Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
XIZMӘTALAH : Az Turkish Farsi

: (احتمالاً محرّف «خفص طالع» (كم شانسي) عربي است كه به مفهوم ناتوان و آرام شدن است. خيزمه‌ تالاه اوْلماق (xımә talah olmaq)
قانع شدن، متقاعد شدن، گردن بار شدن.
مشكوك و مردّد شدن

XӘLӘ : Az Turkish Farsi

: (ع) خلا، مستراح

XӘLBİR : Az Turkish Farsi

: غربال. (فا)

XӘLӘC : Az Turkish Farsi

: نام طايفه‌اي از تركان كه گروهي از طوايف قشقايي از اين طايفه منشعب گشته‌اند. (ريشة كلمه از
«قال» (بمان) + «آج» (گرسنه) = قال آج (گرسنه بمان) است.)

XӘLÇӘ : Az Turkish Farsi

: كبره، كپره، پوستة روي زخم كه بعد از ترميم بر روي پوست بدن مي‌ماند. (ريشة كلمه از «قالماق» (ماندن) است. ← خالچا)

XӘLӘF : Az Turkish Farsi

: (ع) جانشين، فرزند مشروع و شايسته

XӘLFӘ : Az Turkish Farsi

: (ع)
شتر مادر، مادر بزرگ شترهاي يك گلّه شتر.
ماده شتري كه آمادة باروري باشد

XӘLFӘT : Az Turkish Farsi

: (ع) خلوت، خالي، جاي آرام و ساكت. خلفت فرّاش (xәlfәt fәrraş)
نگهبان يا نوكر خصوصي خان يا پادشاه

XӘLQ : Az Turkish Farsi

: (ع)
مردم، خلايق.
خلق، ايجاد، آفرينش

XӘLӘŞӘ : Az Turkish Farsi

:
خاشاك، چوب كوچك كه بر روي زمين و زير پا مي‌ماند.
كبره، پوستة روي زخم.
خدشه، شك و ترديد. (ريشة كلمه از «قالماق» (ماندن) است. (← قال1، خالچا، خلچه و قلچه)

XӘLTӘ : Az Turkish Farsi

: قلّاده، گردن بند سگ

XӘLX : Az Turkish Farsi

: (ع) خلق، مردم

XӘMİNӘ : Az Turkish Farsi

: باران تابستانه

XӘMİR : Az Turkish Farsi

:
خمير، مخلوط آب و آرد.
خرد و خمير، شكسته و خرد شده.
نرم و آهكي. خمير مايا (xәmir maya)
خمير مايه.
مجازاً به معني چاق و گوشت آلود

ӘXMӘQ : Az Turkish Farsi

: (ع) احمق، نادان

XӘNCӘR : Az Turkish Farsi

: خنجر، از اسلحه‌هاي سرد. خنجرله‌مك (xәncәrlәmәk)
خنجر زدن، با خنجر زخم زدن

XӘNDӘG : Az Turkish Farsi

: خندق، كانال

XOCA : Az Turkish Farsi

: خواجه، بزرگ، پير و مسن. (← قوْج، قوْجا)

XONNAQ : Az Turkish Farsi

: خناق، ديفتري

XOR : Az Turkish Farsi

(2)
بن مضارع فعل «خوردن» فارسي. خوْرا (xora)
خوره، نوعي خورجين نا مرغوب كه به زيبايي خورجينهاي زينتي نيست و در قديم جايگاه آرد و مواد خوراكي بوده است.
بيماري خوره، جزام. خورا-ماشارا (xora-maşara)
جزام، بيماري خوره و آبله. خوْرجون (xorcun)
خورجين. (ظرفي كه در آن خوراك و پوشاك نهند.) خوْره‌ك (xorәk) = خوْره‌كي (xorәki)
خوراك، غذا. خوْروش (xoruş) = خوْروشْت (xoruşt)
خورش، غذايي كه همراه نان يا برنج خورند. خوْرّون (xorrun)
پر خور و تنبل.
برّة همبونكي (انبانكي) كه حجم شكمش زياد و در نتيجه پر خور و بيمار باشد

XOR : Az Turkish Farsi

(3)
خوار، پست، ذليل. خوْر باخماق (xor baxmaq)
نگاه تحقير آميز داشتن، نگاه بد و ناشايست داشتن. خوْرّون (xorrun)
پست و خوار

XOR : Az Turkish Farsi

(1)
گل آتش، آتش بي شعله. (← خور، قوْر)
سرخ چهره، خوشحال و شاداب. خوْرّم (xorrәm)
خرّم، خوشحال. خوْرمال (xormal)
اخگر، آتش، اجاق پر از آتش. خوْرونگ (xorung)
گل آتش

XORZU : Az Turkish Farsi

: خاله زاده و فرزندان خاله زاده‌ها

XOŞ : Az Turkish Farsi

:
خوش، خوشحال، شاداب.
خوب، نيكو، زيبا رو.
خوشة گندم، جو، برنج و … (ازمصدر «قوْشماق» (به هم وصل شدن و محفل و انجمن شاد تشكيل دادن) خوْشا (xoşa) = خوْشه (xoşә)
خوشه، خوشة انگور، گندم، جو و
نام نقشي در قالي. خوشا-خوْش (xoşa-xoş)
در حال عادي، به دلخواه. خوْشال (xoşal)
خوشحال، شاد. خوْشامات (xoşamat)
خوش آمد، چاپلوسي. خوشباش (xoşbaş)
تملّق و چاپلوسي. خوش-خوشه‌نك (xoş-xoşәnәk)
چندش. خوْشلوق (xoşluq)
خوشي، شادي، خوشحالي.
ثروتمندي، خوشگذراني. خوش مزّه (xoş mәzzә)
خوش مزه.
شوخ طبع، شكيل و زيبا. خوْشناخود (xoşnaxud)
به ميل خود، به خودي خود. خوْش نِشين (xoş neşin)
خوش نشين، آنكه در جايي غير از زادگاه خود مقيم باشد.
محل خوب و مناسب براي اتراق. خوْشنگ (xoşәng)
ميل، رغبت، تمايل، رضايت خاطر. خوش-و-بئش (xoş-o-beş) = خوش-و-دوْش (xoş-o-doş)
احوال پرسي

XOŞK : Az Turkish Farsi

: (ف) خشك، غير مرطوب. خوْشكه (xoşkә)
خشكه، اجرت پولي، دستمزدي كه فقط به صورت پول خشك پرداخت شود.
حيوان بي شير، دام خشك.
چپق، آلت چوبي خشك جهت تدخين. خوْشكه بار (xoşkә bar)
خشكبار، ميوة خشك