معني پستان معشوق. شاه مار (şah mar)
مار بزرگ، مار خطرناك. شاه مَحْمَدلي (şah mәhmәdli)
شاه محمّدي، نام طايفه يا تيره‌اي از ايلات كشكولي و عمله. شاهناز بير قئيلان (şahnaz bir qeylan)
نام آهنگي از آهنگهاي موسيقي. شاه نِشين (şah neşin)
شاه نشين، يورد و منزلگاه خرّم و با صفا.
مهمانخانة منزل، محلّي كه پنجرة اتاق به آن طرف باز شود.
نام نقشي در قالي. شاه ويز-ويزه‌ك دوْوره‌سي (şah viz-vizәk dovrәsi)
تعبيري است طنز گونه به معني روزگاران قديم. شاهى (şahı)
پول كم ارزش به اندازة يك بيستم ريال. شاهين (şahin)
شاهين، باز شكاري. شاهى يوْل (şahı yol)
بزرگراه، جادة اصلي، راه اسفالته

SAHAR : Az Turkish Farsi

: (ع)
ساحر، جادوگر.
زرنگ، زيرك

SAHAT : Az Turkish Farsi

:
ساعت. (ريشة كلمه «سايات» از سايماق به معني شمردن است.)
وقت و زمان مبارك و مناسب. ساهات واری؟ (آيا زمان مباركي است؟)

ŞAHDAD : Az Turkish Farsi

: (ع) (محرّف شهادت)
شهادت، گواهي.
شهادتين (گفتن اشهدُ انْ لا اِلهَ الّا الله و اشهدُ انَّ محمَّداً رسولُ الله) شاهداد بورماغى (şahdad burmağı)
انگشت شهادت، دوّمين انگشت دست

ŞAHİN KİXALI : Az Turkish Farsi

: نام تيره يا طايفه‌اي از ايل دره‌شوري

SAKIN : Az Turkish Farsi

: (ع)
ساكن، مقيم.
ساكت، آرام، بي حركت

ŞAKKIL : Az Turkish Farsi

= شاكّول (şakkul)
شكيل، زيبا، خوش تركيب. شاكّيل-ماكّيل (şakkıl-makkıl)
قشنگ، خوشگل

SAKKU : Az Turkish Farsi

= ساكّى (sakkı)
سكّو، بلندي

SAL : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «سالماق» (انداختن، آويزان كردن) سالاتين (salatın)
سرطان، درد سرطان كه انسان را از پا انداخته و بستري نمايد. سالار (salar) = سالّار (sallar)
سالار، شجاع و زرنگ.
بلند قد، بلند قامت.
از نامهاي پسران. سالْچاق (salçaq)
آنچه براي زينت از چيزي آويزان كنند. سالخيم (salxım) = سالكيم (salkım)
هر چيز آويزان؛ مانند
خوشة انگور يا برگهاي بيد مجنون. سالديرماق (saldırmaq)
فرش گردانيدن، گسترانيدن.
باعث سقط جنين شدن.
آويزان كردن، آويزاندن.
به وسيلة ديگري پهن كردن و انداختن.
بر پا كردن ساختمان. ساللاجاق (sallacaq) = ساللانجاق (sallancaq)
آويزان. ساللاق (sallaq)
آويزان، آويخته.
سلّاخ، قصّاب. ساللاق‌ خانا (sallaq xana)
سلاخ خانه، قصّابخانه، كشتارگاه. ساللاما (sallama)
آويزه، آنچه از جايي آويزان كنند. ساللاماق (sallamaq)
آويزان كردن، آويختن.
وصل كردن، بند كردن. ساللانا–ساللانا (sallana-sallana)
سلّانه، سلّانه، در حال خراميدن، آرام آرام خراميدن. ساللاناق (sallanaq)
آويزان. ساللانديرماق (sallandırmaq)
آويزاندن. ساللانماق (sallanmaq)
آويزان شدن.
خراميدن، با ناز راه رفتن. ساللانيق (sallanıq)
آويزان، آويخته. سالما-ساچاق (salma-saçaq)
آويزان، آويخته. سالماق (salmaq)
انداختن.
فرش كردن، پهن كردن. يئريني سالميش. (رختخوابش را پهن كرده.)
به همراه فرستادن. اوْنو سالميش يانينا. (او را همراه خود آورده.)
به درد دچار كردن. دردي سالميش جانينا. (درد را دچارش كرده.)
از پا انداختن و فلج كردن، بستري نمودن.
سقط شدن جنين حيوانات.
ساختن و بر پا كردن. بير ائو سالميش. (خانه‌اي ساخته.)
بي ميل كردن. اوْنو خوْراكدان سالميش. (او را نسبت به غذا بي ميل كرده.)
نصب كردن، وصل كردن. ايپليگي اينگه‌يه‌ سالميش. (ريسمان را به سوزن وصل كرده.) ساليشديرماق (salışdırmaq)
به هم انداختن دو گروه، به نزاع واداشتن.
مخلوط كردن برّه‌ها و بزغاله‌ها با مادرانشان. ساليق (salıq)
افتاده، انداخته شده. سالين (salın)
سالن، اتاق پهن و گسترده. سالينماق (salınmaq)
فرش شدن، گسترده شدن.
دچار شدن

