Multilingual Turkish Dictionary

Azerbaijani

Azerbaijani
YӘLӘ : Az Turkish Farsi

: كج، اريب، يك طرفه. (اصل كلمه «يالا» از ريشة «يال» (تپّه) است؛ به اعتبار كج و منحني بودن تپّه.) يله-يله گئدمك (yәlә-yәlә gedmәk)
كج كج راه رفتن، افتان و خيزان رفتن

ӘYN : Az Turkish Farsi

: تن، هيكل، قامت. (← ائين) اه‌يناق (әynaq)
خوش قامت، خوش تركيب، خوشحال و شاداب.
رفيق و مصاحب، دوست فروتن و متواضع. اه‌يناقلي (әynaqlı)
نام طايفه‌اي از ايل عمله

YO : Az Turkish Farsi

: نه، نه خير. (جواب منفي) (← يوْو) يوْ خئير (yo xeyr)
نه، نه خير

YOĞ : Az Turkish Farsi

: در تركي قديم به شكل «يوق» (برجسته، بالا آمده، ضخيم) است؛ امّا در تركي قشقايي به تنهايي كاربرد ندارد. (← يوق) يوْغور (yoğur)
فعل امر از مصدر «يوْغورماق» (خمير كردن، مخلوط كردن)
چاق، شجاع و تنومند.
درشت اندام و بد تركيب. يوْغورت (yoğurt) = يوْغورد (yoğurd)
ماست. (اختلاط شير و ماية ماست.) يوْغورت بولان (yoğurt bulan) = يوْغورت بولايان (yoğurt bulayan) = يوْغورت چالان (yoğurt çalan)
آنكه ماست درست كند، ماست بند.
كرم نوروزي، گربه نوروزي. يوْغورت چوْوولو (yoğurt çovulu)
نوعي چويل (گياهي معطّر) كه در ماست ريزند. يوْغورتلانماق (yoğurtlanmaq)
به ماست آلوده شدن. يوْغورتلو (yoğurtlu)
آلوده به ماست، به ماست آلوده شده. يوْغورتماق (yoğurtmaq)
خرد كردن، خمير كردن. يوْغورماق (yoğurmaq)
مخلوط كردن، خمير كردن. يوْغورولماق (yoğurulmaq)
خمير شدن، مخلوط شدن. يوْغورولو (yoğurulu)
داراي اندام ورزيده و قوي. يوْغوروم (yoğurum)
خميري كه به اندازة يك بار نان پختن درست كنند. يوْغون (yoğun)
ضخيم، كلفت.
چاق، تنومند. يوْغون باغيرساق (yoğun bağırsaq)
رودة بزرگ. يوْغون تپ (yoğun tәp)
نخ ضخيمي كه در قالي بافي بين پودها بافته مي‌شود. يوْغونلاشماق (yoğunlaşmaq)
كلفت و ضخيم شدن.
چاق و تنومند شدن. يوْغونلوق (yoğunluq)
كلفتي، ضخامت. يوْغونماق (yoğunmaq)
چاق و فربه شدن. يوْغونموش (yoğunmuş)
چاق و چلّه. يوْغون-يومّار (yoğun-yummar) = يوْغون-يومّارا (yoğun-yummara) = يوْغون-يومّور (yoğun-yummur)
چاق و تنومند.
شجاع و دلير

YOH : Az Turkish Farsi

: يوغ. اصل كلمه در تركي قديم «يوق» (برجسته، بلند، ضخيم و كلفت. ← يوق) يوْها (yoha)
يوغ، چوبي كه بر گردن گاو شخم زن نهند. بوين يوْهايا وئرمير. (گردن به زير يوغ خم نمي‌كند.)
اژدها.
مجازاً به معني پُرخور

YOHM : Az Turkish Farsi

: خل، پريشان احوال. (شش)

YOL : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «يوْلماق» (تراشيدن) كه تلفّظي از «يوْنماق» است. (← يوْن، يوْنماق) يوْلما (yolma)
پشم وازده و نامرغوب، پشم گوسفند لاغر يا مرده كه با دست كنده شود. يوْلماق (yolmaq)
كندن پشم گوسفند يا علف زمين. يوْلمالاماق (yolmalamaq)
كندن پشم يا مو. يوْلما-يوسوق (yolma-yosuq) = يوْلما-يوْلوق (yolma-yoluq)
پشم گوسفند و هر آنچه را كه با دست بكنند، پشم كم بها. يوْلوق (yoluq)
پر كنده، مو كنده، لخت و عريان. يوْلوق-يوْسوق (yoluq-yosuq)
لخت و عريان، فقير و بيچاره

