Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
XӘCU : Az Turkish Farsi

= خجه (xәcә)
مخفّف «خواجه» و به معني بزرگ. گوش به خجه اوْلماق (تابع فرمان خواجه بودن، مواظب و گوش به زنگ بودن)

XӘDDӘ : Az Turkish Farsi

: ملوّن، پيسه، اختلاط چندين رنگ

XӘDӘK : Az Turkish Farsi

: قلقلك. (← خيت) خدكله‌مك (xәdәklәmәk)
قلقلك كردن

XEŞ : Az Turkish Farsi

(2): قوم و خويش، وابستة فاميلي

XEŞ : Az Turkish Farsi

(1): خيش، گاو آهن. خئش ائدمك (xeş edmәk) = خئش وورماق (xeş vurmaq)
خيش زدن، شخم زدن

XEYF : Az Turkish Farsi

: حيف، افسوس. خئيف-و-ديريق (xeyf-o-diriq)
حيف و دريغ، تأسّف و ناراحتي

XEYR : Az Turkish Farsi

(2): نه، نه خير

XEYR : Az Turkish Farsi

(1): كار خير، كار نيك، صدقه، نذر و نياز. خئيرات (xeyrat)
خيرات، انفاق، كارهاي نيك.
هزينة مجلس فاتحه خواني. خئير داهاسى (xeyr dahası)
دعاي خير، طلب خير و خوشبختي از خداوند. خئيرلي (xeyrli)
با خير، پر بركت

XEYRATLI : Az Turkish Farsi

: خيراتلو، نام طايفه‌اي از ايل دره‌شوري. خئيراتلى قيزی (xeyratlı qızı)
نام آهنگي در موسيقي قشقايي

XEZ : Az Turkish Farsi

:
خيزش، جهش، حركت.
ورم، برجستگي و عفونت زخم. خئزلَنْمَك (xezlәnmәk)
متورّم شدن زخم يا محل كوبيدگي.
پريدن، جهيدن. خئزلي (xezli)
با جهش، به سرعت.
زخم متورّم. خئزمك (xezmәk)
طغيان كردن، جوشيدن آب از زمين.
متورّم شدن زخم

XӘF : Az Turkish Farsi

: پنهان، خاموش، بي‌خبر. خفا (xәfa) = خفه (xәfә)
پنهان، جاي مخفي.
خفه، خفقان، گرفتگي گلو يا هوا.
كسي كه دچار خفگي شده باشد. خف ائدمك (xәf edmәk)
مخفي و پنهان شدن، خود را به خواب يا بي خبري زدن.
سكوت كردن، كمين كردن. خفْت (xәft)
خبط، اشتباه، سهو. (گرفتگي حقيقت) خفَّت (xәffәt)
خفّت، شرمندگي. خفَك (xәfәk)
نام گياهي با برگهاي پهن و خوابيده. (← خپ، خپَك) خفه‌له‌مك (xәfәlәmәk)
خفه كردن، خاموش كردن. خفيف (xәfif)
كم، كم ارزش، خوار و ذليل.
شرمنده و خجلت زده، گرفته و ناراحت.
تفنگ خفيف. خفيف ائدمك (xәfif edmәk)
ناراحت كردن، شرمنده كردن. خفيفليك (xәfiflik)
خفّت، شرمندگي و ناراحتي

ӘXİ : Az Turkish Farsi

: چوب كوچك، چوبي به اندازة تقريباً 30 سانتيمتر كه درخيش (وسيلة شخم زدن) و آسيابهاي قديمي به كار مي‌بردند

XIÇ : Az Turkish Farsi

: خط، خدشه، خط خط، راه راه. خيچّه (xıççә)
خط، راه باريك، راه راه. خيچّه‌يه دوشمك (xıççәyә düşmәk)
در راه باريك و سخت قرار گرفتن، در تنگنا قرار گرفتن

XIÇÇӘ : Az Turkish Farsi

: خيك پنير. (← خيگ، خينچه)

XID : Az Turkish Farsi

: صوت قلقلك. (← خيت) خيديقلاماق (xıdıqlamaq)
قلقلك كردن

XIF : Az Turkish Farsi

= خيفت (xıft)
درّة عميق كوه، گلوگاه.
پناهگاه، مخفيگاه.
نوعي گره مخصوص. (← خيپ) خيف ائدمك (xıf edmәk)
كمين كردن. خيفَّت (xıffәt)
خفّت، بغض در گلو گير كردن، شرمندگي. خيفْت آتماق (xıft atmaq)
گره انداختن، با گره بستن. خيفْت گير ائدمك (xıft gir edmәk): در كمينگاه گير آوردن و حمله كردن. خيفّه (xıffә)
خفه، گرفتگي گلو

XİG : Az Turkish Farsi

: خيك، پوست دبّاغي شده. خيگچه (xigçә) = خيگيل (xigil)
خيك كوچك، خيك پنير

XILAL : Az Turkish Farsi

:
خلال، سوزن يا ميخ چوبي كوچك كه براي اتّصال دو قسمت چادر به كار مي‌رود.
خلال دندان. (اصل كلمه «قيلال» (باريك، مانند مو) است.)

XILTӘ : Az Turkish Farsi

: گردن بند سگ، قلّاده‌اي كه بر گردن سگ بندند

XILT : Az Turkish Farsi

:
خلط، دُرد مايعات، ته نشين مايعات.
خلط سينه. خيلْتَك (xıltәk)
مخلوط گندم و جو.
بلغور، نوعي خمير زبر كه به شتر يا سگ خورانند

XIM : Az Turkish Farsi

:
لجاجت، خيرگي.
عمل كمين كردن و مخفي شدن.
اخم و ناراحتي. خيمْچيرْماق (xımçırmaq)
هكچه زدن، در هنگام گريه كردن نفسهاي عميق و پي در پي كشيدن، پس افتادن نفس.
تشرزدن. خيمير (xımır)
حالت خشم و كينه. خيمير-خيمير آغلاماق (xımır-xımır ağlamaq)
مزوّرانه گريه كردن

XIMIRTLAQ : Az Turkish Farsi

: غضروف. (← كميرتلاق)

XINA : Az Turkish Farsi

: حنا. (ريشة كمه از «قان» = «قون» = «خون» است؛ به اعتبار قرمز بودن رنگ حنا) خينا باغلاماق (xına bağlamaq)
حنا بندان، مراسم حنا بندي شب عروسي. خينا پـولو (xına pülü)
پولي كه در شب حنا بندان از طرف خانوادة داماد به خانوادة عروس داده مي‌شود. خينالى (xınalı)
حنا آلوده، هر چيز كه بر آن حنا ماليده باشند.
حنايي، به رنگ حنا

XINAR : Az Turkish Farsi

:
شيار، جوي كرت بندي، محل شخم.
مرز، حد، سامان

XİNÇӘ : Az Turkish Farsi

: خيكچه، خيك كوچك، خيك پنير. (← خونچه، خيگ، خيگچه)