ŞAL : Az Turkish Farsi

: پارچة بلندي كه بر كمر يا گردن بندند. شال آتماق (şal atmaq)
شال انداختن، در گذشته يكي از مراسم معمول عزاداري بوده؛ به اين صورت كه عزادار شال كمر خود را از كمر باز كرده به طور حمايل به گردن مي‌انداخته تا اينكه در مراسم هفتمين روز درگذشت متوفّي اقوام و خويشان شال را از گردن عزادار باز مي‌كردند و به كمرش مي‌بستند. شال آلتى گئدمك (şal altı gedmәk)
واهمه داشتن، بيم داشتن.
گرسنه شدن. شال بند (şal bәnd)
كمر، محل بسته شدن شال. شالوار (şalvar)
شلوار. شالوار كَن (şalvar kәn)
نام درختي است شبيه بادام كوهي كه كوبيدة ريشة خشك آن مسهل است. شالوارليق (şalvarlıq)
پارچة شلواري

SALAH : Az Turkish Farsi

: (ع)
صلاح، مصلحت، درستي و شايستگي.
صلح و آشتي. صالاح ائدمك (salah edmәk)
صلاح رفتن، سازش كردن.
تعارف كردن به مهمان

SALAM : Az Turkish Farsi

: (ع) سلام، درود. سالامات (salamat)
سلامت، تندرستي. سالاماتلاشماق (salamatlaşmaq)
به همديگر سلام دادن و احوال پرسي كردن. يار ياری گؤرنده، سالاماتلاشمازيميش. (دو نامزد كه همديگر را ببينند، با هم سلام و احوال پرسي نمي‌كنند.) سالاماتليق (salamatlıq)
سلامتي، تندرستي

ŞALAN-DALAN : Az Turkish Farsi

:
شالان (چالان) به معني گزنده، گاز گيرنده و دالان به معني پاره كننده است؛ هر دو كلمه مجموعاً به معني چابك و زرنگ است.
نام دو سگ چابك كه در داستاني تقريباً با همين نام (شالان-دالان، گنجِ كوْهبالان) نقش عمدة داستان را بر عهده دارند

ŞALLA : Az Turkish Farsi

= شاللام (şallam)
كاش، كاشكي

ŞALLAQ : Az Turkish Farsi

: شلّاق، تازيانه. (ريشة كلمه از مصدر «چالماق» (زدن) است.) شاللاغى (şallağı)
شلّاقي، با سرعت و شتاب. شاللاقلاماق (şallaqlamaq)
شلّاق زدن بر اسب.
به سرعت تاختن، دويدن

ŞALTAQ : Az Turkish Farsi

:
شتري كه به هنگام راه رفتن حركت متعادل نداشته باشد.
آنكه مانند شتر پاهايش را بر زمين نهد و پاها را بر روي زمين فشار دهد.
ستيزه جو، دعوا طلب.
آنكه بد و نا منظّم راه رود.
حقّه باز، فريبكار. (ريشة كلمه از «چالماق» (حركت و چالش) است. ← چال1 و شل، شلتاق) شالتاقلاماق (şaltaqlamaq)
تند راه رفتن، گام بلند برداشتن، دويدن