YOL : Az Turkish Farsi

(1)
راه، طريق.
راه و روش، مرام، رفتار، فرهنگ و بينش.
چاره و تدبير.
مرتبه، دفعه. يوْل آچماق (yol açmaq)
راه را باز كردن، راه دادن.
زمينه چيني كردن. يوْل آرّيتماق (yol arrıtmaq)
راه پاك كردن.
زمينه چيني كردن. يوْل آلماق (yol almaq)
راه گشايي، زمينه چيني براي كسب جواب صحيح.
عازم شدن، عزيمت كردن. يوْلا (yola)
بار، دفعه، مرتبه. هر يوْلا بير لمَّر دانيشير. (هر بار بگونه‌اي سخن مي‌گويد.) يوْلا دوشمك (yola düşmәk)
به راه افتادن، حركت كردن.
رو به راه شدن، بهتر شدن.
تأسيس شدن، ايجاد شدن. يوْلا سالماق (yola salmaq)
به راه انداختن، درست كردن، تأسيس كردن.
فرستادن، ارسال كردن. يوْلاق (yolaq)
كوره راه، راه باريك، جاده.
راه، روش، مرام. يوْلا گلمك (yola gәlmәk)
به راه درست قدم نهادن.
راضي شدن، توافق كردن. يوْلا مينمك (yola minmәk)
حركت كردن، راه افتادن، عزم سفر كردن. يوْل اوستـو (yol üstü)
سر راه، هنگام حركت. يوْل اوشاغى (yol uşağı)
سر راهي، بچّة سر راهي. يوْل بوْينو (yol boynu)
خارج از راه، بيراهه. يوْل بوْينوچا (yol boynuça)
از بالاي راه، از بيراهه. يوْل بيلمك (yol bılmәk)
راه بلد بودن، علم و اطّلاع داشتن. يوْلچو (yolçu)
راهدار، مسئول راه.
مسافر، راهرو.
سفير، قاصد.
گدا، سائل. يوْلچولوق (yolçuluq)
راهداري. يوْلداش (yoldaş)
همراه، رفيق، دوست. يوْلداشليق (yoldaşlıq)
همراهي، دوستي، رفاقت. يوْل سايماق (yol saymaq)
دقّت، ريزه كاري و تحقيق كردن.
انتقاد كردن. يوْلسوز (yolsuz)
بيراهه.
گمراه. يوْل قوْوماق (yol qovmaq)
پيگيري كردن، دقّت و تفحّص كردن. يوْل گؤرسَتمك (yol görsәtmәk)
راه نشان دادن، راهنمايي كردن. يوْل گؤزله‌مك (yol gözlәmәk)
چشم به راه بودن، انتظار كشيدن. يوْللاماق (yollamaq)
به راه انداختن، فرستادن، ارسال كردن. يوْللانماق (yollanmaq)
فرستاده شدن، ارسال شدن. يوْلو (yolu)
مرتبه، بار، دفعه. يوْلوق (yoluq)
در راه مانده، آواره و سرگردان. يوْلوقماق (yoluqmaq) = يوْلوخماق (yoluxmaq)
در راه به كسي برخورد كردن، ملاقات كردن.
خسته شدن، از راه ماندن. يوْل وورماق (yol vurmaq)
راه زدن، دزدي كردن.
مانع انجام كاري شدن. يوْل وئرمك (yol vermәk)
راه دادن، اجازه دادن. يوْل هاي يوْل (yol hay yol)
كوچ و بار، هنگام كوچ و بار، حركت در ايل راهها. يوْل-و-يوْلاجاق (yol-o-yolacaq) = يوْل-و-يوْلاق (yol-o-yolaq)
راه و روش، مرام، رفتار. يوْل-و-يوْوا (yol-o-yova)
راه و روش، راه چاره و علاج

YÖL : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «يؤلمك» (تلفّظي از مصدر «اؤلمك» = مردن) يؤلو (yölü)
مرده

YON : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «يوْنماق» (تراشيدن) يوْناق (yonaq)
تراشيده شده.
تراشه، براده. يوْناقچى (yonaqçı)
نجّار، درودگر. يوْنجا (yonca)
ينجه، گياهي كه بيش از همة گياهان براي مصرف بريده مي‌شود. يوْنجاليق (yoncalıq)
ينجه زار، مزرعة ينجه. يوْنجوقلاماق (yoncuqlamaq)
بريدن، خرد كردن. يوْندورما (yondurma)
عمل تراشيدن.
تراشه، براده. يوْندورماق (yondurmaq)
عمل تراشيدن را به وسيلة ديگري انجام دادن. يوْنقار (yonqar) = يوْنگار (yongar)
تراشه، برادة چوب و امثال آن. يوْنگارلاماق (yongarlamaq)
تراشيدن. يوْنما (yonma)
عمل تراشيدن.
متراش.
تراشه، براده. يوْنماق (yonmaq)
تراشيدن و صاف كردن چوب و امثال آن. يوْنوتماق (yonutmaq)
به وسيلة ديگري تراشيدن. يوْنوق (yonuq)
تراشيده شده.
تراشه، براده. يوْنولتو (yonultu)
تراشه، براده. يوْنولماق (yonulmaq)
تراشيده شدن. يوْنولمالى (yonulmalı)
قابل تراشيدن. يوْنولو (yonulu)
تراشيده شده. يوْنول-يوْغورولو (yonul-yoğurulu)
ورزيده و خوش قامت

YÖN : Az Turkish Farsi

:
جهت، سو، سمت.
مقابل چهره، چهره، صورت. (شش ← اؤن) يؤن آلماق (yön almaq)
به سويي رو كردن، جهت گرفتن. يؤنـو اوْ يانا (yönü o yana)
رو به آن طرف. يؤنـو بري (yönü bәri)
رو به اين طرف

YOQ : Az Turkish Farsi

: نيست، وجود ندارد. (شش) (← يوْخ) يوْقسوز (yoqsuz) = يوْقسول (yoqsul)
ندار، بيچاره، فقير. يوْقسوزلوق (yoqsuzluq) = يوْقسوللوق (yoqsulluq) = يوْقلوق (yoqluq)
فقر، نداري

YOR : Az Turkish Farsi

(2) فعل امر از مصدر «يوْرماق» (تعبير و تفسير كردن.) ديش يوْرماق (diş yormaq)
خواب را تعبير و تفسير كردن

YOR : Az Turkish Farsi

(2)
فعل امر از مصدر «يوْرماق» (خسته كردن) يوْرار (yorar) = يوْران (yoran)
خسته كننده. يوْرغا (yorğa)
تندرو، آنكه تند تند راه رود.
تند و سريع راه رفتن. يوْرغالاماق (yorğalamaq)
تند تند راه رفتن. يوْرغان (yorğan)
لحاف، وسيلة خواب و رفع خستگي. يوْرغولو (yorğulu)
چابك، زرنگ. يوْرغون (yorğun) = يوْرناق (yornaq) = يوْرنوق (yornuq)
خسته، خسته شده. يوْرماق (yormaq)
خسته كردن. يوْرناق-آرناق (yornaq-arnaq)
خسته و كوفته. يوْرناق آلماق (yornaq almaq)
رفع خستگي كردن. يوْرناقليق (yornaqlıq)
خستگي. يوْرنوق-آرنيق (yornuq-arnıq)
خسته و كوفته. يوْرو (yoru) = يوْری (yorı)
تيز رونده، تيز دو، پر جهش، پر جست و خيز. يوْرو ترلان (yoru tәrlan)
ترلان (نوعي باز شكاري) پر جست و خيز، جوجه ترلان. يوْروش (yoruş)
يورش، حمله، حمله‌اي كه سريع و پر جست و خيز باشد. يوْرولغان (yorulğan)
خسته كننده. يوْرولماق (yorulmaq)
خسته شدن

YORĞU : Az Turkish Farsi

: آنكه داراي همراه و اطرافيان زياد باشد. ( ← يار1، يارغيلي)

YÖRÜK : Az Turkish Farsi

: به هم بسته شده. (← هؤر، هؤروک) (شش)

YOS : Az Turkish Farsi

: فعل امر از مصدر «يوْسماق» (كندن) يوْسار (yosar)
حيواني كه پشم يا مويش كنده شده باشد.
لخت و عور، فقير و بيچاره. يوْسان (yosan)
آنكه پشم، مو، علف و… را بكند.
اخّاذي كننده. يوْسماق (yosmaq)
كندن، بريدن، كندن پشم گوسفند يا موي بز، كندن و بريدن گياه سبز از زمين.
تراشيدن.
كندن، اخّاذي كردن. يوْسو (yosu)
نوعي كنة حيواني كه معمولاً از بدن بُز خون مي‌مكد. يوسوشدورماق (yosuşdurmaq)
كندن مو، پشم، علف و … يوْسوق (yosuq)
حيواني كه پشم يا مويش كنده شده باشد، لاغر، موي و پر ريخته.
لخت و عور، بيچاره، فقير. يوْسوقلانماق (yosuqlanmaq)
ريخته شدن پشم يا موي بدن.
بيچاره و فقير شدن.
سبكي كردن، حركت نا موقّر داشتن. يوسولماق (yosulmaq)
كنده شدن. يوْسولو (yosulu)
كنده شده، حيواني كه پشم، پر يا مويش كنده شده باشد. يوْسونتو (yosuntu)
پشم يا موي كنده شده. يوْسونماق (yosunmaq)
كنده شدن مو يا پشم

YOSALMAQ : Az Turkish Farsi

= يوْسانماق (yosanmaq)
بيزار شدن، خسته شدن. (← هاس و اوْسانماق) يوْسانديرماق (yosandırmaq)
خسته كردن، به ستوه آوردن. يوْسالانماق (yosalanmaq)
خسته شدن

YOV : Az Turkish Farsi

: نه، خير، جواب منفي. (← ياو) يوْوا (yova)
آدم ياوه، منفي باف، سبك و نا موقّر.
سخن بيهوده، ياوه. يوْواش (yovaş)
آرام، آهسته. يوْواشجا (yovaşca)
به آرامي، به آهستگي. يوْواشليغينان (yovaşlığınan)
به آرامي، به نرمي و آرامي. يوْواشليق (yovaşlıq)
آهستگي، آرامي و نرمي. يوْواش-يوْواش (yovaş-yovaş)
آرام آرام، به تدريج. يوْوان (yovan)
ناخوشايند، بي نمك، كم نمك.
نا موقّر، سبك. يوْوانليق (yovanlıq)
بي نمكي، كم نمكي.
سبكي، نا‌ موقّري. يوْوانماق (yovanmaq)
يواش يواش كار كردن.
حركات نا موقّرانه از خود نشان دادن.
كم نمك شدن غذا. يوْولاق (yovlaq)
منفي باف، ياوه، هرزه، سبك سر و ولگرد

YOVA : Az Turkish Farsi

: آشيانه، لانة پرندگان. يوْوا باشى (yova başı)
نام گياهي از پيازيان كه پرندگان در ساختن لانة خود از آن استفاده مي‌كنند. يوْواجيك (yovacik)
آشيانة كوچك. يوْواسيز (yovasız)
بدون لانه و آشيانه. يوْواق (yovaq)
حفره، چاله، خانة كوچك. يوْوالاماق (yovalamaq)
آشيانه كردن، لانه ساختن. يوْوالى (yovalı)
داراي آشيانه و مسكن. يوْواناق (yovanaq)
خانة محقّر و كوچك

YOVAKKI : Az Turkish Farsi

:
حيوان پيدا شده، حيواني كه بر اثر مجاورت از گله‌اي به گلة ديگر رفته باشد.
مال دزدي. يوْواكّى ائدمك (yovakkı edmәk)
دزديدن، ربودن غير عمد

YOVAŞAQ : Az Turkish Farsi

: تخم شپش

YOVRU : Az Turkish Farsi

= يوْورى (yovrı)
چابك، تيزرو. (← يوْر، يوْرو)
لخت و برهنه.
جوجة پرندگان. يوْورولْماق (yovrulmaq)
خود را كوچك كردن، التماس كردن

YOVŞAN : Az Turkish Farsi

: درمنه، نام بوته‌اي با ساقه‌هاي باريك و نرم. (اصولاً در مناطق قشقايي نشين 3 نوع درمنه وجود دارد
يايلاق يوْوشاني.
قيشلاق يوْوشاني.
يالينقيز يوْوشان.)

YOVŞAQ : Az Turkish Farsi

: شپش كوچك و ريز